[Τρίτη άποψη] Σταθερότητα και τίποτ’ άλλο

Μπροστά στις κάλπες πάντα υπάρχουν διλήμματα. Εάν θα ψηφίσουμε ή θα απέχουμε. Ποιο κόμμα ή ποιον συνδυασμό θα επιλέξουμε ανάμεσα σε δύο που αισθανόμαστε κοντύτερα. Και από την άλλη, κόμματα και συνδυασμοί πάλι με διλήμματα προσπαθούν να μας πείσουν. Σταθερότητα ή αποσταθεροποίηση, εμείς ή η Μέρκελ, Ελιά ή εκλογές, τρίτο κόμμα Το Ποτάμι ή αποχώρησή του από την πολιτική σκηνή και άλλα πολλά.

Ορισμένα από τα διλήμματα αυτά είναι πραγματικά πολιτικά διλήμματα. Εάν υπερψηφιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ, η σημερινή κυβέρνηση θα αναγκαστεί να προσφύγει σε εκλογές με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και επειδή, για να μην ξεχνιόμαστε, πρόκειται για ευρωεκλογές, υπάρχει και το υπαρκτό δίλημμα συντηρητική ή προοδευτική πλειοψηφία στην επόμενη Ευρωβουλή; Γιούνκερ ή Σουλτς; Ευρώπη της λιτότητας και των ανισοτήτων ή Ευρώπη της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής; Περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη;

Αλλα πάλι από τα διλήμματα είναι ψευτοδιλήμματα. Εάν υπερψηφιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται ασφαλώς να φύγει η Μέρκελ, ούτε από την Ευρώπη, ούτε από τη Γερμανία, ούτε από την Ελλάδα. Εκτός και αν φύγουμε εμείς «από τη Μέρκελ» φεύγοντας από την ευρωζώνη, οικειοθελώς ή μη, αφού θα έχουμε σκίσει τα Μνημόνια, ακυρώσει τους σχετικούς νόμους και μειώσει μονομερώς το χρέος.

Υπάρχουν και διχαστικά διλήμματα. Το «εμείς ή αυτοί» του ΣΥΡΙΖΑ διχάζει βαθιά την κοινωνία σε μια περίοδο κατά την οποία εάν υπήρχε εθνική συνεννόηση και πολιτική συναίνεση θα είχαμε βγει γρηγορότερα από την κρίση και με λιγότερο επώδυνα μέτρα, όπως συνέβη σε άλλες χώρες. Εάν δηλαδή στο δίλημμα «εμείς ή αυτοί» μπορούσαμε να απαντήσουμε «και εμείς και αυτοί» όπως εύστοχα προτείνει ο Παναγής Παναγιωτόπουλος σε πρόσφατο άρθρο του στα «ΝΕΑ» ή ακόμη καλύτερα – αν και ουτοπικό προς το παρόν – το «εμείς, που είμαστε και αυτοί» που αντιπροτείνει ο Δημοσθένης Κούρτοβικ λίγες ημέρες αργότερα στην ίδια εφημερίδα, επιχειρώντας αντί να διχοτομεί να συνθέσει τις ποικίλες ταυτότητες σε μια νέα ενιαία ταυτότητα.

Υπάρχουν και τα ανιστόρητα διλήμματα, όπως αυτό που προβάλλει η ηγεσία της ΔΗΜΑΡ, υποστηρίζοντας ότι ο τρίτος πόλος ή θα είναι προοδευτικός ή δεν θα υπάρξει, παραγνωρίζοντας έτσι την ευρωπαϊκή ιστορική εμπειρία, όπου συχνά, χθες και σήμερα, αριστερά κόμματα συμμετείχαν σε κυβερνήσεις συνεργασίας με συντηρητικές δυνάμεις, αποδεχόμενα τους αναγκαίους συμβιβασμούς στην άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής.

Αυτό όμως που σίγουρα δεν υπάρχει μπροστά στις κάλπες είναι τα εκβιαστικά διλήμματα. Σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη, εκβιασμός υφίσταται όταν εξαναγκάζεται κάποιος σε πράξη υπό τη χρήση απειλών. Τι είδους, όμως, εξαναγκασμός υπάρχει όταν κάθε έλληνας πολίτης πίσω από το παραβάν είναι μόνος με τη συνείδηση του, ελεύθερος να επιλέξει ό,τι επιθυμεί και να συμβάλει σε όποιο εκλογικό αποτέλεσμα προτιμά;

Και πώς συνιστά απειλή το αυτονόητο πολιτικό δίλημμα που έθεσε στους ψηφοφόρους της Κεντροαριστεράς η ηγεσία του ΠαΣοΚ στην περίπτωση αποδοκιμασίας της Ελιάς; Πώς είναι δυνατόν να σταθεί το ΠαΣοΚ στην κυβέρνηση εάν έχει ηττηθεί η Ελιά στις κάλπες; Με ποια πολιτική νομιμοποίηση θα συνεχίσει το ΠαΣοΚ να συμμετέχει σε μια εύθραυστη κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία έχει να διανύσει ακόμη δύσβατο δρόμο για την έξοδο από την κρίση; Και με ποια πολιτικά επιχειρήματα θα μπορέσει το ΠαΣοΚ να ελέγξει εσωκομματικές αντιδράσεις και προσωπικές στρατηγικές που έχουν ήδη επενδύσει, με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο, σε μια ήττα της Ελιάς;

Οσοι, λοιπόν, στο δίλημμα σταθερότητα ή αποσταθεροποίηση επιλέγουν σταθερότητα θα πρέπει να γνωρίζουν ότι πολιτική σταθερότητα με αποδοκιμασία του ενός ή και των δύο κυβερνητικών εταίρων δεν υφίσταται. Οπως δεν γίνεται να επιζητούμε την ενότητα της Κεντροαριστεράς και να καταψηφίζουμε την Ελιά που είναι ο μόνος φορέας που επιζητά την ενότητα χωρίς αποκλεισμούς. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σημερινή Ελιά αποτελεί υπέρβαση των κομμάτων, κυρίως του ΠαΣοΚ, και των κινήσεων που τη συναποτελούν. Αποτελεί όμως το πρώτο βήμα, που εάν ενισχυθεί εκλογικά θα μπορέσουν να ακολουθήσουν και άλλα, πείθοντας ή αναγκάζοντας όσους προς το παρόν ακολουθούν αυτάρεσκες ή μοναχικές διαδρομές να συνδιαλλαγούν και να συνεργαστούν για την ανασυγκρότηση της δημοκρατικής παράταξης.

Ο Γιάννης Τούντας είναι καθηγητής της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος της συντονιστικής επιτροπής της κίνησης Πολιτεία 2012