[Προεκτάσεις] Θολούρα

Η κυβερνητική συνεργασία μεταξύ δύο κομμάτων – ανεξάρτητα από τις αντιλήψεις τους και την ιδεολογία τους – πραγματοποιείται ως εξής: κάθονται σε ένα τραπέζι οι, εκατέρωθεν, αρμόδιοι και συμφωνούν το πρόγραμμα που θα πρέπει να υλοποιηθεί από την κυβέρνηση που θα αναδείξει η συνεργασία τους. Συμφωνούν και ποιος θα είναι ο πρωθυπουργός – αν και στην προκειμένη περίπτωση τέτοιο θέμα δεν ετέθη.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός σχηματίζει την κυβέρνηση που θα υλοποιήσει το πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις του εταίρου του – αλλά όχι μόνο. Σε κάθε περίπτωση, τα πρόσωπα που θα καθήσουν στο οβάλ γραφείο του Υπουργικού Συμβούλιου πρέπει να έχουν την εμπιστοσύνη του. Ακόμη και για τα χαρτοφυλάκια που έχει συμφωνηθεί να αναλάβουν πρόσωπα τα οποία θα προταθούν από τον άλλο εταίρο.

Τη συνέχεια αναλαμβάνει αποκλειστικά το Υπουργικό Συμβούλιο, στηριζόμενο στην εμπιστοσύνη της Βουλής. Τα μέλη του εισηγούνται τις προτάσεις νόμου που κρίνουν, για κάθε θέμα της αρμοδιότητάς τους. Εφόσον υπερψηφίζονται, τίθενται σε εφαρμογή ως νόμοι της Ελληνικής Δημοκρατίας. Αν καταψηφιστούν, η κυβέρνηση πέφτει και πάμε για άλλα.

Ολα αυτά δεν είναι ένας τρόπος για να λειτουργήσει αποτελεσματικά μια κυβέρνηση συνεργασίας. Είναι ο μόνος τρόπος. Ή τουλάχιστον ο μόνος θεσμικός τρόπος. Οτιδήποτε άλλο θα οδηγήσει, αργά ή γρήγορα, σε αδιέξοδα. Οπως συνέβη στην περίπτωση της πρώτης κυβέρνησης Σαμαρά.

Με άλλα λόγια, η κυβερνητική συνεργασία της ΝΔ με το ΠΑΣΟΚ θα κριθεί από την πιστή τήρηση αυτών των κανόνων. Από αυτήν την άποψη η αφετηρία της μια θολούρα την έχει. Οι συζητήσεις των αρχηγών αναλώθηκαν πρωτίστως στον σχηματισμό του κυβερνητικού σχήματος και δευτερευόντως στο έργο του. Σαν να μπαίνει το κάρο μπροστά από το άλογο. Δεν προέκυψε ένα πρόγραμμα για την υλοποίηση του οποίου σχηματίστηκε εν συνεχεία μια κυβέρνηση, αλλά μάλλον μια κυβέρνηση που σχηματίστηκε για να εκπονήσει ένα πρόγραμμα. Συνεπώς είναι αμφίβολο αν οι νέοι υπουργοί ξέρουν ποιο σχέδιο θα υλοποιήσουν. Το Μνημόνιο και οι υποδείξεις της τρόικας δεν επαρκούν, όπως απεδείχθη.

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση δεν θα αποδώσει αν τα μέλη της θεωρήσουν ότι μετέχουν σε ομοσπονδία στην οποία κάθε κόμμα έβαλε τους δικούς του, ανάλογα με τα χαρτοφυλάκια που πήρε στη μοιρασιά. Και φυσικά δεν νοείται κυβερνητικό σχήμα με… δύο πρωθυπουργούς. Οι υπουργοί οφείλουν να λειτουργούν ως άθροισμα προσώπων που αναφέρονται αποκλειστικά στον Πρωθυπουργό, γιατί μόνο αυτό διασφαλίζει την ενότητα της κυβέρνησης. Η οποία, όπως θα έλεγε ο Κίπλινγκ: «Εχει εκατοντάδες αιτίες να αποτύχει, αλλά ούτε μια δικαιολογία».