[Ιστορίες] Τιμωρία και εξιλέωση

Στις 18 Ιανουαρίου 1993 ένα τρίχρονο κοριτσάκι από το Εϊκρον του Οχάιο, η Σίλα Μαρί Εβανς, εισήχθη ετοιμοθάνατο στο Νοσοκομείο Παίδων της πόλης. Διαπιστώθηκε ότι είχε ξυλοκοπηθεί αλύπητα, είχε βιαστεί παρά φύσιν και είχε αφεθεί να αργοπεθαίνει μέχρι και για 72 ώρες προτού μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Η μητέρα κρίθηκε ένοχη για ανθρωποκτονία από αμέλεια και έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο. Ο σύντροφός της, ο 19χρονος Ρόναλντ Φίλιπς, για κατά συρροή βιασμό και δολοφονία. Καταδικάστηκε σε θάνατο.

Την περασμένη Δευτέρα ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Οχάιο Τζον Κάσιτς απέρριψε το αίτημα του Φίλιπς για απονομή χάριτος και, μαζί, την τελευταία νομική του ελπίδα. Τρεις ημέρες χώριζαν πλέον τον θανατοποινίτη από την εκτέλεσή του με ένεση. Ο Φίλιπς ζήτησε να του επιτραπεί να δωρίσει όργανα και ιστούς. Ζήτησε να δωρίσει ένα νεφρό πριν από την εκτέλεσή του στη νεφροπαθή μητέρα του και την καρδιά του μετά θάνατον στην καρδιοπαθή αδελφή του. Σύμφωνα όμως με την επιστολή των δικηγόρων του, «επιθυμεί να ωφεληθούν το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι από τον θάνατό του, χωρίς όρους ή προσδοκίες».

Αρχικά ο κυβερνήτης αρνήθηκε. Κατόπιν το ξανασκέφτηκε. «Ολα αυτά είναι λίγο αχαρτογράφητα ύδατα για το Οχάιο, αν όμως μπορεί να σωθεί μια άλλη ζωή… τότε πρέπει να το επιτρέψουμε», δήλωσε την Τετάρτη, αναβάλλοντας την εκτέλεση για τις 2 Ιουλίου, ώστε να αποφανθούν επί του θέματος οι ειδικοί. Μια μεγάλη συζήτηση άνοιξε. Πολέμιοι της θανατικής ποινής σχολίασαν ότι «αν η όλη ιδέα είναι να σωθεί μια ζωή» τότε αρκεί να μη γίνει η εκτέλεση. Γιατροί επεσήμαναν ότι το δηλητηριώδες κοκτέιλ που χρησιμοποιείται αποκλείει τη δωρεά ζωτικών οργάνων, όπως η καρδιά. Ειδικοί στην ιατρική ηθική διερωτώνται κατά πόσο ένας θανατοποινίτης μπορεί να συναινέσει πραγματικά ελεύθερα να δωρίσει όργανα ή κατά βάθος ελπίζει απεγνωσμένα να του απονεμηθεί χάρη. Ανησυχούν ότι παρόμοιες πρακτικές μπορεί να κάνουν δικαστές και ενόρκους πιο επιρρεπείς στην επιδίκαση θανατικών ποινών. Τους ταράζει η ιδέα της χρησιμοποίησης θανατοποινιτών για «ανταλλακτικά».

Την πιο ακραία πάντως δήλωση την έκανε ένας ειδικός στην ιατρική ηθική ονόματι Αρθουρ Κάπλαν, από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης: «Οταν δωρίζεις τα όργανά σου υπάρχει ένα είδος εξιλέωσης. Δεν νομίζω ότι θέλουμε να μετατρέψουμε σε ήρωες ανθρώπους σαν αυτούς που εκτελούμε». Βαθιά χριστιανική θέση…