Το δικό μου τοπίο

Από τα 3.200 παιδικά βιβλία που δημοσιεύθηκαν το 2013, μόνο τα 93 αφορούσαν μαύρους, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν

Από μικρό παιδί μού διάβαζε ιστορίες η θετή μου μητέρα. Μπορεί να μην κατανοούσα το νόημά τους, μπορεί να μην ήξερα τι σήμαινε «αγκαλιά» ή πώς μπορεί να «ραγίσει» μια καρδιά. Αυτό που είχε σημασία ήταν να ακούω την αφήγηση της μαμάς και, κουρνιασμένος στα πόδια της, να φαντάζομαι τους χαρακτήρες. Αργότερα, ως έφηβος, κάθε βιβλίο ήταν για μένα ένα τοπίο όπου μπορούσα να περιπλανιέμαι ελεύθερος. Κι εκεί έβρισκα ένα μέρος του εαυτού μου.

Επειτα έφτασαν οι σκοτεινές μέρες. Οταν δολοφονήθηκε ο θείος μου, όταν η οικογένειά μου βούλιαξε από το πένθος και το αλκοόλ, όταν συνειδητοποίησα ότι δεν θα κατάφερνα να σπουδάσω, τότε απελπίστηκα. Βρήκα καταφύγιο στα βιβλία. Αλλά κάτι έλειπε. Καθώς ανακάλυπτα ποιος πραγματικά ήμουν, ένας μαύρος έφηβος στον κόσμο των λευκών, συνειδητοποιούσα ότι οι χαρακτήρες των βιβλίων δεν ήμουν εγώ, ότι οι ζωές τους δεν ήταν δική μου. Και δεν μου έφτανε να είμαι ο «μαύρος» εκπρόσωπος. Ηθελα να είμαι κι εγώ μια από τις ψηφίδες του μωσαϊκού που απλωνόταν μπροστά μου.

Τότε τα βιβλία δεν έγιναν ποτέ εχθροί μου, αλλά φίλοι με τους οποίους δεν ένιωθα πια άνετα. Σταμάτησα να διαβάζω. Παράτησα το σχολείο. Μέχρι που έφτασε στα χέρια μου ένα βιβλίο που μου έδωσε κάτι που δεν ήξερα καν ότι χρειαζόμουν – την άδεια να γράψω για το δικό μου τοπίο. Ηταν το «Sonny’s Blues» του Τζέιμς Μπάλντουιν, μια ιστορία για μαύρους του Χάρλεμ, σαν κι αυτούς που ήξερα. Με συνεπήρε. Σκέφθηκα πόσα θα σήμαινε για μένα αν διάβαζα την ιστορία όταν ήμουν 15 χρονών.

Σήμερα είμαι συγγραφέας, ένας αρτίστας τοπίων. Περιγράφω σκηνές οικείες στα φτωχά παιδιά των γκέτο και πρόσωπα που έχουν όλοι γνωρίσει. Αυτό που θέλω είναι γράφοντας για τα φτωχότερα παιδιά, να τα εξυψώνω στα μάτια των αναγνωστών, αλλά κυρίως στα δικά τους. Να τα κάνω να αισθανθούν επιθυμητοί σ’ αυτήν την χώρα, μέρος του αμερικανικού ονείρου.

Σήμερα το 40% των μαθητών στα δημόσια σχολεία της Αμερικής είναι μαύροι και λατίνοι. Ακόμη, όμως, τα περισσότερα βιβλία που αφορούν μαύρους δεν ξεφεύγουν από το ζήτημα της δουλείας και του ρατσισμού. Και μου λένε ότι τα μαύρα παιδιά δεν διαβάζουν. Γιατί άραγε;