Ηρωες στη δεύτερη γραμμή

Μ’ αυτά και μ’ εκείνα, η επέλαση του Γιουσέιν Μπολτ και τα σκαμπανεβάσματα της ευρωζώνης ακύρωσαν και φέτος το κλισέ για την αναβροχιά των ειδήσεων τον Αύγουστο. Στην πραγματικότητα, το λαοφιλές τσιτάτο έλεγε ανέκαθεν μία μισή αλήθεια. Ορισμένες ειδήσεις είναι πάντα καταδικασμένες να περνούν απ’ τις χαραμάδες. Πόσους ενδιαφέρει, για παράδειγμα, το γεγονός ότι ο χιτσκοκικός «Δεσμώτης του ιλίγγου» εκθρόνισε τον «Πολίτη Κέιν» από τη λίστα με τις 50 καλύτερες ταινίες του κινηματογράφου;

Εστω, λοιπόν, ότι ενδιαφέρει όσους αναζητούν λίγες ανάσες ακόμη ανάμεσα στον περφεξιονισμό της τέχνης και τα στυλιζαρισμένα παιχνίδια της. Ή όσους μετεωρίζονται ανάμεσα στους ταλαντούχους πρωταγωνιστές και τους αντιηρωικούς μαθητές της. Ηταν ο Μάρλον Μπράντο που συνέτριψε τον φακό σαν τη μύγα στον τοίχο καταπίνοντας αμάσητους τους ερμηνευτικούς κώδικες. Αλλά η πινακοθήκη των sixties θα έμενε άδεια χωρίς την τρικυμισμένη ερμηνεία του Μοντγκόμερι Κλιφτ ή τον κομψά ανεπιτήδευτο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. Ο Μπαρίσνικοφ θα μείνει για δεκαετίες ο τέλειος χορευτής, αλλά είναι τα γήινα ψεγάδια του Νουρέγιεφ που τον έχουν επιβάλει σαν θεότητα του χορού. Η Μέριλ Στριπ είναι ένα Actors Studio από μόνη της, αλλά η Ναόμι Γουότς δίνει σήμερα στα πόστερ της 7ης τέχνης το συμβολικό επίχρισμα που χρειάζεται.

Το καλοκαίρι είναι ίσως η πιο κατάλληλη εποχή γι’ αυτές τις υποσημειώσεις της «δεύτερης γραμμής»: εκεί όπου οι φωναχτές σκέψεις υποχωρούν στην ολισθηρή περιοχή της απενοχοποίησης. Ολος ο Ιούνιος έφυγε με το «2666» του Ρομπέρτο Μπολάνιο. Αλλά το πραγματικό μήνυμα στο μπουκάλι ήρθε από ένα ξεχασμένο «ναυάγιο» της βιβλιοθήκης: «Η θάλασσα του Παλέρμο απλωνόταν εμπρός του συμπαγής, ήρεμη σαν λάδι, αδρανής, απίστευτα ακίνητη και επίπεδη σαν το σκυλί που προσπαθεί να εξαφανιστεί μπροστά στις απειλές του αφέντη του». «Γατόπαρδος», του Τζουζέπε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα.