Ζούμε ή απλώς υπάρχουμε;

O Οσκαρ Ουάιλντ θα γεννηθεί στις 16 Οκτωβρίου του 1854 στο Δουβλίνο και θα πεθάνει στο Παρίσι στις 30 Νοεμβρίου του 1900 ως Σεμπάστιαν Μέλμοθ. Ο λόγος που τον υποχρέωσε να καταφύγει στη γαλλική πρωτεύουσα και ν’ αλλάξει ακόμη και το όνομά του υπήρξε η εποχή του. Ο ίδιος έγραφε πως «είναι μπελάς να είσαι μέλος της κοινωνίας αλλά αν είσαι αποκλεισμένος από αυτήν είναι τραγωδία» και κατά τη διάρκεια της πολυτάραχης ζωής του θα βιώσει και τον μπελά και την τραγωδία.

Εκκεντρικός όσο και ιδιοφυής, ο Ουάιλντ θα καταφέρει να κερδίσει το λονδρέζικο πουριτανικό κοινό γράφοντας έργα – «Η σημασία του να είσαι σοβαρός», «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι», «Σαλώμη» – μέσα από τα οποία κατέκρινε την υποκρισία αυτού ακριβώς του κοινού.

Εκτός από θεατρικά, θα γράψει επίσης έργα παιδαγωγικά και πολιτικά. Θα παντρευτεί και θα γίνει πατέρας δύο παιδιών, θα προκαλέσει, θα χλευαστεί, θα ερωτευτεί (τον λόρδο Αλφρεντ Ντάγκλας), θα κατηγορηθεί (για σοδομία), θα καταδικαστεί, θα φυλακιστεί (και θα γράψει το «Εκ βαθέων» και την «Μπαλάντα της φυλακής του Ρέντινγκ»), θα αυτοεξοριστεί και τελικά θα πεθάνει όπως ακριβώς έζησε – πάνω από τις δυνατότητές του – σύμφωνα με τα δικά του τελευταία λόγια.

Κυρίαρχο στοιχείο της ζωής και της σκέψης του ιρλανδού δανδή αναδεικνύεται το πάθος για ζωή. Και για τον λόγο αυτό, το άτυπο σεμινάριο που μας παραδίδει σε τούτο το βιβλίο αρχίζει με τη στενόχωρη διαπίστωση: «Το να ζεις είναι το σπανιότερο πράγμα του κόσμου. Οι περισσότεροι απλώς υπάρχουν».

Ακολουθεί η πρώτη προτροπή. Αναγνωρίζοντας πως από τη στιγμή που υπάρχουμε είναι καθήκον μας να αποπειραθούμε να ζήσουμε, ο Ουάιλντ υποστηρίζει πως για να το επιτύχουμε δεν έχουμε άλλο μέσο παρά τον εαυτό μας. «Να είσαι ο εαυτός σου (καθώς) όλοι οι άλλοι είναι κιόλας πιασμένοι» μας προειδοποιεί. Και συνεχίζει δείχνοντάς μας τον δικό του δρόμο προς την επίγεια ευτυχία, άλλοτε καυτηριάζοντας και άλλοτε ξεσκεπάζοντας διάφορες πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η αξία του χρήματος, λέει στα αποφθέγματά του, «είναι σαν την κοπριά, όταν το στοιβάζεις, μυρίζει». Σχολιάζει τη σημασία και την ουσία του σεξ – «τα πάντα στον κόσμο έχουν να κάνουν με το σεξ, με εξαίρεση το σεξ. Το σεξ έχει να κάνει με την εξουσία» – όπως και τα γηρατειά των οποίων η τραγωδία «δεν είναι πως είσαι γέρος αλλά πως υπήρξες νέος».

Επισημαίνει τη σχετικότητα των απόψεών μας – «ποτέ οι άνθρωποι δεν είναι τόσο ασήμαντοι όσο όταν παίρνουν τον εαυτό τους στα σοβαρά». Προσεγγίζει «λοξά» την υποκρισία των ανθρώπων – «η φυσικότητα είναι μια πόζα που πολύ δύσκολα τη διατηρείς» – αλλά και τη γοητεία των απολαύσεων – «λατρεύω τις απλές απολαύσεις, είναι το τελευταίο καταφύγιο των περίπλοκων ανθρώπων».

Ο ειδικευμένος σε βιβλία αυτοβοήθειας δημοσιογράφος και συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Νίτσε – 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας» Αλλαν Πέρσυ χαρακτηρίζει το βιβλίο του οδηγό επιβίωσης για τους συβαρίτες της ζωής. Με αφετηρία αποστάγματα της σκέψης του Ουάιλντ και κατάληξη την ερμηνεία τους στο πλαίσιο της δικιάς μας εποχής, ο συγγραφέας προσπαθεί να μας πείσει πως μπορούμε να ζούμε και όχι μόνο να υπάρχουμε ακόμα και στο πιο ζοφερό σκηνικό.