[Γνώμη] Μην αγνοείτε την Αφρική

Το πρώτο σημαντικό ταξίδι του Μπαράκ Ομπάμα στην υποσαχάρια Αφρική άρχισε χθες και αναμένεται να κοστίσει 60 – 100 εκατ. δολάρια, κάτι που ώθησε πολλούς να προτείνουν την ακύρωσή του. Αυτή η αντίδραση όμως είναι κοντόφθαλμη καθώς πλέον οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεχίσουν να αγνοούν την Αφρική. Γεωπολιτικά, αποτελεί υπολογίσιμη αναδυόμενη δύναμη. Οικονομικά, φιλοξενεί μερικές από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου όπως η Ζάμπια, η Ρουάντα και η Μοζαμβίκη, ενώ η συνολική οικονομική ανάπτυξή της αναμένεται να είναι μεγαλύτερη από εκείνη της παγκόσμιας οικονομίας για τα επόμενα τουλάχιστον τρία χρόνια. Παράλληλα, η εμφάνιση φονταμενταλιστικών ομάδων εχθρικών προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ, ιδιαίτερα στη Σομαλία και στη Νιγηρία, αποδεικνύει ότι στην ήπειρο υπάρχουν ανοιχτά ζητήματα και στον τομέα της ασφάλειας.

Ενας λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ δεν μπορούν να θεωρούν δεδομένη την Αφρική είναι η άφιξη των νέων παγκόσμιων δυνάμεων στην ήπειρο και το ενδιαφέρον που δείχνουν γι’ αυτήν. Πρώτη στη λίστα με τους εναλλακτικούς στρατηγικούς εταίρους της Αφρικής είναι η Κίνα. Εχοντας αρχίσει να δραστηριοποιείται εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 2000, η Κίνα υπογράμμισε το εξαιρετικό ενδιαφέρον της για την ήπειρο, χρηματοδοτώντας την ανέγερση των κεντρικών γραφείων της Αφρικανικής Ενωσης στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας. Ωστόσο η εγκατάλειψη της Αφρικής από την Δύση ερμηνεύεται και από λιγότερο ισχυρές χώρες ως ευκαιρία προς εκμετάλλευση. Η Τουρκία αξιοποίησε την ισλαμική αξιοπιστία της εστιάζοντας στην ανοικοδόμηση της Σομαλίας έπειτα από τον τερματισμό των συγκρούσεων, καταφέρνοντας με αυτόν τον τρόπο να κερδίσει ένα συγκεκριμένο τμήμα του πληθυσμού το οποίο προκαλούσε για μεγάλο διάστημα σοβαρή ανησυχία στις ΗΠΑ. Στην Αφρική έχει καταφέρει να εισέλθει και το Ιράν. Οι περισσότερες αφρικανικές χώρες γνωρίζουν ότι η Τεχεράνη αναζητά απεγνωσμένα ουράνιο και συμμάχους και κάποια από τα κράτη-παρίες της Αφρικής όπως η Ερυθραία, το Σουδάν και η Ζιμπάμπουε εμφανίζονται πρόθυμα να συνεργαστούν μαζί της. Πρόσφατα, η Ιαπωνία αποκάλυψε τη νέα, πιο επιθετική πολιτική που πρόκειται να ακολουθήσει στην Αφρική, ενώ η Βραζιλία διέγραψε χρέος 900 εκατ. δολαρίων.      

Εκτός από τους πιθανούς εναλλακτικούς εταίρους της Αφρικής, ο Ομπάμα καλείται να αντιμετωπίσει και την αλλαγή στάσης των αφρικανικών λαών προς το πρόσωπό του. Η μανία που είχε καταλάβει τους Αφρικανούς με τον αμερικανό Πρόεδρο μετά την επίσκεψή του στην Γκάνα το 2009 έχει αρχίσει να εξασθενίζει, εξαιτίας της προσήλωσης της Ουάσιγκτον σε ζητήματα ασφάλειας και της παράλληλης αύξησης της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή. Με λίγα λόγια, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος είναι αποφασισμένος να κερδίσει την Αφρική, οι σχέσεις των ΗΠΑ με τη μαύρη ήπειρο είναι ιδιαίτερα τεταμένες. Το κόστος του ταξιδιού του Μπαράκ Ομπάμα στην Αφρική μπορεί να είναι υψηλό, αλλά το κόστος της ακύρωσής του θα ήταν ακόμα υψηλότερο.