[Κιόσκι] Διδάσκοντας ανυπακοή

Λέγεται ότι την ώρα που βυθιζόταν ο «Τιτανικός», οι βρετανοί επιβάτες του πλοίου είχαν σχηματίσει μια μεγάλη ουρά και περίμεναν υπομονετικά και πειθαρχημένα να μπουν στις σωστικές λέμβους ενώ οι Αμερικανοί όρμησαν όλοι μαζί για να εξασφαλίσουν μια θέση στη βάρκα. Αποτέλεσμα αυτού του χάσματος κοινωνικής συμπεριφοράς ήταν ότι στα παγωμένα νερά του Βόρειου Ατλαντικού χάθηκαν πολύ περισσότεροι Βρετανοί απ’ ό,τι Αμερικανοί: οι πρώτοι πνίγηκαν περιμένοντας, ενώ οι δεύτεροι σώθηκαν τρέχοντας. Από τη Βρετανία ήταν και τα μέλη της ορχήστρας που, από ένα αίσθημα υψηλής ευθύνης και επαγγελματισμού, συνέχισαν να παίζουν κλασική μουσική μέχρι να τους καταπιεί κι αυτούς το νερό. Δικαιούται να υποθέσει κανείς ότι θα έκαναν ακριβώς το ίδιο μέχρι να τους σκεπάσει και η τελευταία φυσαλίδα, είτε έπαιζαν βιολί είτε ακορντεόν.

Η κοινωνική συμπεριφορά διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο και στο ναυάγιο της Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με τηλεγράφημα του Ρόιτερς, ο αριθμός των θυμάτων στο ναυάγιο που σημειώθηκε πριν από περίπου δέκα ημέρες στη Νότια Κορέα ήταν υψηλός επειδή οι μαθητές που επέβαιναν στο πλοίο δεν αμφισβήτησαν ούτε στιγμή την εντολή που τους έδωσαν οι μεγαλύτεροί τους να μείνουν στις καμπίνες τους. Πλήρωσαν την υπακοή τους με τη ζωή τους επειδή τούς ήταν αδιανόητο να καταλύσουν την ιεραρχία την οποία είχαν μάθει να σέβονται από τα πρώτα χρόνια της ζωή τους.

Ο Ρότζερ Κοέν των Νιου Γιορκ Τάιμς δεν θυμήθηκε τους αμερικανούς επιβάτες του «Τιτανικού». Αν τους είχε θυμηθεί, θα ήταν ακόμη πιο βέβαιος ότι στην περίπτωση που στη θέση των 15χρονων Νοτιοκορεατών βρίσκονταν συνομήλικοί τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η φιλελεύθερη ανατροφή θα είχε κάνει το θαύμα της. Η κοινή λογική, λέει, θα είχε καθυποτάξει την υπακοή και η προσωπική πρωτοβουλία θα είχε ακυρώσει τη θανατική ποινή που θα είχαν επιβάλει από ανοησία, αμέλεια ή ανικανότητα ο πλοίαρχος και το πλήρωμά του.

Το συμπέρασμα του αμερικανού αρθρογράφου είναι ότι πρέπει να διδάσκουμε στα παιδιά την αρετή της ανυπακοής. Δεν είναι μόνο μια συνθήκη επιβίωσης, μια επιλογή που μοιάζει απολύτως φυσική απέναντι στον κίνδυνο. Η ανυπακοή σε ανόητες ή ασυνείδητες εντολές είναι πολλές φορές ο μοναδικός τρόπος που έχει κανείς στη διάθεσή του για να υπερασπιστεί την αξιοπρέπειά του. Από τον γερμανό στρατιώτη Αντον Σμιτ που έσωσε εκατοντάδες Εβραίους στο Βίλνιους της Λιθουανίας παρακούοντας τις εντολές των ναζί ανωτέρων του έως τον άγνωστο Κινέζο που στάθηκε μπροστά στα τανκς στην Πλατεία Τιενανμέν αγνοώντας το αυταρχικό καθεστώς της χώρας του, η ανυπακοή είναι ο μοχλός που κινεί την Ιστορία.