Η κρίση και ο ποιητής

Οταν ξεσπά και πολύ περισσότερο όταν διαρκεί τέσσερα χρόνια η οικονομική κρίση, θα περίμενε κανείς η κυβέρνηση να καλέσει σε συναγερμό τις καλύτερες δυνάμεις της χώρας. Αντ’ αυτού, κυβερνητικοί ανασχηματισμοί, αλλά ούτε μια ουσιαστική πολιτική μεταρρύθμιση. Οσο για την πολιτική συμπεριφορά των κυβερνώντων, μια από τα ίδια. Τοποθετήσεις σε δημόσιους οργανισμούς κατά την πατροπαράδοτη αντίληψη «καλύτερα δικός μας και ό,τι να ‘ναι». Τους ηγέτες του ακολουθεί και ο λαός, «να τη βολέψω εγώ κι ό,τι θέλει ας γίνει». Τα δύο μέρη αλληλοτροφοδοτούνται και αυτή είναι, φοβάμαι, η μόνη «σταθερότητα». Το είδαμε και στη σταυροδοσία στις ευρωεκλογές. Οσοι έχουν διακριθεί για τη γνώση τους στους ευρωπαϊκούς θεσμούς δεν έβαλαν υποψηφιότητα και όσοι έβαλαν απλώς «πάτωσαν». Ούτε τα κόμματα θέλουν τους καλύτερους ούτε ο λαός τούς εκλέγει. Για να ‘μαστε δίκαιοι, υπήρξαν και εξαιρέσεις.

Κατά τα άλλα, όλοι κόπτονται για αξιοκρατία και ανανέωση. Χαρά στην ανανέωση! Ακόμη και το κατανοητό αίσθημα oργής και θυμού μεγάλη μερίδα των συμπατριωτών μας το διοχετεύει σε ακροδεξιές βαρβαρότητες για να ικανοποιήσει την εκδίκησή της απέναντι στους φταίχτες (πολιτικούς, μετανάστες, Μέρκελ, Ευρωπαίους…). Η οικονομική κρίση βγάζει στην επιφάνεια πρωτόγονα ένστικτα, κυρίως όταν οι ηγεσίες υπολείπονται των καιρών. Οι συμπεριφορές αυτές παρουσιάστηκαν πολλές φορές στο παρελθόν, μια και οι χρεοκοπίες δεν είναι άγνωστες για τη χώρα μας. Είναι γνωστή η κρίση χρέους επί κυβερνήσεως Χαριλάου Τρικούπη, στον οποίο ψευδώς απεδόθη η φράση «δυστυχώς επτωχεύσαμε» που δεν την είπε ποτέ. Τότε, ο Κωστής Παλαμάς έγραψε το ποίημα «Γύριζε» (1908) από το οποίο παραθέτω μια χαρακτηριστική στροφή.

«Δεν έχεις, Ολυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Οσσα/ Ραγιάδες έχεις, μάνα γη, σκυφτούς για το χαράτσι/ […] / των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι».

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης είναι πρώην υπουργός