[Τρίτη άποψη] Μην πυροβολείτε τα ΑΕΙ

Διαρκούσης της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, το ζητούμενο είναι πώς θα προκύψει η ανάπτυξη. Μπορεί το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) αλλά και όλη η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση να προσελκύσουν οικονομικούς πόρους κυρίως από το εξωτερικό, με ορθολογικές δαπάνες λειτουργίας, διατηρώντας ταυτόχρονα την ποιότητα στο προσφερόμενο έργο και την κοινωνική προσφορά;

Το ΕΚΠΑ κατατάσσεται τα τελευταία χρόνια στα 300 καλύτερα πανεπιστήμια παγκοσμίως. Το 2012 σε διεθνή ταξινόμηση στον τομέα της Κλινικής Ιατρικής έλαβε την 136η θέση. Το 2011 κατάφερε να προσελκύσει σημαντικούς πόρους από ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα στην ΕΕ (11 εκατ. ευρώ) και από την απορρόφηση του ΕΣΠΑ (11 εκατ. ευρώ επίσης). Αντίστοιχα ποσά εισρέουν στο ΕΚΠΑ από το εξωτερικό μέσω των πανεπιστημιακών κλινικών για τη διενέργεια κλινικών μελετών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι καίριας σημασίας και η προσέλκυση νέων δωρητών και χορηγών…

Την τελευταία πενταετία η χρηματοδότηση του ΕΚΠΑ από την Πολιτεία για την εξυπηρέτηση των λειτουργικών δαπανών μειώθηκε κατά 50%, και το επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό κατά 15%. Για τη λειτουργία και την ανάπτυξή του προϋποτίθενται αριστεία, καινοτομία, διασύνδεση της έρευνας με την τεχνολογία και ικανό προσωπικό.

Εκτός από τον άμεσο αναπτυξιακό ρόλο με τις προσπάθειες προσέλκυσης ερευνητικών κεφαλαίων, το ΕΚΠΑ διαδραματίζει «έμμεσα» αναπτυξιακό ρόλο με την εκπαίδευση δεκάδων χιλιάδων φοιτητών σε προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο. Η φυγή των ελλήνων επιστημόνων, το «brain drain», από τη χώρα μας μπορεί να μειωθεί με μια ισχυρή Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και τη διασύνδεσή της με την αγορά εργασίας. Επιπρόσθετα, η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση μπορεί και πρέπει να αποτελέσει πόλο έλξης φοιτητών από γειτονικές και άλλες χώρες, με πολλαπλά οφέλη, οικονομικά και όχι μόνο, για την Ελλάδα.

Οι Σχολές του ΕΚΠΑ, με 33 ποικίλα γνωστικά αντικείμενα, έχουν η καθεμία μεγάλη και διαχρονική προσφορά. Τα Τμήματα των Επιστημών Υγείας (Ιατρική, Νοσηλευτική, Οδοντιατρική, Φαρμακευτική), εκτός του εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου, επιτελούν και σημαντικό κλινικό έργο στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και τα νοσοκομεία. Η Φιλοσοφική (Φιλολογία, Φιλοσοφία – Παιδαγωγική – Ψυχολογία, Ψυχολογία, Αγγλικής – Γαλλικής – Γερμανικής – Ισπανικής – Ιταλικής Φιλολογίας, Σλαβικών, Μουσικών και Θεατρικών Σπουδών, και το Ιστορικό – Αρχαιολογικό) συμβάλλει μεταξύ άλλων στη διατήρηση της γλώσσας μας, την προβολή της φιλοσοφίας, την ταυτοποίηση της ιστορικότητάς μας μέσω της διενέργειας ανασκαφών και της μελέτης αρχαίων κειμένων, αλλά και στη διατήρηση της μουσικής και θεατρικής μας παράδοσης. Ο τομέας των Θετικών Επιστημών (ανάμεσά τους το Μαθηματικό, Φυσικό, Χημικό, Πληροφορικής, Βιολογίας, Γεωλογίας και ΜΙΘΕ) σε συνδυασμό με την παροχή εκπαίδευσης και την καινοτόμο έρευνα έχει ιδιαίτερη εμπειρία στη διεκδίκηση διεθνών προγραμμάτων. Ο τομέας των Επιστημών της Αγωγής (Παιδαγωγικό, Προσχολική Εκπαίδευση), τα Τμήματα της Θεολογίας και το Τμήμα της Φυσικής Αγωγής έχουν τη συνευθύνη για την ανάπτυξη της αγωγής και της παιδείας της νέας γενιάς. Τέλος, η Νομική, καθώς και η Σχολή των Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Τμήμα Επικοινωνίας, Τουρκικών και Ασιατικών Σπουδών, Οικονομικής Επιστήμης, Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης) αποδίδουν στην κοινωνία συγκροτημένους επιστήμονες που μπορούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην απονομή δικαιοσύνης και στην οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου.

Το ΕΚΠΑ είναι το αρχαιότερο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Ελλάδας με αδιάλειπτη παρουσία και προσφορά από το 1837. Εκτός του εκπαιδευτικού και ερευνητικού, προσφέρει και κοινωνικό έργο, όπως με την παροχή ανώτατου επιπέδου ιατρονοσηλευτικής φροντίδας, τη συνεισφορά στα πολιτισμικά δρώμενα, τη συμμετοχή στη διοίκηση, την οικονομία και την πολιτική. Μαζί με αυτά, το προσωπικό του ΕΚΠΑ επικουρεί στη λειτουργία των 32 βιβλιοθηκών και των 16 μουσείων του, ενώ σε πρόσφατο πρυτανικό έγγραφο επισημάνθηκε και η λειτουργία υπηρεσιών φύλαξης και καθαριότητας 450 κτιρίων συνολικού εμβαδού 870.000 τ.μ. και πυροφύλαξης 1.400.000 τ.μ. Βεβαίως, μέσα έναν τέτοιο τεράστιο οργανισμό, μπορεί να συμβούν και παρατυπίες, παραβατικότητα ή δυσλειτουργίες. Ομως, είναι σίγουρο ότι στο ΕΚΠΑ δεν περισσεύει κανείς. Ολοι μαζί  προσπαθούμε καθημερινά να μεγιστοποιήσουμε την προσφορά στους φοιτητές, την κοινωνία και τη χώρα μας. Μπορεί και η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και το ΕΚΠΑ, ως το αρχαιότερο Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα, να αποτελέσει σοβαρό μοχλό ανάπτυξης και ευημερίας για τη χώρα μας.

Ο Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος είναι καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών