Αν δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε επακριβώς τα συναισθήματα ακόμη και των κοντινών σας ανθρώπων δεν είναι επειδή δεν μπορείτε να τους καταλάβετε, αλλά επειδή είναι εξαιρετικά περίπλοκες οι εκφράσεις του προσώπου. Και αυτό συμβαίνει διότι τα συναισθήματα που εξωτερικεύονται με κάποια γκριμάτσα δεν είναι μόνο έξι, όπως γνωρίζαμε έως σήμερα, αλλά 21 σύμφωνα με νέα έρευνα. Μάλιστα οι περισσότερες από αυτές τις γκριμάτσες χρησιμοποιούνται για να εκφράσουν μεικτά και όχι απλά συναισθήματα. Επιστήμονες με νέα έρευνα κατάφεραν να αποκρυσταλλώσουν 21 βασικές γκριμάτσες με τις οποίες εξωτερικεύουμε μέσω του προσώπου το συναίσθημά μας. Η μελέτη έγινε από επιστήμονες στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο στις ΗΠΑ, με την αξιολόγηση από ειδικό πρόγραμμα υπολογιστή. «Προχωρήσαμε ακόμη περισσότερο από τα βασικά συναισθήματα που μπορεί να εκφράσει το ανθρώπινο πρόσωπο, όπως είναι η χαρά που εκφράζεται με ένα χαμόγελο και η λύπη που εκφράζεται με ανάταση του μεσόφρυδου. Και ανακαλύψαμε ότι ανάλογα με το συναίσθημα που νιώθουν οι άνθρωποι κινούν και τους μυς του προσώπου τους για να εκφράσουν τις 21 κατηγορίες απλών συναισθημάτων» διευκρινίζει ο Αλέιξ Μαρίνες, υπεύθυνος της μελέτης.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία με το ειδικό πρόγραμμα του υπολογιστή δεν επινοήθηκε απλώς και μόνο για την εν λόγω έρευνα. Στόχος των ειδικών είναι το υπολογιστικό μοντέλο να βοηθήσει στη διάγνωση και στη θεραπεία ανθρώπων που πάσχουν από νόσους της ψυχικής σφαίρας, αυτισμό και μετατραυματικό στρες, σύμφωνα με όσα δήλωσαν οι επιστήμονες.
Από την αρχαιότητα ακόμη μεγάλοι στοχαστές είχαν προσπαθήσει να αποκαλύψουν για ποιο λόγο τα πρόσωπά μας μαρτυρούν ή εξωτερικεύουν τα συναισθήματά μας με συγκεκριμένες γκριμάτσες. Φιλόσοφοι και επιστήμονες όπως ο Αριστοτέλης και ο Δαρβίνος είχαν ισχυριστεί ότι το ανθρώπινο πρόσωπο εκφράζει μόνο τα βασικά συναισθήματα, δηλαδή τη χαρά, τη λίπη, τον φόβο, τον θυμό, την έκπληξη και την αηδία. Σήμερα οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη γνωσιακή ψυχολογία επιχειρούν να συνδέσουν τις εκφράσεις του προσώπου με συγκεκριμένα συναισθήματα, ώστε να καταφέρουν να παρακολουθήσουν και τα βιοχημικά μονοπάτια που ρυθμίζουν το συναίσθημα στον εγκέφαλο.
«Στο παρελθόν όταν προσπαθήσαμε να αποκωδικοποιήσουμε τον αλγόριθμο (πρόγραμμα του υπολογιστή) χρησιμοποιώντας ως οδηγό μόνο τις έξι βασικές κατηγορίες συναισθημάτων, συναντήσαμε μεγάλες δυσκολίες και τελικά δεν ολοκληρώσαμε την έρευνά μας. Ευτυχώς όμως με την προσθήκη επιπλέον 15 κατηγοριών που αφορούν τα μεικτά συναισθήματα βρήκαμε τον σωστό τρόπο για να αποκωδικοποιούμε και να αναλύουμε τον αλγόριθμο του εγκεφάλου» συμπληρώνει ο δρ Μαρτίνεζ.
Η ΜΕΛΕΤΗ. Στο πλαίσιο της έρευνας οι ειδικοί φωτογράφισαν 230 φοιτητές (100 άνδρες και 130 γυναίκες) και τους παρακίνησαν να πάρουν συγκεκριμένη έκφραση ανταποκρινόμενοι σε προφορικές νύξεις, οι οποίες σχεδιάστηκαν με τέτοιον τρόπο ώστε να πυροδοτούν διαφορετικά συναισθήματα. Για παράδειγμα η έκφραση «μόλις συνέβη κάτι εξαιρετικά σημαντικό και πρέπει να σε ενημερώσω» κάνει τον άλλον να πάρει την γκριμάτσα για το μεικτό συναίσθημα που εκφράζει σε κάθε «ευχάριστη έκπληξη». Οταν όμως πεις σε κάποιον «η μυρωδιά του σώματός σου είναι άσχημη» τότε οι μύες του προσώπου τοποθετούνται σε τέτοια θέση που εκφράζουν «αηδία».
Αφού κατέγραψαν τις ομοιότητες και τις διαφορές 5.000 εκφράσεων, οι ειδικοί δημιούργησαν μια βάση δεδομένων που ονομάστηκε Σύστημα Κωδικοποίησης Ενεργειών Προσώπου. Αυτό περιλαμβάνει σε συνδυασμούς τις έξι βασικές εκφράσεις και έτσι προκύπτουν οι 21 διαφορετικές γκριμάτσες.
Παράλληλα επισημαίνοντας τις αλλαγές που συνέβαιναν στους διαφορετικούς μυς του προσώπου, όπως στον μασητήρα μυ ή τους μυς που ανασηκώνουν τα φρύδια, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν ποιος μυς ή ποιος ακριβώς συνδυασμός μυών ενεργοποιείται και με ποιο συγκεκριμένο συναίσθημα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences».
Σχόλια
