[Τρίτη άποψη] Η μέδουσα και ο χαμένος χρόνος

Κώστας Καρυωτάκης, «Πρέβεζα»

Πληροφορήθηκα πρόσφατα, από τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ότι υπάρχει μια μέδουσα που, ίσως, κρύβει το μυστικό της αθανασίας. Επειδή θεωρώ ότι είμαι αθάνατος, το ζήτημα της αθανασίας δεν με απασχολεί. Αυτό που τράβηξε το ενδιαφέρον μου, όμως, είναι ο τρόπος με τον οποίο οδηγείται το συμπαθητικό ζωάκι στην αθανασία.

Η μέδουσα, λοιπόν, ενηλικιώνεται όπως σχεδόν όλοι μας και φτάνει στην περίοδο της αναπαραγωγής. Αφού πράξει το καθήκον της, με διαφορετικό και πιο σεμνό τρόπο από εμάς, αρχίζει και νεάζει. Αντί να γερνά, όπως (σχεδόν) όλοι μας, αυτή επιστρέφει σταδιακά προς τη νεανική ηλικία και, θεωρητικά, μπορεί να ξαναγεννηθεί.

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις, σκέφτηκα ότι το γεγονός αυτό στην πραγματικότητα είναι μια αντιστροφή του βέλους του χρόνου. Το οποίο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι μη αναστρέψιμο. Ομως, ο βίος τής εν λόγω αποδεικνύει το λάθος τους. Μπορούμε να επιστρέψουμε στο παρελθόν αν αποκρυπτογραφήσουμε τα μοριακά χαρακτηριστικά αυτής της αναστροφής.

Δηλώνω ότι, αν υπήρχε τρόπος να γίνει κατορθωτό το ακατόρθωτο, θα ήθελα να ζήσω αυτή τη διαδικασία. Επί τη ευκαιρία, επιτρέψτε μου να σας πω τι θα επιθυμούσα να ξαναζήσω σε αυτό το τρυφερό ταξίδι-επιστροφή προς τα απολεσθέντα νιάτα…

Θα ήθελα να ξαναζήσω την πρόσφατη δημιουργία της συγκυβέρνησης τριών κομμάτων για την αντιμετώπιση της κρίσης. Και μη μου πείτε ότι το 1989 είχε επαναληφθεί η συγκυβέρνηση, γιατί τότε ήταν κυβέρνηση τιμωρητικού και όχι διακυβερνητικού σκοπού. Είναι απόλαυση να παρακολουθείς τα πρώτα βήματα της διά βίου μάθησης, του εκπολιτισμού της πολιτικής μας ζωής, μέσα από τον αναγκαστικό έστω διάλογο. Και το, με σφιγμένα έστω δόντια, συμμάζεμα της αλαζονείας.

Προηγουμένως θα ήθελα να ζήσω τον Μάιο της παρ’ ολίγον πτώχευσης. Εφτασα σε σημείο να πιστεύω ότι η πίστη μου στις αρχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης μπορεί να είναι και λάθος. Λάθος. Η Ενωση συνεχίζει όπως πάντα, με αλληλεγγύη, αλλά και  με πολλά λάθη και καθυστερήσεις.

Θέλω να ξαναζήσω και την εκλογή Σημίτη. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι σε τούτα εδώ τα χώματα θα έβλεπα μια αισχρή μειοψηφία – των εκσυγχρονιστών – να παίρνει την εξουσία σε μια χώρα-στρείδι στο ένδοξο παρελθόν.

Ας θυμηθώ, επί τη ευκαιρία, και το 1981, όπου επιτέλους η παράταξη της Κεντροαριστεράς επανέφερε την ισοτιμία στο Δημόσιο ύστερα από χρόνια πολιτικών αποκλεισμών.

Και ας ξαναζήσω την πτώση της ανόητης χούντας το 1974. Εστω με τη θυσία των Κυπρίων από την ανόητη παράταξη των εθνοσωτήρων. Που, όπως πάντα συμβαίνει με αυτό το είδος, οδηγεί σε Ζοφερή Δύση κάθε χώρα στην οποία  αναλαμβάνει την εξουσία.

Δεν λέω όχι ούτε για το βράδυ του 1967, που με ξύπνησαν στο σπίτι και μου είπαν «βγήκαν τα τανκς, συνέλαβαν τον τάδε και τον δείνα». Για να μην παρασύρομαι από κραυγές και ψιθύρους που αρμέγουν ψήφους και ισχύ από τον πόνο ή την απογοήτευση. Θα ξαναζούσα ευχαρίστως, βεβαίως, και μια βραδιά του 1970, που τριγυρνώντας στα σκοτάδια συνάντησα τον Τάκη. «Συνέλαβαν τον πατέρα, τον Τζαν και τον Γρηγόρη». Ολοι νησιώτες βομβιστές του Κήπου.

Αν ήμουν μέδουσα, θα τράβαγα και κανένα τσίμπημα – σαν τα τσιμπήματα της μέδουσας σφήκας της Αυστραλίας – σε διαφόρους, που μας γέμιζαν τότε και μας ταΐζουν τώρα θρεπτικά φύκια με ιδεοληπτικές κορδέλες. Γιατί, από ό,τι αντιλαμβάνομαι, το παραμύθι πέφτει σύννεφο σχετικά με τη σωτηρία της καθημαγμένης χώρας μας. Αν ήμουν μέδουσα, θα τους προσπερνούσα στην αντίστροφη πορεία, διά βίου σπουδάζοντας ιστορικά λάθη, ιδεοληπτικές καθηλώσεις και εθνικές καταστροφές.  

Ομως δεν είμαι μέδουσα ακόμη – και το μόνο που μου απομένει είναι να ατενίζω απέναντι, την Πρέβεζα. Και να ταξιδεύω στο παρελθόν με την «Κίχλη» του Σεφέρη, την Κική Δημουλά και τον Καβάφη. Ή, έστω, με το αφιέρωμα στα 90 χρόνια του «Βήματος».