Η επιστροφή του Μανώλη Ρασούλη

Είχε σκιτσάρει το πορτρέτο του φιλόσοφου ειρηνιστή Μπέρτραντ Ράσελ στο γραφείο της Νεολαίας Λαμπράκη, όταν πρόεδρος ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης. Εργάστηκε στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή» και έγινε μέλος των λαμπράκηδων την ταραγμένη δεκαετία του ’60. Εζησε στο Παρίσι και στο Λονδίνο. Στρατεύθηκε στην Αριστερά, αλλά μυήθηκε και στην κοσμοθεωρία του Osho (Μπαγκουάν Σρι Ραζνίς), ενός ινδού γκουρού – κράμα του Ηράκλειτου και του Βούδα. Εγραψε βιβλία για τον αιρετικό του ελληνικού Διαφωτισμού Θεόφιλο Καΐρη και τον αιρετικό της ελληνικής Αριστεράς Παντελή Πουλιόπουλο. Πάνω απ’ όλα, όμως, αναμόρφωσε μια για πάντα τον ελληνικό στίχο όταν το 1978 και ως μέλος μια ευρύτερης παρέας (Σαββόπουλος, Ξυδάκης, Παπάζογλου, Γιώργος και Δημήτρης Κοντογιάννης, Τάσος Φαληρέας) έβαλε τη βόμβα-δίσκο «Εκδίκηση της Γυφτιάς» στα θεμέλια μιας εποχής που ήθελε τον στίχο να παραπαίει μεταξύ της υπέρμετρης πολιτικοποίησης, από τη μία, και της παγίωσης του ελαφρολαϊκού, από την άλλη. Ο Μανώλης Ρασούλης έως το αιφνίδιο τέλος του (5 Μαρτίου 2011) υπήρξε ένας αταξινόμητος αριστερός, ένας μαχητής του ελληνικού τραγουδιού (με συχνές κόντρες), ένας «δραματουργός», όπως συνήθιζε να λέει όταν ερχόταν στην Αθήνα, και τα απογεύματα έτρωγε φτερούγες κοτόπουλου με σάλτσα με τον στενό του φίλο Γιώργο Κοντογιάννη ή επισκεπτόταν την αδελφή του στην Πλατεία Κολιάτσου. Ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Λέων Τρότσκι, ο ΟΦΗ και η ομάδα  του Ηρόδοτου, η Κρήτη, ο Ακης Πάνου, ο Σαββόπουλος, το Λονδίνο, το Παρίσι, ο Οshο, ο Θεοδωράκης. Οι λέξεις έχουν ύλη και επανέρχονται στην υπό έκδοση αυτοβιογραφία του, την οποία σε αποκλειστικότητα έχουμε στα χέρια μας και θα ταξιδέψει αυτές τις ημέρες στα βιβλιοπωλεία. Αυτές οι λέξεις, αυτά τα πρόσωπα υπήρξαν οι συνισταμένες της αισθηματικής αγωγής που διαμόρφωσε τον αιρετικό στιχουργό από το 1945 που γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. «Το βιβλίο αυτό δεν είναι η αυτοβιογραφία μου. Αλλά, όπως το είπε και ο Καζαντζάκης στην “Αναφορά”, τα σκαλοπάτια για την ιδεολογική και πνευματική ανάπτυξη», ξεκαθαρίζει ο ίδιος και σε πρώτο πρόσωπο πιάνει μία μία τις ψηφίδες της ζωής του και σχηματίζει το παζλ.

