Φαινόμενο 1,5 εκατ. βιβλίων

«Ηταν από μικρή ένα πολύ γενναίο κορίτσι», λέει στα «ΝΕΑ» για τη Ζωρζ Σαρή η επιστήθια φίλη της Αλκη Ζέη. «Γνωριζόμασταν από δώδεκα ετών. Σε ό,τι της άρεσε έπεφτε με τα μούτρα να το πραγματοποιήσει. Αν δεν ήθελε να κάνει κάτι, δεν το έκανε καθόλου. Δεν υπήρχαν ενδιάμεσες καταστάσεις. Το ίδιο συνέβη και στην Αντίσταση. Από την ώρα που αποφάσισε να μπει στον χορό, έπεσε με τα μούτρα. Και ήταν άφοβη. Τον Δεκέμβρη του ’44 πληγώθηκε σοβαρά από εγγλέζικο όλμο και υπήρχε σοβαρός κίνδυνος να της κόψουν ένα χέρι και ένα πόδι. Πήγα στα Πατήσια, στο Νοσοκομείο Αγία Ολγα όπου την είχαν, για να τη δω. Μέσα σε ένα απόλυτο χάος και τη φρίκη που συναντούσες σε κάθε βήμα σου στο νοσοκομείο, την πλησιάζω και βλέπω ότι είχε γράψει πάνω από το κρεβάτι της στον τοίχο: “Εγώ θα ζήσω και με ένα χέρι και με ένα πόδι”. Τελικά δεν της έκοψαν τίποτα, ο γιατρός ο Κόκκαλης την έσωσε», λέει η Αλκη Ζέη.

Ο θάνατος βρήκε τη Ζωρζ Σαρή το Σάββατο το πρωί ύστερα από ένα τελικό δεκαπενθήμερο πάλης για τη ζωή. Είχε βέβαια από χρόνια εμφανίσει προβλήματα υγείας, ιδίως μετά τον αιφνίδιο θάνατο, το 2007, της κόρης της, της μεταφράστριας και μουσικού Μελίνας Καρακώστα. Το τελευταίο της βιβλίο κυκλοφόρησε το 2009. Ηταν το «Προτελευταίο σκαλοπάτι», κείμενο γραμμένο λίγο παλιότερα και το τελευταίο μιας σειράς τριάντα σχεδόν βιβλίων – από τα οποία τα δέκα για μικρά παιδιά και τα υπόλοιπα μυθιστορήματα για νέους – που της έδωσαν μια πολύ σημαντική θέση στη νεανική μας λογοτεχνία.

«Ηθελα να βάλω ορισμένα πράγματα στη θέση τους», μας είχε πει τότε, στην τελευταία της επαφή με τον Τύπο, η Ζωρζ Σαρή. «Είχα μετανιώσει για κάποια πράγματα που είχα γράψει γιατί δεν υπήρξα δίκαιη με ορισμένους ανθρώπους. Και ήθελα να τους αποκαταστήσω».

Κάπου 1,5 εκατομμύριο αντίτυπα πούλησαν τα βιβλία της από το 1991, οπότε και στεγάστηκαν στις εκδόσεις Πατάκη. Είναι πιθανότατα το απόλυτο ρεκόρ στην παιδική λογοτεχνία. Η συγγραφική της εκκίνηση, βέβαια, είχε γίνει πολύ παλιότερα: με τον «Θησαυρό της Βαγίας» που κυκλοφόρησε στον Κέδρο το 1969.

Σε όλα της τα μυθιστορήματα η Ζωρζ Σαρή ανακάτευε πρόσωπα του οικογενειακού της περιβάλλοντος, κρυμμένα πίσω από αλλαγμένα ονόματα, σε διάφορες φάσεις της ζωής τους. Και ακολούθησε τον δρόμο της Αλκης Ζέη που καινοτόμησε βάζοντας στους ορίζοντες του παιδικού βιβλίου και τα μεγάλα πολιτικά γεγονότα της εποχής. Με βιβλία όπως το «Οταν ο ήλιος…» που μιλάει για την Αντίσταση, οι «Νικητές» (με φόντο τον Εμφύλιο) ή τα «Γενέθλια» (για τη χούντα).

Τα βραβεία, πάντως, που έλαβε είναι δυσανάλογα λίγα σε σχέση με την προσφορά της. Ξεχωρίζει, ανάμεσά τους, το όψιμο Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας για τη «Νινέτ», βιβλίο του 1993.

«Η επιτυχία της είναι και αυτή δείγμα του πείσματός της», λέει σήμερα η Αλκη Ζέη – επίσης αγαπημένη των παιδιών, τα βιβλία της οποίας, ενώ είναι πολύ λιγότερα, πωλούνται και αυτά σε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα. «Μου την έφερε!», προσθέτει αστειευόμενη. «Είχαμε συμφωνήσει από μικρές ότι εγώ θα γίνω συγγραφέας και εκείνη ηθοποιός, πράγμα που έγινε. Οταν όμως αποφάσισε να γίνει και συγγραφέας, ήταν βέβαιο πως θα πετύχει αφού, όπως σας είπα ήδη, έπεφτε με τα μούτρα σε ό,τι έκανε».