[Ιστορίες] Δύσπεπτος πραγματισμός

Υπάρχει στο Αμστερνταμ ένα μεγάλο, καλοφτιαγμένο πάρκο ονόματι Ούστερπαρκ. Είναι κοντά στο κέντρο, έχει λίμνη με πάπιες, απλωσιά και πράσινο – όλα τα απαραίτητα για να προσελκύει οικογένειες. Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα. «Χρόνια δεχόμασταν παράπονα από τους κατοίκους». Μια ομάδα έως και 40 αλκοολικών, λέει ένας εκπρόσωπος της δημοτικής Αρχής, προκαλούσαν ανασφάλεια στους επισκέπτες του πάρκου – φώναζαν, καβγάδιζαν, ουρούσαν δημοσίως, τέτοια. Οι Αρχές δοκίμασαν διάφορες λύσεις, και τα πρόστιμα και μια καθολική απαγόρευση της κατανάλωσης αλκοόλ στο πάρκο. Αποδείχθηκαν όλα μάταια. Εδώ και λίγους μήνες δοκιμάζουν κάτι καινούργιο. Δίνουν στους αλκοολικούς δουλειά, τους αποζημιώνουν με χρήματα, τσιγάρα και μπίρες.  

Κάθε πρωί στις 9.00, κάπου 20 αλκοολικοί εμφανίζονται στην αποθήκη – αρχηγείο του πρότζεκτ. Παραλαμβάνουν από έναν καφέ, ένα τσιγάρο και δύο κουτάκια Grolsch, μια εγχώρια μπίρα. Φοράνε τα πορτοκαλί φλούο γιλέκα τους, παίρνουν μια μεγάλη σακούλα απορριμμάτων, την ειδική λαβίδα, και τους δρόμους του Αμστερνταμ. Το μεροκάματό τους θα είναι 10 ευρώ σε μετρητά, μισό πακέτο καπνού και πέντε τενεκεδάκια μπίρας – δύο το πρωί, δύο το απόγευμα και ένα στο τέλος της δουλειάς.    

Οι Αρχές θεωρούν το πρόγραμμα, που χρηματοδοτείται από το κοινωνικό ταμείο του Δήμου, απόλυτα επιτυχημένο. Κατ’ αρχάς, λένε, είναι πολύ πιο φτηνό σε σύγκριση με τις κατασταλτικές μεθόδους που είχαν δοκιμάσει παλαιότερα: 19 ευρώ την ημέρα κατ’ άτομο. Κι έπειτα, «οι άνθρωποι αυτοί αποκτούν κάτι να κάνουν, μια δομημένη καθημερινή ρουτίνα». Το πρότζεκτ, σπεύδουν να επισημάνουν, αναπτύχθηκε από κοινού με ειδικούς στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων. Και οι δωρεάν μπίρες δεν δίνονται ως μέρος της αμοιβής αλλά ως κομμάτι μιας ιατρικής αντιμετώπισης. «Υπάρχει ένα ψυγείο και το ψυγείο έχει μια κλειδαριά. Και εμείς είμαστε αυτοί που αποφασίζουμε πότε αυτή ανοίγει».

Το σκεπτικό είναι πως αν έδιναν στους αλκοολικούς οδοκαθαριστές περισσότερα χρήματα και καθόλου μπίρες, θα κατέληγαν να πίνουν περισσότερες μπίρες. Οπως λέει βέβαια ο Φρανκ, ένας από τους συμμετέχοντες, όταν τελειώνουν τη δουλειά απλώς πηγαίνουν και αγοράζουν περισσότερες μπίρες. «Πίνουμε πιο πειθαρχημένα αλλά δεν νομίζω ότι πίνουμε λιγότερο». Μένουν πάντως μακριά από το Ούστερπαρκ. Και αν είναι για κάτι γνωστό το Αμστερνταμ, είναι γι’ αυτόν τον – άλλοτε ζηλευτό και άλλοτε κάπως δύσπεπτο – πραγματισμό του.