[Φαινόμενα] Ο άμβωνας τα βάζει με τον Σουλεϊμάν

Να μη βλέπει τούρκικα το χριστεπώνυμο ποίμνιο. Πλήττουν την εθνική μας συνείδηση και τον πολιτισμό μας είπε ο Μητροπολίτης Ανθιμος από άμβωνος και τα επανέλαβε τηλεοπτικώς, καλεσμένος για το θέμα στον Σκάι, χθες το πρωί.

Να τον καλωσορίσουμε κατ’ αρχάς στους κόλπους της τηλεοπτικής κριτικής. Σε αυτή τη χώρα του γκροτέσκου και της επιθεωρησιακής ιλαρότητας ένα κήρυγμα «αγίου πατρός» που κατακεραυνώνει τηλεοπτικά σίριαλ δεν θεωρείται διόλου παράδοξο. Στους Λυριντζή – Οικονόμου (Σκάι) χθες, ανέλυσε μάλιστα περαιτέρω την άποψή του. Εθίζεται, είπε, το κοινό στις ιστορικές ανακρίβειες, γιατί ο Σουλεϊμάν ήταν στυγνός στην άσκηση της εξουσίας και «γονάτισε» τη Βαλκανική.

Αφήνουμε στην άκρη το γεγονός ότι η εν λόγω σειρά ασχολείται μάλλον με τα ερωτοτροπήματα του Σουλεϊμάν στο χαρέμι του παρά με τις πολεμικές δραστηριότητές του. Αλλά τον κ. Ανθιμο τον ενοχλούν όλα τα τουρκοσάπουνα ως επικίνδυνα για το «εθνικό φρόνημα» – δεν γνωρίζουμε, βέβαια, αν όσοι παρακολoυθούν τις θλιβερής φτήνιας βιντεοταινίες των 80s στον Alpha αισθάνονται «εθνικά υπερήφανοι» για την ποιότητα του πολιτισμού που μοιράζονται. Ας είναι.

Θα μπορούσε μια τέτοια συζήτηση να μείνει στη σφαίρα του γραφικού, αν ο λόγος του φανατισμού, της δυσανεξίας, της ρατσιστικής βίας δεν προκαλούσε ακραία ξεσπάσματα, επικίνδυνα, σε έναν κόσμο που κλυδωνίζεται από τις συνέπειες της κρίσης (οικονομικής και αξιών).

Hδη ένα κακότεχνο και μάλλον γελοίο ιντερνετικό φιλμάκι, πασιφανώς προβοκατόρικο, ήταν αρκετό για να θεωρήσουν ολόκληροι μουσουλμανικοί πληθυσμοί ότι προσβάλλονται και να ξεσπάσουν φονικές αναταραχές από τους φανατικούς στη Μέση Ανατολή. Φυσικά, ωθούμενοι από τους εμπρηστικούς λόγους των θρησκευτικών τους ηγετών.

Το αίσθημα μειονεξίας, η ανασφάλεια και ο φόβος είναι το χειρότερο φιτίλι για να μετατραπεί σε μπαρούτι ένα μιντιακό προϊόν, ακόμη και το πλέον ανόητο και φτηνιάρικο – ιδίως αυτά, γιατί απευθύνονται και στο ανάλογο κοινό.

Με νωπές μάλιστα τις χρυσαυγίτικες επιθέσεις ρατσιστικής βίας, γίνεται όλο και μεγαλύτερη η ανάγκη να υπερασπιζόμαστε κάθε δημοκρατική αξία, κάθε έννοια της ανοχής και του ανοιχτού, σύγχρονου πνεύματος απέναντι σε οποιαδήποτε αλλοτινή λαϊκιστική «γραφικότητα» και ανέξοδη πρόκληση της μιντιακής προσοχής. Γιατί είναι ορατή πλέον στις συνθήκες της εγχώριας σύγχυσης η μετάλλαξη όλων αυτών σε νοσηρά σημάδια κλειστοφοβικής δυσανεξίας.

Επέμεναν οι παρουσιαστές στην ερώτηση αν μπορεί ένα οποιοδήποτε έργο, οποιασδήποτε ποιότητας να αποτελεί αφορμή για λόγο ή και εκδηλώσεις φανατισμού. Αντιπαρήλθε ο κ. Ανθιμος προβάλλοντας το έργο του όταν υπηρετούσε στη Θράκη και επαναλαμβάνοντας ότι δεν μπορεί εμείς να βλέπουμε τούρκικα σίριαλ και οι Τούρκοι να μην επιτρέπουν ούτε τις εκκλησίες ούτε μια πέτρα του Πατριαρχείου να αγγίξουμε. Τα λογικά άλματα αποτελούν μόνιμη μέθοδο της επιχειρηματολογίας του φανατισμού. Κατόπιν όλων αυτών, ακολούθησε και η καίρια ερώτηση των παρουσιαστών: «Δηλαδή, καταλαβαίνετε όλους εκείνους τους μουσουλμάνους που έχουν εξεγερθεί με το φιλμάκι για τον Μωάμεθ;». Ως αναμενόταν – ήταν και η σύνδεση δύσκολη με τη Θεσσαλονίκη -, δεν αντιλήφθηκε αμέσως το ερώτημα ο κ. Ανθιμος. «Πώς είπατε; Ναι… Οοοοχι! Για να αποφύγουμε αυτά τα λέω».

Μπερδευτήκαμε κι εμείς. Τι να αποφύγουμε; Μήπως την εξέγερση συζύγων των οποίων οι συμβίες έχουν πιαστεί στα δίχτυα της ανατολίτικης γοητείας του Μποράν και φθονούν τη Σιλά; Μήπως πείσει ο Σουλεϊμάν – πρώην Ονούρ ότι τα χαρέμια είναι ο «άγνωστος – και ποθητός – παράδεισος» για τις Ελληνίδες;

Πάντως, για να είμαστε δίκαιοι, στο κήρυγμά του από άμβωνος ο πατήρ Ανθιμος εξηγήθηκε: «(…) Αν οι Τούρκοι κάνουν τα ελάχιστα από αυτά που ζητάμε για το Πατριαρχείο, τότε κι εμείς θα αλλάξουμε την τακτική μας». Θα μπορούμε δηλαδή να βλέπουμε τα τουρκοσάπουνα με την ησυχία μας, χωρίς να αμαρτάνουμε εθνικώς και θρησκευτικώς;