Οι μικρομέτοχοι στο απόσπασμα

Μεταξύ σφύρας και άκμονος βρίσκονται οι μικρομέτοχοι των τραπεζών, καθώς βιώνουν μια ιδιαίτερα δυσμενή συγκυρία, ενόψει των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου που έρχονται.

Οι δυσβάστακτοι όροι που έχει επιβάλει η τρόικα ως προς τον τρόπο της ανακεφαλαιοποίησης, τη μη εγγύηση των ομολόγων στο 100% της ονομαστικής αξίας τους αλλά και την ασφυκτική επιτροπεία, που μπορεί να οδηγήσει στην πώληση των τραπεζών έναντι πινακίου φακής, λειτουργούν αποτρεπτικά για τους μικρομετόχους.  Οι τιμές των μετοχών των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων το τελευταίο διάστημα θυμίζουν τρενάκι του τρόμου με ιδιαίτερα έντονες διακυμάνσεις, ενώ αρκετοί επενδυτές τηρούν στάση αναμονής μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Σύμφωνα με χρηματιστές, το μεγάλο αγκάθι που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι υπάρχοντες μέτοχοι είναι η ιδιαίτερα χαμηλή τιμή των αυξήσεων και κατ’ επέκταση η ανάγκη να διαθέσουν πολλά επιπλέον χρήματα προκειμένου να διατηρήσουν τη θέση τους στο νέο σχήμα.

Αναλυτικά και δεδομένου ότι η τιμή της αύξησης θα καθοριστεί από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, προκειμένου οι μέτοχοι να διατηρήσουν τη θέση τους ως ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας (και όχι ως απόλυτο αριθμό μετοχών), θα πρέπει να συμμετάσχουν για όλες τις νέες μετοχές που αναλογούν στην τρέχουσα θέση τους. Δηλαδή, αν για παράδειγμα κάποιος έχει 1.000 μετοχές μιας τράπεζας και με βάση τη νέα τιμή εκδοθούν 20 νέες για κάθε μία παλιά, θα πρέπει να συμμετέχει στην αύξηση για 20.000 μετοχές ώστε να διατηρήσει τη θέση του.

Παρά το γεγονός λοιπόν ότι η τιμή για τις νέες μετοχές είναι ιδιαίτερα χαμηλή, το συνολικό κόστος θα είναι δυσβάστακτο, ενώ οι τιμές των δικαιωμάτων αγοράς για τις νέες μετοχές θα είναι εξαιρετικά χαμηλές λόγω της υπερπροσφοράς.

ΤΑ ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ. Ακόμα και στην περίπτωση αυτή, ή αν κάποιος αποφασίσει να αγοράσει τραπεζικές μετοχές κατά τη διάρκεια της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου θα αγοράσει μεν μια «καθαρή» τράπεζα, αλλά δεν θα πρέπει να προσδοκά σε μέρισμα τουλάχιστον για την επόμενη τριετία. Αυτό σημαίνει ότι ο επενδυτής θα προσδοκά μόνο σε κεφαλαιακές υπεραξίες.

Κάτι που όμως δεν είναι σίγουρο, τουλάχιστον στην αρχή, καθώς – αν οι τράπεζες έχουν αρνητική καθαρή θέση πριν από την ανακεφαλαιοποίηση – ο μικρομέτοχος αυτόματα θα χάσει μέρος της αξίας των χρημάτων που έχει επενδύσει. Το κλειδί σε αυτό το θέμα είναι η εγγύηση των κρατικών ομολόγων που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους οι τράπεζες από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Αν κάτι τέτοιο δεν γίνει (καθώς είναι ισχυρές οι αντιδράσεις της τρόικας), οι μέτοχοι των τραπεζών θα πρέπει να καλύψουν κατά τις αυξήσεις των μετοχικών κεφαλαίων επιπλέον άνοιγμα 10 δισ. ευρώ από αυτό που θα προέκυπτε σε διαφορετική περίπτωση. Επίσης, η καθαρή θέση των τραπεζών θα είναι αρνητική, λόγω της ζημιάς από την τιμολόγηση των ομολόγων στην τρέχουσα τιμή τους μετά το κούρεμα που έχουν υποστεί. Αυτό σημαίνει ότι οι μέτοχοι θα συμμετέχουν σε μια αύξηση κεφαλαίου, το ύψος της οποίας θα είναι υψηλότερο από την αξία της τράπεζας. Αρα, από την αρχή πληρώνουν περισσότερο για κάτι που αξίζει λιγότερο.

Με αυτό το δεδομένο λοιπόν, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να μην καλυφθεί το ελάχιστο όριο του 10% που απαιτείται ώστε να διατηρηθεί ο ιδιωτικός χαρακτήρας κάθε τράπεζας. Πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι τόσο η Alpha Bank όσο και η Τράπεζα Πειραιώς έχουν κάνει μία σειρά από κινήσεις ώστε να εξασφαλίσουν την απαραίτητη χρηματοδότηση.

Τέλος, μετά την πάροδο της τριετίας κρατικού ελέγχου που προβλέπετει υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να πωλήσει το μερίδιό του φθηνότερα από την τιμή της αύξησης, με αποτέλεσμα οι μικρομέτοχοι να καταγράψουν εκ νέου απώλειες.