[Φαινόμενα] Τα κορίτσια αναστατώνουν

Θάμπωσε το παγκόσμιο κοινό και προκάλεσε εκνευρισμό στους Αμερικανούς η 16χρονη Κινέζα της κολύμβησης Σίβεν Γε με το παγκόσμιο ρεκόρ της. Ξεσήκωσε συζητήσεις, προβλημάτισε τη ΔΟΕ η επιμονή της πρώτης γυναίκας που συμμετέχει σε ολυμπιακή αποστολή από την πλευρά της Σαουδικής Αραβίας, της Βολντάν Αλί Σεράι Αμπντουλραχίμ Σαρκεχανί, να φοράει τη μαντίλα της ενώ θα αγωνίζεται στο τζούντο, παρακαλώ.

Προβλήματα τα οποία θεωρούνταν «λυμένα» ή, τέλος πάντων, ιδανικά καλυμμένα από την ιερή ομπρέλα του ολυμπιακού ιδεώδους αναδείχθηκαν επίμονα, θυμίζοντας ότι στον πολυπολιτισμικό, πολύχρωμο κόσμο οι βαθύτερες αντιλήψεις για κορυφαία ζητήματα που αφορούν τη συνύπαρξη λαών, θρησκειών αλλά και φύλων διατηρούν ακέραιες τις διαφορές.

Μέχρι σήμερα άλλωστε θεωρούνταν αδιανόητο να συγκριθούν οι «γυναικείες επιδόσεις» με εκείνες των ανδρών στα αθλήματα, όσο κι αν το κοινό μυστικό πλέον – το ντόπινγκ – είχε πλειστάκις κάνει τα όρια μεταξύ των δυο κατηγοριών δυσδιάκριτα όχι μόνο ως προς τις επιδόσεις αλλά και ως προς τη σωματική διάπλαση.

Με την κυριαρχία στο παγκόσμιο θέαμα των μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων της Δύσης, διατηρούνταν στο ακέραιο, μέσω των αναμεταδόσεών τους, οι στέρεες αντιλήψεις των δυτικών κοινωνιών για τους ρόλους, τα φύλα και τις φυλές. Οσο για το «ιδανικό της ανοχής», σπουδαία ιδέα και ανάγκη των κοινωνιών που δέχθηκαν μεταναστευτικές προσμείξεις, προβαλλόταν μεν με σπουδή, αλλά και με την αυταρέσκεια ενός «trade mark» της μεγάλης αγοράς των δυτικών οικονομιών.

Μια χαρά ήταν οι τρισχαριτωμένες κοριτσίστικες φιγούρες των αθλημάτων της γυμναστικής ή τα ωραία κορμιά των κοριτσιών του μπιτς βόλεϊ, όπως και τα καλλίγραμμα πόδια των τενιστριών. Αλλά και όπου τα αθλήματα «εξίσωναν» κάπως τις φιγούρες αγοριών και κοριτσιών, αναλάμβανε το μιντιακό θέαμα να επαναφέρει την «τάξη» των πραγμάτων.

Για τους Αμερικανούς, που τουλάχιστον ως προς τα μιντιακά στερεότυπα σέρνουν πάντα τον χορό, οι νικήτριες λ.χ. στην κολύμβηση παρουσιάζονταν πάντα περίπου σαν οι «sweethearts» (αγαπούλες) του έθνους, ενώ το πάθος τους π.χ. για νίκη τις έκανε «κακά κορίτσια» – όπως σημειώνει η Σάλι Τζένκινς στην «Ουάσιγκτον Ποστ» για τη χρυσή κολυμβήτρια Μίσι Φράνκλιν -, υπονοούμενα που δεν θα είχαν διανοηθεί οι δημοσιογράφοι να χρησιμοποιήσουν για τον Φελπς ή τον Λόχτι. Πρόκειται όμως για «τρυφεράδες» προς τις αθλήτριες, οι οποίες τις εντάσσουν στο στερεότυπο της «γάτας», οπότε ο αθλητικός συναγωνισμός μεταξύ τους περιβάλλεται από το σαπουνοπερικό στερεότυπο των γατοκαβγάδων.

Και εκεί όπου όλα έμοιαζαν τακτοποιημένα, το ολυμπιακό θέαμα έκανε τις κολοσσιαίες πωλήσεις του σε όλους τους τομείς (από τηλεθέαση, άρα διαφημίσεις, μέχρι twitter και από αθλητικές μάρκες μέχρι oil free ποπκόρν) και η πανηγυρική μαζικότητα δεν αμφισβητούνταν από κανένα, δυο ολυμπιακά κορίτσια έκαναν το οικοδόμημα να τρίξει.

Οσο για το θρησκευτικό σύμβολο της τζουντόκα από τη Σαουδική Αραβία, τη μαντίλα, πρόβλημα που οι άνδρες συμπατριώτες της αθλητές δεν το έχουν, έδωσε μια επιπλέον διάσταση στο ζήτημα των φύλων, μπερδεύοντας τα επιχειρήματα των Δυτικών εκείνων οι οποίοι θεωρούν τη μαντίλα σύμβολο της γυναικείας καταπίεσης. Μια «καταπιεσμένη» τζουντόκα; Δεν μοιάζει οξύμωρο; Μύλος. Αλλά και χτύπημα στην ντισνεϊλαντική γλυκεράδα με την οποία περιβάλλονταν όλο και περισσότερο οι Ολυμπιακοί, ξεκινώντας από το κιτς των τελετών έναρξης και φτάνοντας ώς την πλήρη αφυδάτωση των αθλητικών και ολυμπιακών ιδεωδών για να μετατραπούν σε σαπουνοπερικά στερεότυπα.