[Διαστάσεις] Υγιώς και ελπιδοφόρα

Ο ισχυρισμός ακούγεται όλο και πιο δυνατά, όλο και πιο ευδιάκριτα: για τις τραγωδίες στη Λαμπεντούζα φταίει η Αραβική Ανοιξη. Αν δεν είχε αυτοπυρποληθεί εκείνος ο κακομοίρης στην Τυνησία, δεν θα είχαν ξεσηκωθεί με τη σειρά τους τα πλήθη στις άλλες αραβικές χώρες, οι «δικτάτορες που γνωρίζουμε» θα ήταν ακόμη στη θέση τους και η Δύση θα συνέχιζε να τους εξαγοράζει προκειμένου να κρατούν τους απελπισμένους στις χώρες τους. Αφού όμως έγινε η ζημιά και άναψε η φωτιά, καλά θα έκαναν οι δυτικοί ηγέτες να έχουν συνεργαστεί με τους δικτάτορες και να τη σβήσουν προτού επεκταθεί και φτάσουμε εκεί που φτάσαμε.

Καλό το παραμύθι, αλλά δεν έχει δράκο. Πρώτα απ’ όλα, φτωχοί Νότιοι προσπαθούσαν ανέκαθεν να φτάσουν στον πλούσιο Βορρά. Ηταν κάτι σαν ρουτίνα, που πότε πότε έσπαγε με ένα ναυάγιο, με ένα ρεπορτάζ για τον τρόπο που λειτουργούν οι μαφίες των δουλεμπόρων ή με μια αποκάλυψη για την υποκρισία των δυτικών κυβερνήσεων (η ιταλική νομοθεσία, για παράδειγμα, τιμωρεί όποιον βοηθά παράτυπους μετανάστες!). Μετά το ξέσπασμα των αραβικών εξεγέρσεων, μάλιστα, ο αριθμός των μεταναστών που προσπαθούσαν να φτάσουν στις ακτές της Ιταλίας ή της Μάλτας πρόσκαιρα μειώθηκε αντί να αυξηθεί. Ηταν η εποχή της ελπίδας: οι Αραβες έβρισκαν επιτέλους τον δικό τους δρόμο για τη δημοκρατία και την ανάπτυξη. Γρήγορα όμως ήλθε η ανώμαλη προσγείωση. Η αποσταθεροποίηση στην Αίγυπτο, το χάος στη Λιβύη, ο πόλεμος στη Συρία, μαζί με την απουσία κάθε προοπτικής σε χώρες όπως η Ερυθραία και η Σομαλία, είχαν ως αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν πάλι τα σαπιοκάραβα – μαζί με τις τσέπες των δουλεμπόρων.

Το ουσιαστικότερο πρόβλημα όμως με τον παραπάνω ισχυρισμό είναι άλλο. Ο ρόλος της Ευρώπης δεν είναι να ενισχύει αυταρχικά και διεφθαρμένα καθεστώτα για να εξαγοράζει την ησυχία της. Το πρόβλημα της μετανάστευσης είναι σύνθετο και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με την πολιτική της στρουθοκαμήλου. Η λύση δεν βρίσκεται ούτε στην καταστολή ούτε στις «ανοιχτές πύλες». Η πρώτη μετατρέπει τη Μεσόγειο σε νεκροταφείο, οι δεύτερες λειτουργούν υπέρ της Ακροδεξιάς. Πρέπει ασφαλώς να εισακουστούν οι εκκλήσεις της Υπατης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες και να εξασφαλιστεί ανθρώπινη μεταχείριση των μεταναστών σε όλα τα επίπεδα. Παράλληλα, όμως, πρέπει να επιδιωχθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική στους τομείς των εξωτερικών, της άμυνας και της μετανάστευσης.

Αντί επιλόγου, μια απορία: αυτός ο ιταλός πολιτικός που έχει πολλαπλασιάσει τελευταίως τις επιθέσεις του εναντίον των μεταναστών, που επιτίμησε δημοσίως δύο γερουσιαστές του κόμματός του επειδή ζήτησαν να πάψει να θεωρείται έγκλημα η «λαθρομετανάστευση», που θέλει να παραπεμφθεί σε δίκη ο Πρόεδρος Ναπολιτάνο επειδή ζήτησε την αποσυμφόρηση των φυλακών (!), ο Μπέπε Γκρίλο ντε, είναι ο ίδιος πολιτικός για τον οποίο ο Αλέξης Τσίπρας έλεγε τον περασμένο Μάρτιο ότι εκπροσωπεί ένα κίνημα «υγιές και ελπιδοφόρο»;