[Ιστορίες] Αρχιπέλαγος γκουλάγκ

Κάπου 3.100 λέξεις. Τόσες χρειάστηκε η Ναντέζντα Τολοκονίκοβα προκειμένου να περιγράψει, με ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύτηκε στην «Guardian», τις συνθήκες κράτησης στη Σωφρονιστική Αποικία Νο 14, στη ρωσική Δημοκρατία της Μορδοβίας. Η Νταντέζντα είναι ένα από τα τρία μέλη του πανκ-ροκ συγκροτήματος Pussy Riot που καταδικάστηκαν τον Αύγουστο του 2012 σε διετή φυλάκιση για «χουλιγκανισμό» – επειδή είχαν διακόψει τη θεία Λειτουργία σε καθεδρικό ναό της Μόσχας για να «προσευχηθούν» τραγουδιστά στην Παναγία να απαλλάξει τη Ρωσία από τον Πούτιν. Μεταφέρθηκε στη Σωφρονιστική Αποικία Νο 14 το φθινόπωρο του 2012. Το πρώτο που της ξεκαθάρισε ο αντισυνταγματάρχης Κουπριγιάνοφ, ο ένας διοικητής, ήταν πως «είναι σταλινικός». Το πρώτο που της ξεκαθάρισε ο συνταγματάρχης Κουλάγκιν, ο άλλος διοικητής, ήταν πως έχουν σπάσει εκεί μέσα πιο δυνατούς ανθρώπους από εκείνη. Το πρώτο που της ξεκαθάρισε μια συγκρατούμενή της ήταν πως «τα γουρούνια φοβούνται να σε αγγίξουν με τα δικά τους χέρια· το κάνουν με τα χέρια άλλων κρατουμένων».

Οι κρατούμενες χωρίζονται σε «ταξιαρχίες». Εργάζονται όλες αναγκαστικά 16 – 17 ώρες την ημέρα. Η «ταξιαρχία» της Νταντέζντα δουλεύει στη ραπτομηχανή. Φτιάχνουν 150 αστυνομικές στολές καθημερινά, με απηρχαιωμένες μηχανές, τις οποίες επισκευάζουν μόνες τους. Κοιμούνται το πολύ τέσσερις ώρες, έχουν ένα ρεπό κάθε ενάμιση μήνα. Δουλεύουν και τις Κυριακές, το ζητούν «από μόνες τους». Αν δεν το κάνουν, τιμωρείται ολόκληρη η ταξιαρχία. Αν μείνουν πίσω στη δουλειά και δεν βγουν οι «ποσοστώσεις», τιμωρείται ολόκληρη η ταξιαρχία. Αν διαμαρτυρηθούν, τιμωρείται ολόκληρη η ταξιαρχία. «Αν δεν ήσουν η Τολοκονίκοβα, θα σε είχαν σπάσει στο ξύλο εδώ και καιρό», είπε κάποιος στην Νταντέζντα. Υπάρχει ειδική μονάδα, «για τις κρατούμενες που χρειάζονται καθημερινό ξύλο», υπάρχει στέρηση «προνομίων φαγητού και τεΐου», στέρηση «προνομίων υγιεινής», υποχρεωτική παραμονή έξω, στο ψύχος, για ώρες. Οι συνθήκες υγιεινής είναι υπολογισμένες ώστε να νιώθεις «σαν βρώμικο ζώο χωρίς δικαιώματα». Το φαγητό είναι ξερό ψωμί, νερωμένο γάλα και μουχλιασμένες πατάτες. Οι κρατούμενες φοβούνται και τη σκιά τους, είναι συνεχώς στα όρια νευρικού κλονισμού. Πρόσφατα, μια νεαρή γυναίκα μαχαιρώθηκε με ψαλίδι επειδή δεν παρέδωσε εγκαίρως ένα παντελόνι. Μια άλλη προσπάθησε να ανοίξει το στομάχι της με σιδηροπρίονο. Η Νταντέζντα άρχισε χθες απεργία πείνας. Αυτή η 23χρονη κοπέλα έχει περισσότερη δύναμη από όση πέντε Πούτιν μαζί.