[Προεκτάσεις] Θέατρο

Θα προκύψει σύντομα ο νέος πρόεδρος στην Κομισιόν; Και θα είναι ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ή άλλος; Μας ενδιαφέρει, γιατί θα κριθεί εν μέρει και ποιο πρόσωπο θα στείλει η Ελλάδα στο Κολέγιο των Επιτρόπων.

Σε αυτό το παιχνίδι των διασταυρούμενων επιδιώξεων από τους μεγάλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, προκειμένου να στηρίξει την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο να γίνει αρχικομισάριος ο Λουξεμβούργιος, έγραψε σε γερμανική εφημερίδα: «Ο Γιούνκερ δεν έβαλε πουθενά υποψηφιότητα και δεν ψηφίστηκε από κανέναν».

Πέρα από τη σκοπιμότητά της, η φράση έχει μια ιδιαίτερη αξία: είναι αλήθεια. Οχι με την έννοια που της δίνει ο ίδιος. Αλλά με την έννοια ότι η κοινοτική Ευρώπη απλώς παριστάνει ότι έφτασε σε σημείο να εκλέγουν οι πολίτες τους αξιωματούχους της. Δεν έφτασε. Στις 25 Μαΐου οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι εξέλεξαν μόνο τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου. Τα υπόλοιπα ήταν πολιτικό θέατρο. Δεν υπήρχαν υποψήφιοι πρόεδροι της Κομισιόν, γιατί απλούστατα δεν υπήρχαν ψηφοδέλτια με το όνομά τους.

Απλώς, οι πολιτικές ομάδες πρότειναν διαφορά πρόσωπα και επιδόθηκαν σε διεργασίες εσωτερικά και μεταξύ τους, πριν και μετά τις εκλογές. Αλλωστε δεν υπάρχει νομική δέσμευση ότι πρόεδρος θα πρέπει να είναι ένας από τους πέντε που εμφανίστηκαν ως υποψήφιοι. Το περισσότερο που μπορεί να γίνει κατά την ερμηνεία της Συνθήκης της Λισαβόνας είναι να προέλθει ο νέος πρόεδρος από την πολιτική παράταξη η οποία αναδείχθηκε πρώτη στις ευρωεκλογές. Αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως Γιούνκερ.

Ολα αυτά όμως είναι περισσότερο παρασκήνιο, ίντριγκα και συναλλαγή, παρά προσκήνιο, διαφάνεια και δημοκρατική διαδικασία. Επίσης, έχει δίκιο ο Κάμερον όταν μιλάει για ιδέες που «ποτέ δεν εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο της Ευρώπης», δεν αποτέλεσαν «αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών» ούτε «επικυρώθηκαν από τα εθνικά Κοινοβούλια».

Ο Βρετανός πλήττει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα χρησιμοποιώντας τα ίδια του τα όπλα. Εκμεταλλεύεται, δηλαδή, την ατέλειά του. Αλλά όσο αυτό είναι πρόβλημα για τη σημερινή Ευρώπη, άλλο τόσο είναι και λύση. Γιατί το «δίκιο του Κάμερον» σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση για να επιβιώσει πρέπει να τελειώνει με τις μισές δουλειές. Να βρει τρόπο άμεσης εκλογής των οργάνων και των προσώπων. Πραγματικά, όχι έμμεσα. Αλλιώς, δεν έχει κάνει και τόσο πολλά βήματα από την εποχή που ο Μέτερνιχ έλεγε ότι «στην Ευρώπη η δημοκρατία είναι ψεύτικη».