Ο άνθρωπος πίσω από τη μάσκα των Anonymous

Σύμφωνοι, για μερικούς είναι απλώς ο παραγνωρισμένος σχεδιαστής του πολυδιαβασμένου graphic novel «V for Vendetta». Ο άνθρωπος που εικονογράφησε το ομώνυμο σενάριο του τιτάνα Αλαν Μουρ. Μοιάζει πάντως να ξέρει πολύ καλά ποια χώρα επισκέπτεται. «Εχετε κρίση, έχετε διαδηλώσεις και κυρίως έχετε αυτό το ναζιστικού τύπου κόμμα, που νομίζω ονομάζεται Χρυσή Αυγή», λέει ο Ντέιβιντ Λόιντ. «Ετσι γίνεται βέβαια όταν έχεις φρικτές καταστάσεις, όπως οικονομικές ή άλλου τύπου κρίσεις. Ελπίζω μόνο τα πράγματα να πάνε καλά για εσάς».

Η εμπειρία του προέρχεται από τη μελέτη που έκανε για τη δουλειά του. «Η ζωή των ανθρώπων στο “V for Vendetta” (σ.σ.: περιγράφει την απόπειρα ενός επαναστάτη να ρίξει το ολοκληρωτικό καθεστώς σε ένα δυστοπικό μέλλον) ήταν πραγματικότητα στη δεκαετία του ’30», λέει ο Λόιντ. «Οι άνθρωποι τότε, όπως και τώρα, ήταν απελπισμένοι και αναζητούσαν μια διέξοδο». Είναι βέβαια η δική μας εποχή που θυμήθηκε ξανά ένα από τα σκίτσα του, σχεδόν όπως είχε κάνει για χάρη του κόμικς και ο ίδιος ο Λόιντ κάπου εκεί στη δεκαετία του ’80. Τότε έγραφε στον Αλαν Μουρ τις ιδέες του για τον κεντρικό ήρωα, τον «V», τον οποίο σκεπτόταν να βασίσει σε ένα από τα μέλη της αποτυχημένης Συνωμοσίας της Πυρίτιδας εναντίον του Κοινοβουλίου της Βρετανίας το 1605: «Γιατί να μην τον απεικονίσουμε σαν έναν αναστημένο Γκάι Φοκς, μαζί με μία από αυτές τις μάσκες πεπιεσμένου χαρτιού, μια κάπα και ένα κωνικό καπέλο; Θα έμοιαζε πολύ αλλόκοτος και θα έδινε στον Φοκς την εικόνα που του αξίζει εδώ και χρόνια. Δεν θα έπρεπε να καίμε το ομοίωμα του τύπου κάθε 5η Νοεμβρίου, αλλά να γιορτάζουμε την απόπειρά του να κάψει το Κοινοβούλιο».

Και είναι η δική μας εποχή που με τη μεσολάβηση και μιας κινηματογραφικής διασκευής του κόμικς το 2006, κάπου εκεί στο 2010, έφερε στο email του Λόιντ φωτογραφίες με διαδηλωτές ή με τους περίφημους πια Anonymous να φορούν τη μάσκα η οποία στην ταινία είναι εμπνευσμένη από τα σχέδιά του. «Η χρήση της ως συμβόλου μού φαίνεται καλή», λέει σήμερα. «Το θετικό είναι ότι αυτή η μάσκα έχει από παλιά έναν σκοπό εναντίον της καταπίεσης. Σήμερα τη χρησιμοποιούν οι Anonymous ή το κίνημα Occupy και παρότι δεν γνωρίζω πολλά για τους πρώτους, υποστηρίζω σίγουρα το δεύτερο. Εγκρίνω τη χρήση της, γιατί έχει μεγάλη συμβολική αξία και γιατί χαρακτηρίζεται από μια ουδετερότητα».

Ελα όμως που για κάθε διαδηλωτή που τη φοράει η εταιρεία Time Warner κερδίζει λίγα χρήματα από τα πνευματικά δικαιώματα… Αν η μάσκα ήταν τόσο δυνατή και μάθαινε την ιστορία της ο Λένιν, μπορεί και να έλεγε ότι «οι καπιταλιστές θα μας πουλήσουν ακόμη και το σκοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε», τον Λόιντ όμως δεν τον πολυενοχλεί. «Είναι ενδιαφέρον σαν γεγονός και αρκετά ειρωνικό», λέει και προσθέτει ότι κάποιοι διαδηλωτές κατασκευάζουν τη μάσκα μόνοι τους. «Το έχω δει να συμβαίνει ήδη στην Ευρώπη και φυσικά δεν με πειράζει. Ας το παραδεχτούμε: κι εγώ χρησιμοποίησα τη μορφή του Γκάι Φοκς, επομένως μάλλον σε εκείνον ανήκουν τα δικαιώματα».

Παρότι πάντως η αδιάκοπη επιτυχία τού «V for Vendetta» λειτουργεί πλέον σαν την επιχειρηματική του κάρτα, ο άνθρωπος που ξεκίνησε την καριέρα του το 1977 με διασκευές τηλεοπτικών σειρών στο χαρτί και έφτασε να σχεδιάζει για σειρές όπως το «Hellblazer» ή το «Crisis», αλλά και να διδάσκει σκίτσο στο London Cartoon Center, έχει και άλλες δουλειές να επιδείξει. Το ολόφρεσκο «Kickback» είναι ένα νουάρ κόμικς σχεδιασμένο αλλά και γραμμένο από τον ίδιο. «Εκτός από αστυνομική ιστορία, είναι και μια ενασχόληση με τη διαφθορά, όχι μόνο την πολιτική και οικονομική, αλλά και του καθενός μας προσωπικά, και αν δεν υπήρχε οι κοινωνίες μας θα ήταν πολύ καλύτερες», εξηγεί. Το κυκλοφόρησε μάλιστα και σε εκδοχή για το iPad, μια επιλογή που ο Λόιντ, απασχολημένος αυτή την περίοδο με το αποκλειστικά ψηφιακό πρότζεκτ acesweekly.co.uk, μόνο επιβλαβή δεν τη θεωρεί για το μέλλον της ένατης τέχνης. Περιμένει μάλιστα πώς και πώς να έρθει στην Ελλάδα και να μιλήσει για όλα αυτά ή να διαβάσει από πρώτο χέρι τις ιστορίες που δημιουργούν εν μέσω κρίσης οι έλληνες δημιουργοί. Επομένως, δεν χρειάζεται πανικός για τον ερχομό του, ούτε να φτάσει κανείς να πει ότι τα κόμικς του Λόιντ υπονομεύουν τη δημοκρατία. Για όποιον έχει ακόμη τις αμφιβολίες του, ορίστε και ένα ξεκαθάρισμα του ίδιου όσον αφορά τις πιθανές χρήσεις της περίφημης μάσκας: «Σύμφωνοι, πολλές χώρες είναι εξοικειωμένες με αυτό που αντιμετώπιζε και ο φορέας της στο κόμικς. Ελπίζω όμως να χρησιμοποιηθεί για ειρηνικούς σκοπούς και όχι σε τραγικά γεγονότα».