Ελλάδα χωρίς Ελληνες

Λιάνα Κανέλλη, Η λειτουργία των όρκων

Εχω αναρωτηθεί και στο παρελθόν. Από ποιον δρόμο πας προς τη Νέα Ελλάδα; Με ποιον οδηγό και ποιες γραμμές σταθερής τροχιάς και με ποιον θεσμικό τροχο-νόμο; Και οι προς επιβίβασιν πολίτες έχουν απαλλαγεί οριστικά από την «καταστροφική γοητεία» της γενικής αντί-στασης προς κάθε κανόνα και όριο ή κατατρύχονται ακόμα από τα ιδεολογήματα ότι ο οδηγός, ο τροχονόμος, ο κατασκευαστής του δρόμου, το κυκλοφοριακό σύστημα συγκροτούν συνωμοτική ομάδα από την οποία μόνον οι ίδιοι έχουν ξεφύγει γι’ αυτό δικαιούνται να μη σέβονται διαβάσεις και σηματοδότες;

Σε κάθε περίπτωση το ερώτημα είναι αν με όλες αυτές τις «ηρεμιστικές φοβίες» ο δρόμος προς τη Νέα Ελλάδα περνάει μέσα από την καθ’ ημάς Ανατολή, την καθ’ ημάς Δύση, την καθ’ ημάς Ευρώπη ή από την καθ’ ημάς (αυτo)καταστροφή. Ευρωσκεπτικισμός α λα Ζορμπά the Greek ή σχέδιο επιβίωσης μέσα στην Ενωμένη Ευρώπη; Τhat’s the question.

Από την άλλη αναρωτιέμαι: ποια είναι άραγε η διεκδικούμενη ή και «κατοχυρωμένη» συνταγή εξόδου από την κρίση; Να μην τιμωρηθεί κανένας; Να τιμωρηθούν όλοι οι άλλοι; Να μην εμπιστευόμαστε τους δικαστές, τους βουλευτές, τους δικηγόρους, τους νόμους, αλλά μόνο το ένστικτο ή την κομματική γραμμή; Να περάσει η κρίση για να κάνουμε ακριβώς τα ίδια;

Οι θεσμοί σε κρίση αξιοπιστίας, οι πανταχόθεν βαλλόμενοι πολίτες σε νευρική κρίση, οι περισσότεροι ψύχραιμοι σε κρίση λογικού αδιεξόδου. Πώς μπορεί ένα όχημα να προχωράει προς τα εμπρός όταν όλοι, ακόμα και ο οδηγός, κοιτάνε προς τα πίσω;

Η αισιοδοξία είναι το όπιο του λαού, είχε γράψει ο Κούντερα. Στην περίπτωσή μας όμως μάλλον ισχύει κάτι άλλο. Η αντιφατικότητα είναι το όπιο των αμήχανων (ή και των ενόχων).

Αυτή η χώρα, ως πολιτική, κοινωνία, πολιτισμός, καθημερινότητα, πρέπει να χτιστεί από την αρχή. Μακάρι να μπορούσαμε να κάνουμε αναστολή λειτουργίας, να διορθώναμε τα επί 200 χρόνια κακώς κείμενα, και να ξανανοίγαμε έχοντας αλλάξει τα πάντα (και κυρίως τους εαυτούς μας).

Δεν γνωρίζω αν το πεπρωμένο της Ελλάδας είναι να ζει στους αιώνες των αιώνων. Είμαι βέβαιος όμως ότι έτσι δεν θα μπορέσει να κρατήσει στη ζωή τους Ελληνες. Αρα Ελλάδα χωρίς Ελληνες τι νόημα θα έχει;

O Γιάννης Πανούσης  είναι καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, βουλευτής ΔΗΜΑΡ