[Επιφυλλίδα] Η προσβλητική απόλαυση

Δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσοι το έχουν προσέξει ως σημείο των καιρών, πάντως είναι γεγονός. Θεωρείται ως κάτι ευγενικό και κομψό, αλλά στην ουσία αποτελεί μια κατάφωρη προσβολή. Εννοούμε αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια στα ακριβά εστιατόρια, να σας εύχονται οι σερβιτόροι – κατ’ εντολήν ασφαλώς της διευθύνσεως – αφού το γεύμα ή το δείπνο έχει σερβιριστεί «καλή σας απόλαυση».

Οσο αδιάφορος ή αναίσθητος και να είναι κανείς, ενδέχεται όταν κάθεται να φάει να του περνάει έστω αμυδρά από το μυαλό η εικόνα αυτών των λίγων ή των πολλών που τους έχει δει να ψάχνουν στα σκουπίδια για κάτι φαγώσιμο. Και χωρίς να του κόβεται η όρεξη, να αισθάνεται μέσα του άβολα για μια διαφορά που τον γεμίζει μέσα του ενοχές, έστω και αν έχει βρει τον τρόπο να τις πνίγει.

Με το «καλή σας απόλαυση» είναι σαν να τον διαψεύδουν ότι έχει δει μια παρόμοια εικόνα ή ότι του απαγορεύεται να την αναπολεί τουλάχιστον εδώ μέσα. Δεν μπορείς να φανταστείς οποιονδήποτε συμβαίνει να συχνάζει σε ένα ακριβό εστιατόριο ότι τις υπόλοιπες ώρες τις ξοδεύει με το να σκέφτεται όσους δεν έχουν να φάνε ώστε δικαιούται μια προσωρινή ανακούφιση στη μόνιμη και βασανιστική του έγνοια. Απλούστατα η ευχή δίνεται για να νιώσει ακόμη πιο περιχαρακωμένος μέσα σε μια ανάγκη που ενώ για τον ίδιο η ικανοποίησή της  μπορεί να σημαίνει απόλαυση για κάποιους άλλους παραμένει μια τρομακτική αγωνία.

Οσο και αν τις διαφορές στη ζωή των ανθρώπων, παρά τον θυμό και την οργή που προκαλούν, μπορεί να τις καταλάβεις, τη διαφορά όσον αφορά το φαγητό, δηλαδή ενώ ο ένας το απολαμβάνει, ο άλλος το στερείται, τη νιώθεις ως μια κατευθείαν προσβολή στην ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Με τις λέξεις «καλή σας απόλαυση» είναι σαν να μεταβάλλεται σε προσόν κάτι που κανονικά θα έπρεπε να μας γεμίζει ντροπή, αφού προϋποθέτουν το φαγητό όχι ως ανάγκη αλλά ως απόλαυση.

ΑΝ ΣΕ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ η ανάγκη τού να διακριθεί κανείς συνιστά αμαρτία που όμως δεν είναι εύκολα εξαλείψιμη, θα όφειλε μεταφερόμενη στην περιοχή του φαγητού να εγείρει ακόμη και ποινικές κυρώσεις. Ολα τα πράγματα παλεύονται στη ζωή, όχι όμως και η προοπτική της απόλαυσης για ανθρώπους που ήδη απολαμβάνουν. Με την ευχή «καλή σας απόλαυση» είναι σαν να αναγνωρίζεται ως νόμιμη κάθε κατάχρηση ή απάτη που θα επιτρέψει σε κάποιον να συνεχίσει να ακούει την ευχή και να μη μετακινηθεί, όχι βέβαια στη χορεία των πεινασμένων, αλλά ακόμη και σε εκείνη όσων σιτίζονται κανονικά.

Αν μάλιστα σκεφτούμε ότι η τρομερή αυτή ευχή απευθύνεται σε ανθρώπους που δεν τη χρειάζονται, καταλαβαίνουμε γιατί τα περιττά πράγματα έχουν πάρει τόση έκταση ενώ δεν αιφνιδιαζόμαστε όταν στερούνται τα απολύτως απαραίτητα ακόμη και ολόκληροι λαοί. Είναι ακριβώς ο λόγος που δεν επιτρέπει να δημιουργηθεί ένα σχεδόν αυτόματο σύστημα αλληλεγγύης ώστε καθένας να αντιλαμβάνεται πως χωρίς να στερηθεί οτιδήποτε θα συνέτεινε με τη συμπεριφορά του ένας τρίτος να μη λιμοκτονεί.

Φτάνει να γινόταν μια αρχή και να ηχούσε στα αυτιά μας η ευχή «καλή σας απόλαυση» ως προσβλητική. Δεν είναι τίποτε σπουδαίο με την απαγόρευση ενός ακούσματος να βοηθάς ώστε να μην πεθαίνουν οι άλλοι της πείνας.