[Ανορθόδοξα] Οι εσχατόγεροι

Η λέξη εσχατόγερος δεν είναι απαραιτήτως υβριστική, γιατί τα γερατειά δεν είναι απαξία. Εσχατόγερος είναι ο άνθρωπος που έχει φτάσει στα έσχατα όρια των γερατειών. Ο Σοφοκλής υπήρξε εσχατόγερος, για παράδειγμα, και για να είμαι ειλικρινής πολύ θα ήθελα να φτάσω ώς την ηλικία που έχει φτάσει ο κ. Μητσοτάκης και να διατηρώ τη διαύγεια του μυαλού μου. Επειδή είμαι ολιγαρκής αρκούμαι να προσθέσω ότι πολύ θα ήθελα να διατηρήσω και τη σχετική σωματική επάρκεια. Η λέξη εσχατόγερος γίνεται υβριστική διότι κάποιοι, οι οποίοι προφανώς δεν γνωρίζουν τη σημασία των δύο συνθετικών της, την ταυτίζουν με τη λέξη «σκατόγερος». Μπορεί βέβαια και να γίνει υβριστική ανάλογα με τα συμφραζόμενα. Δεν θα επιχειρηματολογήσω υπερασπιζόμενος το παρελθόν των δύο πολιτικών τους οποίους η Χρυσή Αυγή προσπάθησε να απαξιώσει ως εσχατόγερους.

Τι έκαναν και ο Μητσοτάκης και ο Γλέζος στα νιάτα τους, όταν δεν ήταν «εσχατόγεροι» δηλαδή, είναι γνωστά και ανήκουν στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Εκείνο, αντιθέτως, που ενδιαφέρει είναι ο τρόπος με τον οποίον ο χαρακτηρισμός μπορεί να θεωρηθεί απαξιωτικός σε συμφραζόμενα τα οποία θέλουν να είναι πολιτικά. Συμμερίζομαι την παραδοχή ότι η ελληνική κοινωνία είναι μια «γερασμένη» κοινωνία. Αυτό όμως το «γήρας» δεν έχει να κάνει με τη βιολογική ηλικία. Οταν ένας νέος είκοσι πέντε ετών κατεβαίνει στον δρόμο για να υπερασπιστεί τη σύνταξή του, αυτός ο νέος είναι πρόωρα γερασμένος. Θυμίζει το τελευταίο εκείνο γένος που αναφέρει ο Ησίοδος, στο οποίο οι άνθρωποι γεννιούνται γέροι. Σε αυτό το γεγονός οφείλεται ώς ένα σημείο και η νεολαγνεία μας, η πεποίθηση ότι αν έρθουν νέοι άνθρωποι στα πράγματα τα πράγματα αυτά θα αλλάξουν ως διά μαγείας.

Η νεολαγνεία όμως πάει πολύ μακρύτερα. Εχει να κάνει με τη μετατροπή της νεότητας, ενός σταδίου βιολογικής και πνευματικής εξέλιξης, σε κοινωνική τάξη. Αλλοι, αρμοδιότεροι από μένα, μπορούν να μετρήσουν τις ζημιές που έχει επιφέρει αυτή η παραδοχή στην εκπαίδευση. Εχει επηρεάσει και την κοινωνική συμπεριφορά: ένας εξηντάρης μπορεί να μιμηθεί τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς της τάξης του εικοσάρη και να αισθάνεται νέος, ενώ αν παραδεχθεί ότι η νεότητα είναι στάδιο της εξέλιξης θα πρέπει να αποδεχθεί ότι αυτή έχει παρέλθει οριστικά. Παλιά τους έλεγαν «νεάζοντες».

Με τη Χρυσή Αυγή βέβαια τα πράγματα είναι διαφορετικά. Στην περίπτωση αυτή, όπως και σε πολλές άλλες, η Χρυσή Αυγή παίρνει τα αρνητικά υλικά της κοινωνικής συμπεριφοράς και τα αναγορεύει σε ιδεολογία. Ο καθαγιασμός της σωματικής ρώμης, άμεσα συνυφασμένος με την άσκηση της βίας, το body building που ενισχύει τη μυϊκή ευρωστία καταδικάζοντας τη νοητική σε καχεξία, οι συνοπτικές διαδικασίες μιας κρίσης που λειτουργεί αντανακλαστικά έχουν μετατραπεί σε ιδεολογία. Κι αυτή η ιδεολογία είναι ισχυρότερη ακόμη και από όποια αναφορά στα ναζιστικά πρότυπα, τα οποία – ας μην το ξεχνάμε – είχαν αναγορεύσει τη νεότητα σε υπέρτατη αξία. Το «δεν πά’ να λες ό,τι θες εγώ δεν μασάω γιατί μπορώ να σε σπάσω στο ξύλο», εξαργυρώνεται άμα τη εμφανίσει. Και γι’ αυτό η Χρυσή Αυγή έχει απήχηση στις νέες ηλικίες.

Η χρήση της λέξης «εσχατόγερος» από τον κ. Παππά, βουλευτή επικρατείας της Χρυσής Αυγής, δεν ήταν ατύχημα εν τη ρύμη του λόγου. Προσωπικά πάντως θα προτιμούσα να καθήσω στο ίδιο τραπέζι με κάποιον εσχατόγερο. Χωρίς να παραβλέπω το γεγονός ότι η εμφάνιση που θυμίζει «πόρτα» σε νυχτομάγαζο είναι αξία για ένα μεγάλο μέρος της νεολαίας αφού αυτός αποφασίζει για το αν θα διασκεδάσεις ή όχι.