[Προεκτάσεις] Φίλοι

Ερώτηση κρίσεως – που έλεγαν οι καθηγητές στο παλαιό Γυμνάσιο: τρώγεται η Κεντροαριστερά; Το νόημα δεν είναι αν τρώγονται – δηλαδή τσακώνονται – μεταξύ τους όσοι δηλώνουν ότι πασχίζουν για τη συγκρότηση του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου. Είναι αν η Κεντροαριστερά είναι είδος με το οποίο μπορείς να πληρώσεις το νοίκι, αν τη δέχεται ο μπακάλης για τα ψώνια και αν την κρατάει ως ενέχυρο η τράπεζα για τη δόση του δανείου.

Δεν είναι πλάκα. Η έξαρση των συζητήσεων για την Κεντροαριστερά αυτή την περίοδο αφήνει πικρή γεύση: πρόκειται για αμπελοφιλοσοφίες και όχι για αναζήτηση συγκεκριμένων απαντήσεων σε συγκεκριμένα ερωτήματα, υπό το πρίσμα των κεντροαριστερών ιδεών. Σε καμιά από τις διασταυρούμενες, ορατές και υπόγειες, συναντήσεις δεν εξετάζονται άμεσες και εφαρμόσιμες λύσεις σε προβλήματα της οικονομίας και της κοινωνίας. Πώς, π.χ., μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του χρέους, πώς θα επέλθει η ανάπτυξη, πώς θα πέσουν οι τιμές, πώς θα καταπολεμηθεί η ανεργία, πώς θα υποστηριχθούν οι άνεργοι. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και η Εκκλησία έχουν κάνει ήδη περισσότερα.

Στους κύκλους της Κεντροαριστεράς ακούγονται μόνο θεωρίες για την «Ελιά» και για την πορτοκαλιά – ή τη φαιδρά πορτοκαλέα ενίοτε. Περί του συγκεκριμένου, του εφικτού και του καθημερινού ουδέν. Δεν συζητούν για πρακτική αντιμετώπιση προβλημάτων, ώστε να έχει νόημα αυτή η υπόθεση και να καταστεί θελκτική στην κοινωνία. Συζητούν για τον εαυτό τους, όταν η συζήτηση δεν είναι άλλοθι απραξίας. Κάποιοι δήμαρχοι, π.χ., είναι πρώτοι και καλύτεροι στη συζήτηση για την Κεντροαριστερά, αλλά την πόλη τους θα την αφήσουν όπως τη βρήκαν, και κάποιοι αργόσχολοι πολιτευόμενοι απλώς μηχανεύονται «πλατφόρμες».

Τα κόμματα που φιλοδοξούν να αναλάβουν τα ηνία της Κεντροαριστεράς την αναζητούν εκεί που δεν υπάρχει. Στο πρόσφατο Συμπόσιο του ΠΑΣΟΚ, π.χ., μίλησαν για την Κεντροαριστερά αξιόλογοι άνθρωποι. Αλλά ούτε ένας άνεργος ή κάποιος που του έκαναν έξωση, μπήκε σε διαθεσιμότητα ή ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι διοργανωτές δεν προσέγγισαν τις κοινωνικές ομάδες που πλήττονται αλλά όσους έχουν… γνώμη γι’ αυτές.

Οι συζητήσεις για την Κεντροαριστερά προς το παρόν δεν γίνονται από τους εργαζομένους, αλλά από τους φίλους τους. Ο αμερικανός νομικός Κλάρενς Ντάροου το έλεγε πολύ ωραία: «Είμαι φίλος των εργαζομένων – προτιμώ να είμαι φίλος τους παρά ένας από αυτούς».