[Κιόσκι] Ούτε ένα δευτερόλεπτο

Την έλεγαν Χάτι Μακ Ντάνιελ. Είχε γεννηθεί τον Ιούνιο του 1895 στο Κάνσας και ήταν το τελευταίο από τα 13 παιδιά ενός ζεύγους απελεύθερων σκλάβων. Ο πατέρας της είχε πολεμήσει στον αμερικανικό εμφύλιο, η μητέρα της τραγουδούσε γκόσπελ, τη μουσική των μαύρων. Η Χάτι άρχισε να τραγουδά ήδη από την ηλικία των δέκα ετών. Στη συνέχεια ασχολήθηκε με την υποκριτική. Το κραχ του ’29 απείλησε σοβαρά την καριέρα της και η ίδια, για να επιβιώσει, εργάστηκε ως καθαρίστρια και σερβιτόρα σε ένα κλαμπ του Μιλγουόκι.

Η Χάτι Μακ Ντάνιελ εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο το 1932. Στις 29 Φεβρουαρίου του 1940 έγινε η πρώτη αφροαμερικανίδα ηθοποιός που βραβεύτηκε με Οσκαρ. Τιμήθηκε με το βραβείο β’ γυναικείου ρόλου παίζοντας την υπηρέτρια στο «Οσα παίρνει ο άνεμος». Οπως, όμως, υπενθυμίζει η Κοριέρε ντέλα Σέρα, δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει την πρεμιέρα της ταινίας στην Ατλάντα επειδή ο κινηματογράφος ήταν «μόνο για λευκούς». Ακόμη και το «πολιτισμένο» Χόλιγουντ την έβαλε να καθήσει σχεδόν στην τελευταία σειρά της αίθουσας τη βραδιά της απονομής των βραβείων.

Χτυπημένη από καρκίνο του στήθους, η Χάτι Μακ Ντάνιελ άφησε την τελευταία της πνοή τον Οκτώβριο του 1952. Στη διαθήκη της είχε ζητήσει να στείλουν το βραβείο της στο Πανεπιστήμιο Χάουαρντ. Οι βασικοί λόγοι ήταν ότι οι φοιτητές τού ιδρύματος ήταν οι μόνοι που την είχαν τιμήσει για τη βράβευσή της, αλλά και ότι το συγκεκριμένο ίδρυμα ήταν ο μοναδικός θεματοφύλακας των επιτευγμάτων της αφροαμερικανικής κοινότητας. Είχε ζητήσει ακόμη να καλύψουν τα χέρια της και το κεφάλι της με λευκές γαρδένιες και να τη θάψουν στο κοιμητήριο του Χόλιγουντ. Η τελευταία της επιθυμία δεν έγινε πραγματικότητα: το νεκροταφείο της Μέκκας του κινηματογράφου δεχόταν μόνο λευκούς σταρ.

Σήμερα, η Χάτι Μακ Ντάνιελ αναπαύεται στο κοιμητήριο Αντζελους – Ρόουζντεϊλ, ενώ το αστέρι της κοσμεί τη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ. To Οσκαρ έχει εξαφανιστεί. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Ουάσιγκτον Ποστ, το αγαλματίδιο είχε καταλήξει τη δεκαετία του 1960 στον βυθό του ποταμού Πότομακ από μια ομάδα φοιτητών που διαδήλωναν υπέρ των ατομικών δικαιωμάτων.

Αν όμως η ιστορία της Χάτι Μακ Ντάνιελ παραμένει επίκαιρη, δεν είναι για την τύχη του Οσκαρ αλλά για το γεγονός ότι στη μεταφυλετική Αμερική του Μπαράκ Ομπάμα οι διακρίσεις δεν έχουν εξαλειφθεί. Γι’ αυτό μεγαλύτερη αξία από τη βράβευση του «12 χρόνια σκλάβος» έχει η δήλωση της Λουπίτα Νιόνγκο, της μαύρης ηθοποιού που κέρδισε το δικό της Οσκαρ β’ γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία: «Δεν ξεχνώ ούτε δευτερόλεπτο πως η μεγαλύτερη χαρά στη ζωή μου οφείλεται στον πόνο κάποιου άλλου».