[Κιόσκι] Πολύς θόρυβος για τοπικές εκλογές

Το πολιτικό έτος 2013-2014 άρχισε στις 22 Σεπτεμβρίου με τις γερμανικές εκλογές και θα ολοκληρωθεί στις 25 Μαΐου με τις ευρωεκλογές. Θεωρητικά, αυτές που θα έπρεπε να απασχολούν τους ευρωπαίους πολίτες δεν είναι οι πρώτες, αλλά οι δεύτερες. Εξαιτίας, όμως, των συνηθισμένων παραδόξων της ευρωπαϊκής πολιτικής ζωής, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: όλα τα βλέμματα στράφηκαν στις γερμανικές κάλπες, ενώ κανένας δεν θα ασχοληθεί ιδιαιτέρως με τις κάλπες που θα στηθούν στα κράτη-μέλη της ΕΕ για την ανάδειξη του νέου Ευρωκοινοβουλίου.

Εύκολα μπορούμε να φανταστούμε την εικόνα: παρά το γεγονός ότι ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν θα αναδειχθεί για πρώτη φορά από την ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου που θα κατακτήσει τις περισσότερες έδρες, δύσκολα θα σχηματιστούν ουρές έξω από τα εκλογικά τμήματα. Από την άλλη, μπορούμε να υποθέσουμε βάσιμα ότι, εάν είχαν το δικαίωμα, εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα ψήφιζαν στις γερμανικές εκλογές.

Αυτό το παράδοξο αποτυπώνει σε όλο του το μεγαλείο το βαθύ ρήγμα πάνω στο οποίο έχει χτιστεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Αν και πολίτες, υπηρεσίες, αγαθά και κεφάλαια κυκλοφορούν ελεύθερα σε μια τεράστια έκταση με ένα κοινό νόμισμα, η πολιτική δομή εξαρτάται από εθνικές οντότητες, των οποίων το μέγεθος και το ειδικό βάρος διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους.

Το ίδιο πρόβλημα ανακολουθίας ανάμεσα στα πολιτικά και στα οικονομικά σύνορα είχε παρουσιαστεί και στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Το πρόβλημα έλυσε ο αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος παραχωρώντας πολιτικά δικαιώματα σε όλους τους κατοίκους της αυτοκρατορίας του. Το Διάταγμα του Καρακάλλα, που εκδόθηκε το 212 μ.Χ., είναι απολύτως επίκαιρο: «Είναι αναγκαίο η μάζα να μη συνδεθεί μόνο με τα έξοδα που βαραίνουν τους πάντες, αλλά να ενσωματωθεί με τον ίδιο τρόπο στη νίκη». Αν αντικατασταθεί η λέξη «μάζα» με τη λέξη «πολίτες», τα «έξοδα» με τους «φόρους» και η «νίκη» με την «Ενωση», η ΕΕ θα έχει στη διάθεσή της τη μαγιά για μια νέα συνθήκη.

Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι καθόλου καινούργιο. Η σχέση ανάμεσα στη φορολογία και στη νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος, εξηγεί στην El Pais ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Χοσέ Ιγνάθιο Τορεμπλάνκα, είναι μια σταθερά της Ιστορίας. Στη δική μας εποχή έφθασε ως ένας πολύ απλός κανόνας: κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να ψηφίσει εκεί όπου πληρώνει φόρους και να χρηματοδοτήσει με αυτούς τους φόρους ό,τι επιλέγει απευθείας με την ψήφο του.

Πολλοί αναλυτές επισήμαναν – αν δεν διαμαρτυρήθηκαν – ότι η Ευρώπη ήταν απούσα από τις γερμανικές εκλογές. Υπό τις σημερινές συνθήκες, όμως, οι Γερμανοί δεν έχουν άδικο: τα προβλήματα της Ευρώπης πρέπει να λυθούν από τις ευρωπαϊκές εκλογές, όχι από τις «τοπικές» εκλογές στη Γερμανία.