Αποτρέποντας ένα νέο ρεκόρ

Το Βέλγιο πέρασε πρόσφατα μια μεγάλη πολιτική πρόκληση. Εζησε 541 ημέρες χωρίς κυβέρνηση – αριθμός που αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ. Ωστόσο η κρίση που διέρχεται σήμερα μπορεί να αποδειχθεί εξίσου περίπλοκη. Εχουν περάσει 50 ημέρες από τις εθνικές εκλογές και ακόμα δεν έχει σχηματιστεί κυβέρνηση. Ο μεγάλος νικητής των εκλογών, ο φλαμανδός αυτονομιστής Μπαρτ ντε Βέβερ, απέτυχε. Η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έχει περάσει στον Σαρλ Μισέλ, πρόεδρο του Μεταρρυθμιστικού Κινήματος.

Οταν ο βασιλιάς Φίλιππος έδωσε την εντολή στον Μισέλ, ο Ντε Βέβερ διατύπωσε με έμφαση την αντίθεσή του, εκφράζοντας τις ανησυχίες τού κόμματός του ότι ο ηγέτης του φιλελεύθερου γαλλόφωνου κόμματος θα ‘κανε τα πάντα για να αποκλείσει τη Νέα Φλαμανδική Συμμαχία (NVA) από την εξουσία. Αλλωστε, οι υποψίες του εθνικιστικού κόμματος ότι όλα τα γαλλόφωνα κόμματα θα συνωμοτούσαν για τον εξοβελισμό του φλαμανδικού κόμματος NVA, τροφοδοτήθηκαν από την αμετάκλητη στάση τού (επίσης γαλλόφωνου) Ουμανιστικού Δημοκρατικού Κεντρώου Κόμματος, όταν απέρριψε την πρόταση συνεργασίας από το NVA, παρά τις προσπάθειές του να στρογγυλέψει τις θέσεις του. Η θεωρία ότι το κόμμα που κανονικά δικαιούται την εξουσία, σύμφωνα με το εκλογικό αποτέλεσμα, υπονομεύεται απ’ όλες τις πλευρές έγινε καραμέλα στο στόμα των αυτονομιστών του NVA.

Στην πραγματικότητα, σε κάποιο βαθμό οι αυτονομιστές έχουν δίκιο. Η αρχική φιλοδοξία των γαλλόφωνων και ολλανδόφωνων κομμάτων ήταν να κερδίσουν χρόνο ώστε με το πέρασμα του χρόνου να φανεί η αδιαλλαξία του NVA και να αποδειχθεί ότι ήταν αδύνατη οποιαδήποτε μορφή συνεργασίας μαζί του. Μα η απρόσμενη διάθεση συναίνεσης που έδειξε ο Ντε Βέβερ τούς χάλασε τα σχέδια. Κι όχι μόνο αυτό. Στην αγωνία του να κατοχυρώσει την εξουσία του στις περιφέρειες, το Σοσιαλιστικό Κόμμα προχώρησε σε ανεπίσημες διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης στη Βαλονία και τις Βρυξέλλες, αφήνοντας απέξω τους φιλελεύθερους του Μεταρρυθμιστικού Κινήματος.

Η προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης μοιάζει για ακόμη μία φορά με ένα σταυρόλεξο για πολύ δυνατούς λύτες. Το NVA μοιάζει να δικαιώνεται στον ισχυρισμό του ότι το βασίλειο του Βελγίου δεν μπορεί στην πραγματικότητα να κυβερνηθεί. Την ίδια στιγμή όμως η πλειονότητα του πληθυσμού υπερασπίζεται την ενότητα της χώρας, δηλαδή την ενίσχυση της ομοσπονδιακής εξουσίας. Σύμφωνα με έρευνα του Φλαμανδικού Πανεπιστημίου των Βρυξελλών, μόλις το 15,3% των νεαρών γαλλόφωνων και το 32% των ολλανδόφωνων τάσσονται υπέρ της διχοτόμησης της χώρας. Σε αυτό το στοιχείο, ωστόσο, πρέπει να συνυπολογιστεί και κάτι ακόμα. Το 42% των γαλλόφωνων από 25 έως 35 ετών και το 44% των συνομήλικών τους Φλαμανδών πιστεύουν ότι κάποια στιγμή η διχοτόμηση θα γίνει πραγματικότητα.  

Στο Βέλγιο η επιθυμία για ενότητα των νεότερων εναλλάσσεται με την απαισιοδοξία των αμέσως μεγαλύτερων για το μέλλον της χώρας. Η πολιτική τάξη θα έπρεπε ωστόσο να λάβει υπόψη της τα συναισθήματα των νέων ανθρώπων και να αποτρέψει ένα νέο ρεκόρ ακυβερνησίας που θα βυθίσει το Βέλγιο σε μια ακόμη πιο επώδυνη κρίση.