[Διαστάσεις] Ισπανικές ιλαρότητες

Στα τελευταία λεπτά του αγώνα της Ισπανίας με τη Χιλή, και όταν ήταν πλέον φανερό ότι οι παγκόσμιοι πρωταθλητές θα αποχαιρετούσαν το Μουντιάλ, ο φακός έπιασε τον προπονητή τους να χαμογελά μυστηριωδώς κάτω από τα μουστάκια του. Ηταν ένα χαμόγελο σαρκαστικό, καυστικό, απελπισμένο. Ηταν η ορθή απάντηση στην έκβαση του αγώνα, σχολιάζουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», που έσπευσαν να απονείμουν νωρίς νωρίς στους Φούριας Ρόχας τον τίτλο της χειρότερης ομάδας του 2014. Γιατί το φιάσκο της Ισπανίας δεν είναι τραγικό. Είναι ιλαρό. Κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο έχει ανάγκη από έναν κλόουν. Αυτά που αναζητούμε τώρα είναι έναν κακό, μια Σταχτοπούτα και έναν νέο πρωταθλητή.

Την ίδια περίπου ώρα που ο φακός απαθανάτιζε στο Ρίο ντε Ζανέιρο το πικρό χαμόγελο του Βιθέντε ντελ Μπόσκε, ο απερχόμενος βασιλιάς της Ισπανίας και ο διάδοχος και υιός του φωτογραφίζονταν στη Μαδρίτη σε έναν τρυφερό εναγκαλισμό, ο οποίος θα κοσμούσε την επομένη το πρωτοσέλιδο της «Ελ Παΐς». Το έφερε έτσι η μοίρα ώστε να συμπέσουν η μεγάλη ήττα στο ποδόσφαιρο με τη μεγάλη νίκη στην πολιτική. Ο παρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων του BBC ρώτησε την ανταποκρίτρια του καναλιού τι από τα δύο συζητιόταν περισσότερο χθες στη Μαδρίτη. Εκείνη σκέφτηκε λίγο και απάντησε: ο αποκλεισμός από το Μουντιάλ. Την ίδια ώρα όμως, πρόσθεσε, οι Ισπανοί είναι ευτυχείς επειδή θα περάσουν και αυτή τη δοκιμασία υπό τη σοφή καθοδήγηση του νέου τους μονάρχη.

Συγγνώμη, αλλά δεν μπορώ να το καταλάβω. Δεν μπορούσα ποτέ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν σε μια σύγχρονη δυτική χώρα να βρίσκεται σε μια ανώτατη και μόνιμη θέση εξουσίας – έστω κι αν έχει μάλλον τιμητικό χαρακτήρα – ένας μη εκλεγμένος ηγέτης, που όταν κουραστεί παραδίδει τα σκήπτρα στον γιο του. Εβλεπα τους πρώην πρωθυπουργούς της Ισπανίας να χαιρετούν ένας ένας τον νέο μονάρχη και ντρεπόμουν για λογαριασμό τους. Δεν αμφισβητώ τον ρόλο του Χουάν Κάρλος στην ομαλή μετάβαση της χώρας από τη δικτατορία στη δημοκρατία ούτε τη γενναία και αποφασιστική αντίδρασή του απέναντι στην απόπειρα πραξικοπήματος του Αντόνιο Τεχέρο. Αυτές όμως είναι έκτακτες καταστάσεις. Αλλωστε και ο γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο μακαρίτης Σαντιάγκο Καρίγιο, αγνόησε την εντολή του πραξικοπηματία να πέσει στο έδαφος, και δεν το έκανε θέμα.

Δεν μπορώ να καταλάβω ούτε την άποψη ότι ο νέος μονάρχης αποτελεί την τελευταία ελπίδα της Ισπανίας να παραμείνει ενωμένη. Θα κάνει δηλαδή ο Φελίπε ό,τι δεν μπόρεσαν να κάνουν τόσοι πολιτικοί, επιχειρηματίες, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι; Θα πείσει τους Καταλανούς να ξεχάσουν τα όνειρα της ανεξαρτησίας προκειμένου να παραμείνουν υπό τη σοφή του καθοδήγηση; Οταν μπορούν μάλιστα να κατεβάσουν δική τους ομάδα στο επόμενο Μουντιάλ και να πάρουν το αίμα τους πίσω για το «ιλαρό φιάσκο»;