Οι Κυκλάδες στο ποτήρι!

Ζώνη παραγωγής λευκών και ερυθρών οίνων Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας, η Πάρος φημίζεται και για τα κρασιά της. Από τα σταφύλια των 400 αμπελουργών του νησιού, πέντε τοπικά οινοποιεία αναλαμβάνουν να γεμίσουν τα ποτήρια με εκλεκτές αρωματικές ποικιλίες, ελληνικές, τοπικές και ξένες…

Ο παραδοσιακός αιγαιοπελαγίτικος αυτός αμπελώνας χρονολογείται από την εποχή του κυκλαδικού πολιτισμού, το 3.200-2.000 π.Χ. Σήμερα, η σύγχρονη τουριστική ανάπτυξη τον έχει περιορίσει σε περίπου 3.500 στρέμματα από 6.000 στη δεκαετία του ’80. Πρόκειται για μικρά διάσπαρτα αμπελοτεμάχια, κυρίως μεταξύ Παροικιάς και Νάουσας, διαμορφωμένα σε πεζούλες στις ορεινές πλαγιές και περιφραγμένα με ξερολιθιές. Αμπέλια που, λόγω των περιορισμένων βροχοπτώσεων, δεν αποδίδουν περισσότερα από 600-700 κιλά ανά στρέμμα.

Κυρίαρχη λευκή ποικιλία παραμένει η πρώιμη, αρωματική και υψηλόβαθμη Μονεμβασιά (Malvasia) που η Πάρος διέσωσε ήδη από τη Βενετοκρατία. Μόνο εκεί καλλιεργείται σήμερα σε τόσο μεγάλη έκταση για την παραγωγή του Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας (ΟΠΑΠ) οίνου «Πάρος». Με τη σειρά του, το παριανό ερυθρό κρασί είναι η μοναδική περίπτωση ΟΠΑΠ οίνου που προέρχεται από συνοινοποίηση λευκής με ερυθρή ποικιλία, εν προκειμένω της Μονεμβασιάς και της πλούσιας σε χρώμα Μανδηλαριάς αντίστοιχα. Και οι δύο αυτές ποικιλίες, όπως και οι υπόλοιπες (Αηδάνι Μαύρο, Βάφτρα, Καραμπραήμι, Αηδάνι Ασπρο, Ασύρτικο, Σαββατιανό, Μαλαγουζιά, Ροδίτης, Μαλουκάτο και Ποταμήσι), οι οποίες σε μικρότερη έκταση καλλιεργούνται για την παραγωγή ντόπιων κρασιών, είναι αρχαίες γηγενείς που προσαρμόστηκαν άριστα στις ιδιαίτερες εδαφικές και κλιματικές συνθήκες της περιοχής, εξασφαλίζοντας έντονα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (χρώμα, άρωμα και σώμα) στα παριανά κρασιά – στο νησί καλλιεργούνται και ποικιλίες ξενικές, όπως Sauvignon Βlanc, Cabernet, Merlot και Syrah. Εκεί στην καρδιά του Αιγαίου είναι που επιδρούν καθοριστικά στην ευδοκίμηση των αμπελιών και στην ποιότητα των σταφυλιών παράγοντες όπως τα φτωχά αμμοχαλικώδη εδάφη, το ξηροθερμικό κλίμα με τον ήπιο χειμώνα, τη θαλάσσια υγρασία και τα δροσερά μελτέμια. Ο αμπελώνας της Πάρου είναι κι από τους ελάχιστους ευρωπαϊκούς όπου τα κλήματα εξακολουθούν να είναι αυτόρριζα, να βυθίζουν δηλαδή τις ρίζες τους μες στη γη, οπότε ο αμπελουργός εξακολουθεί να φυτεύει το αμπέλι του με βέργες. Είναι και αραιοφυτεμένος, με τα δέντρα του διαμορφωμένα σε χαμηλά σχήματα, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τους δυνατούς αέρηδες και την πολύμηνη ανομβρία.

Για την ανασύστασή του από το 1996 η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Πάρου ξεκίνησε σχετικό πρόγραμμα, σε συνεργασία με το Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας, για την αποδοτικότερη εκμετάλλευσή του και την παραγωγή ακόμη καλύτερων κρασιών. Νωρίτερα, ήδη από το 1956, η ΕΑΣ λειτούργησε και ιδιόκτητο οινοποιείο, ενώ κατασκεύασε και πιο σύγχρονο το 1987. Εκεί συγκεντρώνει σήμερα γύρω στο 70% των σταφυλιών του νησιού. Από αυτά παράγει πλέον σε ετήσια βάση 600 τόνους κρασιού κατά μέσο όρο: το λευκό και ερυθρό ΟΠΑΠ «Πάρος», τα αντίστοιχα «Εκατονταπυλιανή» και δύο άλλους τοπικούς οίνους. Φτάνουν στον καταναλωτή πανελλαδικά, με μέση τιμή πώλησής τους τα 5 ευρώ ανά φιάλη στα σουπερμάρκετ…