[Κιόσκι] Τόσο κοντά μας

Πρώην κομμουνιστής και στην ένατη δεκαετία της ζωής του, ο ιταλός Πρόεδρος Τζόρτζιο Ναπολιτάνο μνημόνευσε σε κάποιο σημείο της συνέντευξης μια φράση του Αντόνιο Γκράμσι: «Πρέπει να το ομολογήσουμε, είχαμε παρασυρθεί από τα γεγονότα. Δεν το θέλαμε, αλλά φταίγαμε κι εμείς για την αποσύνθεση της κοινωνίας».

Αραγε πότε μία και μόνο συνέντευξη, ακόμη κι αν είναι μια συνέντευξη – ποταμός, αξίζει να γίνει βιβλίο; Μα όταν η πολιτική οξυδέρκεια και η πνευματική διαύγεια του συνεντευξιαζομένου ξεπερνούν τα όρια του εφήμερου. Οταν η δύναμη της σκέψης και η σαφήνεια του λόγου του αγγίζουν τη διαχρονικότητα. Ενα τέτοιο βιβλίο κυκλοφόρησε χθες στην Ιταλία. Τιτλοφορείται «La Via Maestra» και το υπογράφει ο δημοσιογράφος της Repubblica και δοκιμιογράφος Φεντερίκο Ραμπίνι. Αυτή η χώρα είναι πολλές φορές πολύ μακριά. Αλλά και κάποιες άλλες τόσο κοντά μας.  

Η ευγενής πολιτική. «Οι μεγάλες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας απαιτούν να ανανεώσουμε τους θεσμούς. Πρέπει να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών μεταρρυθμίζοντας τους διαύλους της δημοκρατικής συμμετοχής, τα πολιτικά κόμματα, τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς. Η έξοδος από την κρίση περνάει στην πραγματικότητα μέσα από τον υψηλό και αναντικατάστατο ρόλο της πολιτικής. Μέσα από τον ευγενή σκοπό της, που δεν είναι άλλος από την πλήρη αφοσίωση στο δημόσιο συμφέρον».

Η ιντερνετική δημοκρατία. «Το να χρησιμοποιείς το Διαδίκτυο για να κάνεις πολιτική είναι διαφορετικό από το να αρνείσαι την αντιπροσωπευτική δημοκρατία στο όνομα μιας υποτιθέμενης “άμεσης δημοκρατίας”. Το Διαδίκτυο προσφέρει απεριόριστες δυνατότητες ατομικής έκφρασης και πολιτικής παρέμβασης. Δεν μπορούμε, όμως, να θεωρήσουμε ότι είναι η εναλλακτική λύση απέναντι στα κόμματα, δηλαδή τους σχηματισμούς πολιτικής οργάνωσης που γνωρίζουμε εδώ και τουλάχιστον έναν αιώνα. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική δημοκρατική συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων χωρίς τα κόμματα και τα οργανωμένα πολιτικά κινήματα».

Η αδιαφορία και το πάθος. «Η δυσαρέσκεια απέναντι στην πολιτική, τα κόμματα, το Κοινοβούλιο γιγαντώθηκε από μια εκστρατεία γενικότερης αποδόμησης. Το τίμημα είναι βαρύ και για την Αριστερά. Σε κάθε περίπτωση, απέναντι στη διαφθορά και την αδιαφορία που έχουν διεισδύσει στη δημόσια ζωή πρέπει να αντιτάξουμε το πάθος, την ηθική και την αφοσίωση προς τη χώρα. Και συγχρόνως να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της πολιτισμικής ένδειας των πολιτικών κομμάτων».

Το μήνυμα στους νέους. «Το μήνυμα που πρέπει να στείλουμε χωρίς συμπλέγματα, χωρίς να φοβόμαστε ότι δεν θα μας πιστέψουν ή ότι θα φανούμε αφελείς, είναι αυτό: εάν στον ισλαμικό κόσμο νέοι άνθρωποι και γυναίκες κάθε ηλικίας ανακαλύπτουν τον δρόμο της πολιτικής χειραφέτησης, του θάρρους και της ελπίδας, μπορεί ένας 20χρονος Ευρωπαίος να παρασυρθεί από τη δυσπιστία και να αφεθεί στην απομόνωση;».