[Ανάλυση] Ενας συμβατικός γάμος

Λένε ότι στους γάμους πού και πού κάνει καλό και κανένα καβγαδάκι. Ετσι, για να εκτονώνεται η ένταση. Η σχέση της ΝΔ και του ΠαΣοΚ όμως δεν μπορεί να εξηγηθεί με τα ρηχά κλισέ της τηλε-ψυχολογίας.

Η δυσκολία του ΠαΣοΚ να ακολουθήσει χωρίς κραδασμούς την πορεία υλοποίησης των προαπαιτούμενων δεν είναι επικοινωνιακό «νάζι». Απηχεί τη διαρκή αγωνία του μικρού κυβερνητικού εταίρου να μην ταυτιστεί με τον μεγάλο μέχρι αφομοιώσεως. Είναι μια αγωνία φυσιολογική για μία κυβέρνηση που συγκροτήθηκε χωρίς ουσιαστικό προγραμματικό χάρτη, σε συνθήκες εκτάκτου ανάγκης. Αλλά πλέον απειλεί να λάβει διαστάσεις υπαρξιακής κρίσης στο ΠαΣοΚ.

Ανεξαρτήτως κινήτρων, όλα τα στελέχη ζητούν από την ηγεσία να διασφαλίσει το «διακριτό στίγμα» του κόμματος. Είναι η γνωστή φιλολογία ότι το ΠαΣοΚ δεν πρέπει να δίνει την εντύπωση ότι έχει παντρευτεί τη ΝΔ. Πρέπει να φαίνεται ότι συνεργάζεται άκον, από εθνική ανάγκη. Και του επιτρέπεται να προσυπογράφει μόνο τις μεταρρυθμίσεις που φέρουν το περιλάλητο «προοδευτικό πρόσημο».

Η ανάγκη του ΠαΣοΚ να εμφανίζεται ως αντιπολιτευόμενος εταίρος προκάλεσε και τα χθεσινά κρούσματα δημόσιας διαφοροποίησης της Χαριλάου Τρικούπη: το βέτο στα σχέδια Βρούτση για ρύθμιση των απεργιών και η καταδίκη της υπουργικής απόφασης που επεκτείνει κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων. Δεν πρόκειται για κανένα στρατηγικό ρήγμα. Αμφότερα είναι ζητήματα χαμηλής προτεραιότητας που επιτρέπουν όμως στο ΠαΣοΚ να δείξει ότι μπορεί να παραμένει ζωντανό μέσα στον «ζουρλομανδύα» του Μνημονίου.

Η κυβέρνηση έχει δείξει ότι μπορεί να βρίσκει βαλβίδες εκτόνωσης ακόμη και σε πιο σοβαρές διαφωνίες. Οπως επισημαίνεται, μετά τη μεγάλη κρίση της ΕΡΤ, η κυβερνητική συνοχή δεν κινδύνευσε ποτέ πραγματικά. Εκείνη η κρίση «γαλβάνισε» τις σχέσεις του διδύμου κορυφής. Σαμαράς και Βενιζέλος βρήκαν modus vivendi, γεγονός που αποτυπώθηκε στην ευχέρεια με την οποία απορροφήθηκαν οι μεταγενέστερες διαφωνίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο χειρισμός της «μικρής ΔΕΗ» – που είχε προαναγγελθεί ως επικίνδυνη εστία ενδοκυβερνητικής διχόνοιας. Το σχήμα των διμερών συσκέψεων, όπου οι εκατέρωθεν αντιπροσωπείες διαπραγματεύονται νύκτωρ στο Μαξίμου, απέδωσε την επιδιωκόμενη αποφόρτιση.

Είναι ανέφελος ο ορίζοντας της κυβερνητικής σύμβασης; Ο φόβος είναι ότι όσο το ΠαΣοΚ πιέζεται, τόσο η ανάγκη του να διαφοροποιείται θα εντείνεται. Είναι όμως ένας φόβος που εξουδετερώνεται από τη βεβαιότητα ότι η διατήρηση ενός συμβατικού γάμου κοστίζει λιγότερο από ένα «αιματηρό» διαζύγιο.