[Κιόσκι] Πίσω από το τέρας

Πάλι καλά που η εφημερίδα Τζορνάλε, ιδιοκτησίας της οικογένειας Μπερλουσκόνι, δεν ζητάει εκδίκηση στους δρόμους, αλλά στις κάλπες. Να «μιλήσει ο λαός», ναι. Αλλά ευτυχώς, δεν τον τοποθέτησε κανείς πάνω από τους θεσμούς.

Παρ’ όλα αυτά, ο ακραίος λόγος είναι εκεί. Φανατικός, απειλητικός, υβριστικός. Με εκείνον τον τρίτο πληθυντικό που αφορά κάποιους γενικά και αόριστα, οι οποίοι γνωρίζουν οι ίδιοι πολύ καλά ποιοι είναι, υποτίθεται ότι δρουν σαν συμμορία στο παρασκήνιο κι αν τολμήσουν να τραβήξουν κι άλλο το σκοινί ο οργισμένος αρθρογράφος θα τους παραδώσει έναν έναν με ονόματα και διευθύνσεις στη δημόσια χλεύη. Αυτοί οι κάποιοι, λοιπόν, δεν πρέπει να τρέφουν ψευδαισθήσεις, καμία ψήφος έκπτωσης από το αξίωμα του γερουσιαστή δεν μπορεί να εμποδίσει τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι να παραμείνει ηγέτης εκατομμυρίων Ιταλών που πιστεύουν ακόμα σε μια ελεύθερη Ιταλία. Αυτοί οι κάποιοι πρέπει να ξέρουν ότι ο λαός του δεν θα αφήσει τον ηγέτη του μόνο.

Απέναντι σε αυτόν τον διχαστικό λόγο, υπάρχει ένας λόγος μετριοπαθής και αυτοκριτικός. Απέναντι στο παραλήρημα στέκεται η περισυλλογή. Η Μπάρμπαρα Σπινέλι στη Ρεπούμπλικα διαπιστώνει ότι ο πειρασμός να κλείσει κανείς την τελευταία 20ετία μέσα σε μια παρένθεση για να ξεμπερδέψει μαζί της, είναι μεγάλος. Είναι εύκολο να χαρακτηρίσεις μια περίοδο «ανώμαλη» και να προφασιστείς μετά ότι επέστρεψε η ομαλότητα. Να πείσεις τον εαυτό σου ότι τίποτε δεν συνέβη σε αυτές τις δύο δεκαετίες που να μπορεί να σημαδέψει το μέλλον. Οτι ο μπερλουσκονισμός ήρθε και τελείωσε με τον Μπερλουσκόνι, όπως ο φασισμός ήρθε και τελείωσε κάποτε με τον Μουσολίνι. Αλλά δεν είναι έτσι. Η ιταλίδα δημοσιογράφος θυμάται μια φράση που έγραψε ένας αμερικανός συνάδελφός της, ο Χέρμπερτ Μάθιους, το 1944: «Δεν τον σκοτώσατε!». Είχε δίκιο. Ο φασισμός συνέχισε να ανθεί σε συνειδήσεις και συμπεριφορές. Η κληρονομιά του δεν ήταν μόνο πολιτική. Ηταν κυρίως πολιτισμική.

Ο μόνος τρόπος για να σταματήσει να δηλητηριάζεται μια κοινωνία είναι μια ανελέητη αναμέτρηση με τον εαυτό της. Η Σπινέλι δεν έχει καμία αμφιβολία: μόνο αν κοιτάξουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη θα δούμε ότι πίσω από το τέρας βρισκόμαστε εμείς οι ίδιοι. Ισχύει για την Ιταλία όπως ισχύει για την Ελλάδα. Πίσω από τη Χρυσή Αυγή δεν βρίσκεται η οικονομική κρίση αλλά η ίδια μας η Ιστορία. Πίσω από τον Μπερλουσκόνι δεν βρίσκεται ο κομμουνιστικός κίνδυνος που ο ίδιος επαγγελλόταν όταν εισέβαλε σαν σίφουνας στην πολιτική σκηνή, αλλά μια κοινωνία που διψούσε για πλούτη και τηλεοπτική δόξα.

Πρέπει να κοιτάξουμε τον καθρέφτη. Γιατί τίποτε δεν διαβρώνει περισσότερο την ωριμότητα μιας κοινωνίας από τη βρεφική πιπίλα του λαού που εξαπατήθηκε.