Ο οξυδερκής δημιουργός, ο οποίος έγραψε κάποτε τον στίχο «Ντελαπάρισε η καρδιά μου μες στο διάβα σου» (στο τραγούδι «Τροχαίο»), ο κύριος με το μαύρο καπέλο, δεν οδηγούσε και δεν είχε σταθερή μόνιμη κατοικία, αφού μοιραζόταν μεταξύ Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Κρήτης και Ισραήλ. Τη δεκαετία του ’60 δούλεψε ως νεαρός λαμπράκης στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή». «Νομίζω εκεί σφυρηλατήθηκα. Μπήκα στο κλίμα της Αθήνας παρ’ όλη την αμλετική μου μελαγχολία, η οποία αυξανόταν καθώς πήγαινα στο καφενείο των γραφείων της ΕΔΑ για να φάω ένα από κείνα τα γιγάντια σάντουιτς και όπου σύχναζαν συνήθως ηλικιωμένοι αριστεροί με το χτυπημένο περίγραμμα αλλά και τη δαιμονική λάμψη της αισιοδοξίας και τη λάμψη των πυροβόλων του ΕΛΑΣ στα βουνά του Γράμμου». Το 1963 γνωρίζει τον Μίκη και περιγράφει: «Μια μέρα ο τελευταίος έφερε στο γραφείο της πολιτικής Νεολαίας ένα ακριβό μαγνητόφωνο και έβαλε να ακούσουν οι γύρω το νέο έργο του. Ηταν το “Αξιον Εστί”. Μου ‘φυγε ο τάκος. Αλλη μια οριοθέτηση στη ζωή μου». Ο νεαρός Ρασούλης όμως είναι παραπάνω ανήσυχος από τον μέσο αριστερό της εποχής. «Περισσότερο συναισθηματικά στην Αριστερά πάρα πολιτικά», όπως αφηγείται και μέσα στη φλόγα του Μάη του ’68 φεύγει για Παρίσι. Αμέσως συγκινείται από τις τροτσκιστικές ιδέες. Μένει στη Σιτέ Ινιβερσιτέρ και σημειώνει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια από εκείνα τα χρόνια: «Ενα βράδυ αφιερωμένο στον Παντελή Πουλιόπουλο είχαμε συγκεντρωθεί διάφοροι πρώην και νυν τρότσκες. Συζητούσαμε. Επιασα κουβέντα με τον Πάμπλο. Για τον Πουλιόπουλο, για το βιβλίο, κάτι τέτοιο. Κάποιος μας κοίταζε λοξά. Γύρισα, είδα έναν ψηλό που μας τηρούσε. Κάτι δεν μ’ άρεσε, κάτι κακό απόπνεε. Ετσι ένιωσα τότε. Κάτι σαν να ήταν ξένος, ίσως Γάλλος, κάτι το δέρμα του. Ηταν ο Γιωτόπουλος». Μπαίνει στο τραγούδι το 1972 με το «Μες στη μικρή αγκάλη σου», συμμετέχει στα «Νέγρικα» του Μάνου Λοΐζου, στους «Αχαρνής» του Σαββόπουλου, και βέβαια συνεργάζεται με τον Ξυδάκη σε δύο δίσκους που αλλάζουν το μεταπολιτευτικό τοπίο: «Εκδίκηση της Γυφτιάς» και «Δήθεν». Με δεκάδες επιτυχίες (δικό του, σε συνεργασία με τον Πέτρο Βαγιόπουλο, ίσως το δημοφιλέστερο τσιφτετέλι όλων των εποχών, το «Πότε Βούδας, πότε Κούδας»), εξέδωσε το περιοδικό «Αυγό», έκανε παραγωγή στον πρώτο δίσκο των αδελφών Κατσιμίχα, αγάπησε και αγαπήθηκε, λάτρεψε την κόρη του Ναταλί και τον υιοθετημένο γιο του Πασχάλη. Ωστόσο ο ίδιος τι θα κρατούσε από τη ζωή του; Σταχυολογώ ανακατωμένα, όπως ρασουλικά ο ίδιος τα γράφει: «Οταν πήρα ένα βραβείο στο τουίστ. Με τα τρίτα του Ηρόδοτου, όταν έβαλα ένα γκολ. Η στιγμή που μου έβαλαν αυτόματο στα πλευρά, 21 Απρίλη, και με πήγαν στην Μπουμπουλίνας. Η πρώτη μου χειραψία με τον Μίκη το ’63. Το πρώτο μου τραγούδι που μελοποίησε ο Μάριος. Η στιγμή που η Ναταλία παίρνει το μικρόφωνο στις Αρχάνες και τραγουδά και ξαναφάνηκε το άστρο της Βηθλεέμ. Την ώρα που με τον Γιεχούδα κάναμε συναυλία στη Ναζαρέτ. Οταν έπαιξα 777 μπαλιές χωρίς να πέσει η μπάλα κάτω. Αν ήταν 666;».