[Το άλλο πρόσωπο] Πρέσα

Δεκαεννιά λέξεις. Εκατόν δέκα τρεις χαρακτήρες. Η Μαρία Ρεπούση αυτή τη φορά δεν ξεπέρασε καν το ασφυκτικό όριο των 140 χαρακτήρων που θέτει το twitter. Κι αυτό όχι για να πάρει ενεργά μέρος στη συζήτηση για το Aντιρατσιστικό, αλλά για να παραπέμψει απλώς στο άρθρο ενός συναδέλφου της ιστορικού.

Η αυτοσυγκράτηση δεν ήταν τυχαία. Η βουλευτής της ΔΗΜΑΡ ξέρει ότι ακόμη και η σιωπή της μπορεί να εκληφθεί ως πρόκληση. Κι έχει δίκιο να φυλάγεται. Το όνομά της επανήλθε στα δημοσιεύματα του διαδικτυακού περιθωρίου αυτομάτως, μόλις μπήκε ξανά στον δημόσιο διάλογο η λέξη «γενοκτονία».

Η Ρεπούση είχε κατηγορηθεί ακόμη και από συναδέλφους στο κόμμα της και το Πανεπιστήμιο ότι λειτουργεί εμπρηστικά. Δεν διαφωνούσαν μαζί της επί της ουσίας. Η κριτική που της ασκούσαν ήταν ότι εισάγει στην πολιτική αντιπαράθεση ζητήματα επιστημονικά που – κατά τη στερεοτυπική συγκατάβαση – «η κοινωνία δεν είναι ακόμη ώριμη να συζητήσει». Εφτασαν ακόμη και να υπαινιχθούν ότι σκοπίμως προκαλεί τον εναντίον της οχετό, για να μαγνητίζει τα φώτα της δημοσιότητας – στη λογική ότι ωφέλιμη είναι ακόμη και η κακή δημοσιότητα.

Η αλήθεια είναι ότι η αρένα της πολιτικής δεν λειτουργεί ως επιστημονικό φόρουμ. Ο πολιτικός λόγος απαλείφει τις αποχρώσεις. Στην πρέσα του ακόμη και οι πιο σύνθετες συζητήσεις πολτοποιούνται. Συνθηματοποιούνται. Για αυτό και πολιτεύεται με ασφάλεια, όποιος σέβεται τις συμβάσεις. Να μιλάει μόνο με ανώδυνα κλισέ, φροντίζοντας να μην κλονίσει τις βεβαιότητες της πλειοψηφίας.

Οι 38 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας ζητούν με την επιστολή τους την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας των Ποντίων και των χριστιανών της Μικράς Ασίας. Πιστεύουν πραγματικά ότι υπάρχει ανάγκη τέτοιας νομοθετικής παρέμβασης; Ζητούν τάχα τη νομοθετική κατοχύρωση της «επιστημονικής γνώσης»; Ή, απλώς, επιστρατεύουν, ως ψηφοθηρικό εργαλείο, το κοινό περί ιστορίας αίσθημα;

Εντάξει, οι 38 δεν πρωτοτυπούν. Δεν μπορεί να αρθρωθεί πολιτικός λόγος χωρίς την επίκληση μιας κάποιας συλλογικής ταυτότητας. Και αυτή η ταυτότητα δεν χρειάζεται να πληροί προδιαγραφές επιστημονικής ορθότητας. Αρκεί να την υιοθετούν ενστικτωδώς οι ψηφοφόροι.

Η συζήτηση για το Aντιρατσιστικό μοιραία θα κατέληγε εκεί – σε μια ρετρό, άγονη αντιπαράθεση εκτός θέματος. Σε μία δήθεν συζήτηση περί εθνικής αλήθειας, ενώ εδώ το ζητούμενο είναι αν και πώς η Πολιτεία μπορεί να ελέγξει νομοθετικά τον λόγο του μίσους. Τον ρατσιστικό και μισαλλόδοξο λόγο που στρέφεται εναντίον της ίδιας της ύπαρξης.

Αυτού του είδους οι πολιτικές συγκρούσεις – που οι Αμερικανοί αποκαλούν culture wars – εκτυλίσσονται πάντα με μανιχαϊκούς όρους. Καλοί και κακοί. Αγγελοι και δαίμονες. Εθνικόφρονες και ανθέλληνες.

Αρα, για τους εχθρούς της είναι αναγκαία – ως αποδιοπομπαίος τράγος – μία Ρεπούση. Ακόμη και αν δεν υπήρχε, θα έπρεπε να την επινοήσουν.