[Κιόσκι] Δυτικά της Ινδοκίνας

Τον Απρίλιο του ’54 ο αμερικανός Πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ δεχόταν πιέσεις να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον του Βιετνάμ. Ο λόγος ήταν ότι οι Γάλλοι είχαν υποστεί μια ταπεινωτική ήττα στο Ντιεν Μπιεν Φου, κάνοντας πολλούς να υποθέσουν ότι θα έχαναν σύντομα την αποικία τους. Ο Αϊκ αναγνώριζε τον κίνδυνο ενός φαινομένου ντόμινο, δηλαδή την ιδέα ότι εάν έπεφτε μια χώρα στα νύχια του κομμουνισμού θα ακολουθούσαν κι άλλες. Ο υπουργός του των Εξωτερικών Τζον Φόστερ Ντάλες εκτιμούσε ότι η κατάκτηση της εξουσίας από τους αντάρτες που διαπνέονταν από τις αρχές του μαρξισμού και του εθνικισμού θα αποτελούσε «μια σοβαρή απειλή για ολόκληρο τον ελεύθερο κόσμο».

Οι ιστορικοί παραλληλισμοί κρύβουν κινδύνους και συνήθως προκαλούν αλλεργία στους ειδικούς της Ιστορίας. Ο αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζέφρι Φρανκ, πάντως, υπενθυμίζει στο περιοδικό New Yorker ότι το 1954 είχε ένα κοινό με το 2013: την κόπωση από έναν μακροχρόνιο πόλεμο και την απροθυμία για έναν νέο. Ο πόλεμος της Κορέας είχε τελειώσει μόλις το προηγούμενο καλοκαίρι με μια ανακωχή χωρίς νικητή και με τεράστιο κόστος. Περίπου 30.000 αμερικανοί στρατιώτες είχαν αφήσει την τελευταία τους πνοή στην κορεατική χερσόνησο και άλλοι 80.000 είχαν τραυματιστεί. Ούτε ο Αϊζενχάουερ ούτε η κοινή γνώμη είχαν την παραμικρή διάθεση να εμπλακούν σε μια νέα περιπέτεια.

Ο τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έκανε ό,τι και ο σημερινός: ζήτησε την έγκριση του Κογκρέσου, έχοντας τη βεβαιότητα – σε αντίθεση με τον Ομπάμα – ότι η απάντηση θα είναι αρνητική. Κάπου εκεί έστειλε κι ένα τηλεγράφημα στον Τσόρτσιλ, με το οποίο τόνιζε τη σημασία μιας συμμαχίας που θα βοηθούσε τη Γαλλία, ενώ επεσήμαινε τους κινδύνους μιας γαλλικής αποχώρησης από την περιοχή. Ο πατέρας της νίκης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όμως, δεν ήταν πολύ πρόθυμος να βοηθήσει τους Γάλλους. Οχι επειδή δεν είχε όρεξη για ακόμη έναν πόλεμο. Αλλά μάλλον επειδή φοβόταν ότι εάν οι Βρετανοί συμμετείχαν σε μια επέμβαση στην Ινδοκίνα οι Κινέζοι θα καταλάμβαναν το Χονγκ Κονγκ.

Για όλους αυτούς τους λόγους η επέμβαση δεν έγινε τελικά ποτέ. Η «υπολογισμένη αναποφασιστικότητα» του Αϊζενχάουερ θα μπορούσε να αποτελέσει επομένως – εάν δεν αποτελεί ήδη – ένα είδος οδηγού για τον Μπαράκ Ομπάμα. Ο Τζέφρι Φρανκ υπενθυμίζει ότι ένα στρατιωτικό χτύπημα είναι παντού και πάντοτε μια πράξη πολέμου, τις συνέπειες της οποίας δεν μπορείς να υπολογίσεις ποτέ με ακρίβεια. Εχει απόλυτο δίκιο. Μόνο που στην περίπτωση της Συρίας δεν είναι ο «κομμουνιστικός κίνδυνος» που απειλεί και η ισορροπία ανάμεσα σε δύο μπλοκ που απειλείται. Είναι μια φρίκη που μας στοιχειώνει.