[Κιόσκι] Κανόνες χωρίς εξαιρέσεις

Δεν χρειαζόταν να έχει μαντικές ικανότητες κανείς για να καταλάβει ότι αργά ή γρήγορα η κόκκινη αριστοκρατία της Κίνας θα βούλιαζε στη διαφθορά. Τον λόγο υπενθύμισε η Μοντ όταν αποκάλυψε το νήμα που συνδέει παιδιά και λοιπούς συγγενείς της ηγεσίας της χώρας με τους μεγαλύτερους φορολογικούς παραδείσους στον κόσμο: αν και η οικονομία της Κίνας άνοιξε στις αγορές, το σύστημα εξουσίας παρέμεινε ερμητικά κλειστό. Το αποτέλεσμα ήταν η απουσία οποιουδήποτε ελέγχου. Και όπου δεν υπάρχει έλεγχος, υπάρχει πλήρης ατιμωρησία.

Είναι ένας κανόνας χωρίς εξαιρέσεις. Τα κόκκινα πριγκιπόπουλα έκλεβαν γιατί μπορούσαν να κλέψουν. Πλούτιζαν όπως θα πλούτιζε ο καθένας που έχει την αίσθηση ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει χάρις στον πανίσχυρο μπαμπά του. Υπάρχει, όμως, και ένας άλλος κανόνας χωρίς εξαιρέσεις. Και αυτός λέει ότι καμία νομενκλατούρα δεν αντέχει για πολύ όταν μια κοινωνία αρχίζει να βράζει. Η Κίνα δεν αλλάζει επειδή η οικονομία της αναπτύσσεται αλματωδώς, αλλά επειδή δρα όλο και πιο δυναμικά η κοινωνία των πολιτών στο πεδίο των δικαιωμάτων. Από την άποψη αυτή, αυτό που έχει σημασία πλέον δεν είναι ότι το καθεστώς λογοκρίνει, συλλαμβάνει ή φυλακίζει, αλλά ότι έχει αρχίσει να φοβάται πως η ατιμωρησία θα γίνει τελικά η τιμωρία του.

Δεν χρειάζεται να έχει μαντικές ικανότητες κανείς για να καταλάβει ότι το καθεστώς θα βρεθεί σύντομα σε ένα σταυροδρόμι όπου θα υποχρεωθεί να επιλέξει ανάμεσα στον δρόμο της καταστολής και τον δρόμο της ελευθερίας. Η επιλογή του θα κριθεί από την ικανότητά του να προσαρμόζεται. Η Κίνα, πάντως, δεν μπορεί να ζήσει μια δεύτερη Πλατεία Τιενανμέν, είναι πολύ μεγάλη για να αντέξει τη βία και το χάος μιας άνοιξης αραβικού τύπου. Ο πρόεδρος Σι μπορεί να αισθάνεται τυχερός για το γεγονός ότι ο κινεζικός ακτιβισμός δεν έχει την εξωστρέφεια, την οργή και την ορμητικότητα του αιγυπτιακού ακτιβισμού. Θα έπρεπε να τον ανησυχεί, όμως, η εσωτερική του δύναμη και η αντοχή του.

 «Θα προτιμούσα να πεθάνω. Οταν έχεις υποστεί ορισμένες ταπεινώσεις, η ζωή χάνει το νόημά της». Η δήλωση που καταγράφει  η Ρεπούμπλικα με αφορμή το κλείσιμο των «στρατοπέδων επανεκπαίδευσης διά μέσου της εργασίας» στην Κίνα είναι της Τζιανγκ Τσενγκφέν, μιας γυναίκας που πέρασε πολλά χρόνια σε ένα τέτοιο στρατόπεδο. Είναι μια φράση που φανερώνει παραίτηση. Η Τζιανγκ, όμως, είναι η πρώτη κρατούμενη που μιλάει για τη φρίκη που έζησε στο αρχιπέλαγος Γκουλάγκ της Κίνας χωρίς να κρύβει το όνομά της. Δεν φοβάται πια. Και αυτός είναι ακόμη ένας λόγος που κάνει το καθεστώς να τρομάζει.