[Προεκτάσεις] Βεγγαλικό

Το έργο «Πώς να κάψετε μια συνταγματική αναθεώρηση» έχει προβληθεί δύο φορές την τελευταία 15ετία στις αίθουσες του ελληνικού Κοινοβουλίου. Τώρα πάει για τρίτη. Οχι γιατί αυτά που πρότεινε ο Αντώνης Σαμαράς ως περιεχόμενο μιας νέας αναθεώρησης του Συντάγματος δεν είναι σωστά. Αλλωστε δεν πρωτοτυπεί.

Ηδη, σχετικά πρόσφατα έχουν γίνει τουλάχιστον δύο αξιόλογες παρεμβάσεις επί του θέματος. Με κοινή αρθρογραφία τους, ο Αλέκος Παπαδόπουλος και ο συνταγματολόγος Γιώργος Σωτηρέλης περιέγραψαν μια ριζοσπαστική μετεξέλιξη του θεσμικού πλαισίου της χώρας. Ο έμπειρος Γιάννης Βαρβιτσιώτης κατέθεσε τη δική του εκδοχή.

Αλλά το θέμα δεν είναι τι προτίθεσαι να αλλάξεις. Είναι τι μπορείς. Το φιάσκο του ΠαΣοΚ με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην αναθεώρηση που επιδίωξε ο Καραμανλής – και δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ – είναι ένα μάθημα.

Χωρίς δυνατότητα υλοποίησης, αυτά που προτείνει σήμερα η ΝΔ θα παραμείνουν έκθεση ιδεών. Και αυτή η δυνατότητα είναι απελπιστικά μικρή, έτσι όπως χειρίστηκε το θέμα ο Πρωθυπουργός. Γιατί, απλούστατα, δεν βγαίνουν οι αριθμοί.

Για να κριθεί αναθεωρητέα και, στη συνέχεια, να αναθεωρηθεί με συγκεκριμένο περιεχόμενο, μια διάταξη πρέπει σε δύο διαδοχικές συνθέσεις της Βουλής να εξασφαλίσει 151 και 180 ψήφους αντιστοίχως.

Αν ξεκινήσουμε από την παρούσα Βουλή, πόσο εφικτό είναι να βρεθούν 180 βουλευτές για διατάξεις που θα μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη με 151;

Και αν παρακαμφθούν τελικά οι εύλογες αντιρρήσεις του ΠαΣοΚ για τη μέθοδο και τη συγκυρία της προτεινομένης αναθεώρησης και κριθούν με 151 ψήφους αναθεωρητέες οι διατάξεις της πρότασης Σαμαρά, πόσες από αυτές θα μπορούν στην επόμενη Βουλή να εξασφαλίσουν 180 ψήφους για να αλλάξουν;

Τις απαντήσεις θα τις δώσουν οι ψηφοφορίες στη Βουλή, αν φτάσει ώς εκεί η πρόταση και δεν αποδειχθεί «προεκλογικό βεγγαλικό» – κατά τη διατύπωση του Γιάννη Ραγκούση.

Η συνταγματική αναθεώρηση δεν θέλει κόπο. Θέλει τρόπο. Ο τρόπος που επελέγη δημιουργεί προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε αναθεώρηση που προτείνεται για να μη γίνει. Οταν μιλάμε για το Σύνταγμα της χώρας απαιτείται ευρύτατος διάλογος που θα οδηγήσει σε ευρύτερες συγκλίσεις. Ο διάλογος όμως απαιτεί πολιτικό κλίμα που δεν υπάρχει. Ενδεχομένως απαιτεί και αυτό που έλεγε ο αμερικανός θεολόγος Ράινχολντ Νίμπερ (1892-1971): «Θεέ μου, δώσε μου τη γαλήνη να δεχτώ τα πράγματα που δεν μπορώ να αλλάξω, τη δύναμη να αλλάξω αυτά που μπορώ και τη σοφία να καταλαβαίνω τη διαφορά».