[Ιστορίες] Ενα πολυετές φυτό

Ζήτησε από τον βρετανό ανταποκριτή να μην αποκαλύψει ούτε το όνομά του ούτε την ακριβή ηλικία του. Είναι γέρος πια, το είδος του συνταξιούχου που φοράει κοστούμι και δένει προσεκτικά τη γραβάτα του πριν πάει στο αγαπημένο του καφενείο. Είναι πια υπερβολικά γέρος για να φοβάται. Αλλά τον φόβο τον ξέρει καλά, όπως και πολλούς άλλους που ζουν ακόμη μαζί του. Στην Αίγυπτο μοιάζει να υπάρχει πάντα κάποιος που ξαγρυπνάει, τρέμοντας μήπως του χτυπήσουν αστυνομικοί την πόρτα μέσα στη νύχτα.

Μιλάει για την πρώτη του σύλληψη όπως άλλοι θα μιλούσαν ενδεχομένως για το πρώτο τους ραντεβού. Ηταν 16 χρόνων, ήταν παραμονή της Πρωτομαγιάς. Τον έκλεισαν στη φυλακή για 24 ώρες, μαζί με χιλιάδες ακόμη, μόνο και μόνο για να διασφαλίσουν πως η Εργατική Πρωτομαγιά θα κυλούσε χωρίς δυσάρεστα συμβάντα.

Πάνε 60 χρόνια από την πρώτη φορά που διαδήλωσε. Ηταν αρχές της δεκαετίας του 1950, ήταν μια σιωπηλή διαδήλωση ενός εκατομμυρίου ανθρώπων. Απαιτούσαν από τους Βρετανούς να φύγουν από το Κάιρο και να αποσυρθούν στη Ζώνη της Διώρυγας του Σουέζ. Ο βασιλιάς Φαρούκ τελικά έπεσε, αλλά η εποχή της διαφωνίας στην Αίγυπτο δεν έκλεισε. Επί Νάσερ, ο ηλικιωμένος άνδρας με το κοστούμι φυλακίστηκε τρεις φορές – και αφέθηκε τελικά ελεύθερος μόνο όταν εκείνος πέθανε.

Εξήντα χρόνια μετά την πρώτη του διαδήλωση, ξαναβγήκε στους δρόμους, αυτή τη φορά προκειμένου να καταγγείλει τον Χόσνι Μουμπάρακ. Ο ίδιος υπήρξε μια ζωή αριστερός, γύρω του όμως διαδήλωναν άνθρωποι κάθε πιστεύω και κάθε ηλικίας, με μόνο αίτημα την ελευθερία, τη δημοκρατία. Πέρασαν ακόμα τρία χρόνια μέχρι να τον συναντήσει σε ένα καφενείο του Καΐρου ο ανταποκριτής του BBC. Ηταν παραμονές των προεδρικών εκλογών, που επρόκειτο να κρατήσουν δύο και τελικά διήρκεσαν τρεις ημέρες, γιατί ο κόσμος δεν πήγαινε να ψηφίσει και ο βέβαιος από πριν νικητής ονειρευόταν ισχυρή λαϊκή εντολή. Ο δημοσιογράφος τον ρώτησε τι πιστεύει για τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, τον πρώην στρατάρχη που ανέτρεψε τον ισλαμιστή πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι. Κι εκείνος του απάντησε πως δικαιούται μια ευκαιρία· στο κάτω κάτω, δεν γνωρίζουμε πραγματικά πολλά για τις απόψεις του. Λίγο λιγότερη ελευθερία με αντάλλαγμα λίγο περισσότερη σταθερότητα: εν μέσω χάους, το ντιλ φαντάζει ελκυστικό σε αρκετούς. Αλλά ο γέρος Αιγύπτιος δεν έχει καμία αμφιβολία: στη χώρα του η διαφωνία είναι ένα πολυετές φυτό που αντέχει ακόμη και στο πιο αντίξοο κλίμα.