[Αγιογραφίες] Σχοινοβασία

ΜΠΟΡΕΙΣ να είσαι κυβέρνηση χωρίς να υπάρχεις ως κόμμα. Είναι το βαθύτερο μήνυμα της διακυβέρνησης Παπαδήμου. Μόνο που κανείς δεν το κατάλαβε τότε. Με τον ίδιο τρόπο που κανείς δεν κατάλαβε ότι η καταβαράθρωση της ΝΔ στις εκλογές του 2009 δεν σήμαινε ότι η συντηρητική παράταξη συρρικνώθηκε «σε ιστορικό χαμηλό», όπως έσπευδαν τότε κάποιοι να πουν. Αντιθέτως: η απαξίωσή της ήταν προπομπός της ψυχικής και πολιτικής αποσύνδεσης της μεγάλης μάζας των ψηφοφόρων από τον δικομματισμό. Τρία χρόνια αργότερα η ΝΔ είχε 18% και το ΠαΣοΚ 12%-13%. Μόνο που για το Κίνημα που είχε μείνει στην εξουσία συνολικά 21 χρόνια από το 1981 έως το 2011, το ιστορικό χαμηλό ήταν το 8% των ευρωεκλογών του περασμένου Ιουνίου. Ειρωνεία: το ποσοστό πανηγυρίστηκε ως επιτυχία!

Η διαπίστωση ότι μπορείς να κυβερνάς ενώ το κόμμα σου οδεύει προς την ανυπαρξία, είναι αυτό που χάθηκε στη μετάφραση της τοποθέτησης του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στην προχθεσινή Κεντρική Επιτροπή του ΠαΣοΚ. Ο Χρυσοχοΐδης ανήκει σε μια γενιά πολιτικών, ειδικά στο ΠαΣοΚ, που βρήκαν τον εαυτό τους ως καλοί επιχειρησιακοί υπουργοί. Πού να φαντάζονταν ότι, ενώ αυτοί άλλαζαν χαρτοφυλάκια στην κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ πήγαινε να συναντήσει την αντι-ύλη της πολιτικής; Κάποτε η εξουσία έφερνε δύναμη και περισσότερες ψήφους στα κόμματα. Για τον Ανδρέα, τον Σημίτη αλλά και για τον Κώστα Καραμανλή, η μια θητεία έφερνε αυτομάτως και δεύτερη. Μόνο από το 2009 και μετά κατέστη σαφές ότι μια θητεία είναι και άλλη δεν υπάρχει. Παραδόξως, το ΠαΣοΚ έχει σπάσει τον κανόνα αυτό. Μετέχει στην κυβέρνηση σταθερά εδώ και μια πενταετία, κινδυνεύοντας όμως να εξαϋλωθεί πολιτικά. Πρώτα έφταιγε ο Γιώργος Παπανδρέου που πήγε τη χώρα στο Μνημόνιο και το κόμμα του στην Κόλαση. Τώρα φταίει – όλοι είναι βέβαιοι για αυτό – ο Βαγγέλης Βενιζέλος. Αυτό όμως δεν είναι εντελώς βέβαιο και αν αποδειχθεί το αντίθετο – αν δηλαδή αλλάξουν αρχηγό και το κόμμα συνεχίσει να πατώνει – δεν θα μπορούν να τον φωνάξουν πίσω.

Ο Χρυσοχοΐδης θέλει ένα ΠαΣοΚ προοδευτικό που να μην είναι δεκανίκι για δεξιές πολιτικές. Αλλά από το υπουργείο Υποδομών είναι εύκολο να το λέει. Ή, τέλος πάντων, πιο εύκολο. Οπως είναι και, γενικά, ευκολότερο για το ΠαΣοΚ αφού δεν έχει πια υπουργεία στην πρώτη γραμμή του Μνημονίου. Ακόμη και στο Παιδείας, περίπου σηκωτό τον πήγαν τον Ανδρέα Λοβέρδο. Τα δύσκολα υπουργεία έχουν μείνει στη ΝΔ που θα ήθελε να μην τα είχε ή να έκανε άλλου είδους πολιτική σε αυτά – φάνηκε από την παλινόρθωση της λαϊκής Δεξιάς στον τελευταίο ανασχηματισμό. Τα πράγματα είναι λοιπόν μπερδεμένα. Οι πασόκοι – ή, τέλος πάντων, αυτοί που είναι σαν τον Χρυσοχοΐδη – δεν θέλουν να αφήσουν τα υπουργικά ηνία. Θέλουν όμως και ένα πολιτικό στίγμα πιο κλασικά πασοκικό, δηλαδή σοσιαλιστικό. Η μια εξήγηση είναι ότι το ΠαΣοΚ αρχίζει να εκδηλώνει τα συμπτώματα, δηλαδή τον διχασμό και τα διλήμματα, που είχε η ΔΗΜΑΡ όταν ήταν στην κυβέρνηση. Είναι γνωστό τι έγινε όταν βγήκε. Η άλλη εξήγηση είναι ότι τα στελέχη της επόμενης γενιάς του ΠαΣοΚ που διατρέχουν με την καριέρα τους διαφορετικές φάσεις στην ιστορία του Κινήματος – και ο Χρυσοχοΐδης είναι ένα από αυτά – αρχίζουν να σκέφτονται φωναχτά. Ή, τέλος πάντων, αρχίζουν να μιλάνε ανοιχτά όλο και περισσότερο όπως μιλάνε κατ’ ιδίαν. Πιθανώς, γιατί νιώθουν σαν τον σχοινοβάτη την ώρα που συνειδητοποιεί απόλυτα την κατάστασή του.