[Γνώμη] Η μάχη για την Ευρώπη

Στις 21 Νοεμβρίου, έπειτα από κάλεσμα μέσω του facebook από έναν δημοσιογράφο με το όνομα Μουσταφά Ναγιέμ, περισσότεροι από 1.500 Ουκρανοί εμφανίστηκαν στην Πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο για να διαμαρτυρηθούν για την απόφαση της κυβέρνησής τους να γίνει «παύση» στις προετοιμασίες για την υπογραφή οικονομικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Την επόμενη ημέρα συγκεντρώθηκαν στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις επιπλέον διαδηλωτές. Σύντομα ο αριθμός τους έφτασε τις 100.000.

Αυτόν τον μήνα είναι η ένατη επέτειος της Πορτοκαλί Επανάστασης που ανάγκασε τις Αρχές να ακυρώσουν τα αποτελέσματα προεδρικών εκλογών και να επαναληφθεί η ψηφοφορία. Σε μια χώρα που επικρατούσε απάθεια για σχεδόν μια δεκαετία κανείς δεν περίμενε τέτοια ισχυρή αντίδραση για μια απόφαση που δεν εγγυούνταν καν την πλήρη υποψηφιότητα της Ουκρανίας στην ΕΕ – ούτε καν στο μέλλον.

Τα επιχειρήματα της κυβέρνησης ενάντια στη συμφωνία έχουν βάση: η Ρωσία πίεζε την Ουκρανία να προχωρήσει σε τελωνειακή ένωση μαζί της και η χώρα δεν μπορεί να διακινδυνεύσει να χάσει την πρόσβαση που έχει στη ρωσική αγορά, κάτι που σίγουρα θα γίνει εάν υπογραφεί συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ.

Παρά τη φτώχεια και τον κυνισμό όμως, οι Ουκρανοί νοιάζονται. Ο πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς είχε δημιουργήσει ελπίδες για ολοκλήρωση και το Κοινοβούλιο πέρασε μέτρα ώστε να πληροί η Ουκρανία τους όρους ώστε να υπογραφεί η συμφωνία με την ΕΕ. Μετρήσεις έδειξαν ότι μια ισχυρή πλειοψηφία Ουκρανών υποστήριζαν την ολοκλήρωση με την Ευρώπη, ακόμη και στο Ανατολικό τμήμα της χώρας, που έχει παραδοσιακά στενότερες επαφές με τη Ρωσία.

Εκείνο που κάνει τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι ότι οι Ουκρανοί προσεγγίζουν τις ευρωπαϊκές αξίες ζητώντας καταπολέμηση της διαφθοράς, ισχυρό κοινωνικό δίχτυ προστασίας, αποτελεσματικό σύστημα υγείας, δίκαιους μισθούς, σταθερό νόμισμα και αξιόπιστη κυβέρνηση η οποία παρέχει αξιόπιστες υπηρεσίες και αντιμετωπίζει τους πολίτες με σεβασμό.

Οσοι διαδηλώνουν σήμερα που έχουν ηλικία από 20 έως 40 έχουν απογοητευτεί από την αποτυχία του προηγούμενου προέδρου, του Βίκτορ Γιουσένκο τον οποίο έφερε στην εξουσία η Πορτοκαλί Επανάσταση, να καταπολεμήσει τη διαφθορά, να μεταρρυθμίσει την κυβέρνηση, να άρει τα εμπόδια για την επιχειρηματικότητα και να φέρει τη χώρα πιο κοντά στην Ευρώπη.

Οι διαδηλωτές απαίτησαν επίσης να μην έχουν φανερό ρόλο τα κόμματα – στολές, πανό, ή ομιλίες – στις διαδηλώσεις και ζητούν στενότερες επαφές με την Ευρώπη. Ομως πιο συντηρητικοί Ουκρανοί έχουν άλλη άποψη. Πολλοί πιστεύουν ότι όσοι κοιτούν προς τη Δύση είναι αδύναμοι, παρακμιακοί και επικίνδυνοι. Η σεξουαλικότητα είναι καυτό θέμα αφού για να μπει η Ουκρανία στην ΕΕ θα πρέπει να απαγορεύσει τις σεξουαλικές διακρίσεις.

Η ισχύς αυτού του εύθραυστου κοινωνικού ιστού που οι ακτιβιστές που τάσσονται υπέρ της Ευρώπης βοηθούν να χτιστεί θα δοκιμαστεί, όχι στους δρόμους αλλά σε ολόκληρη τη χώρα, όπου οι φιλελεύθερες αξίες θα πρέπει να περάσουν πολλές δοκιμασίες όταν η σημερινή μάχη γι’ αυτές κερδηθεί ή χαθεί.