…και η σχέση της αυθεντικής τέχνης με την οικονομική εξουσία

Το εξαιρετικό εύρημα αυτού του μυθιστορήματος έχει να κάνει με το μυστήριο που περιβάλλει τον πίνακα του 1520 «Ο άνδρας με το γάντι» , που βρίσκεται στο Λούβρο. Πρόκειται για την προσωπογραφία ενός νεαρού ευπατρίδη που φέρει την υπογραφή Ticianus. Ομως επειδή το «Τ» φαίνεται ζωγραφισμένο με διαφορετικό χρώμα, ο Αρντιτί ισχυρίζεται ότι η υπογραφή υποβλήθηκε το 2001 σε έλεγχο με ακτίνες Χ και ότι η σχετική έκθεση, έως πρόσφατα (2009) απόρρητη, επισημαίνει ότι το όνομα γράφηκε από δύο διαφορετικά χέρια, σε δυο διαφορετικές χρονικές στιγμές. Αρα ο πίνακας ίσως και να μη φιλοτεχνήθηκε από τον Τιτσιάνο. Ισως και να τον ζωγράφισε ο Τουρκέτο, μας λέει ποιητική αδεία ο Αρντιτί, και έτσι εισάγει το φιλοσοφικό ζήτημα της αυθεντικής τέχνης.

Αυθεντικό, μάς λέει, είναι εκείνο το έργο τέχνης που εκφράζει τα τρίσβαθα της ψυχής του καλλιτέχνη. Οχι εκείνο που θα κατασκευάσει σύμφωνα με τις επιταγές της αγοράς. Ο Αρντιτί μάλιστα προχωρά πιο μακριά, καθώς ο Τουρκέτο αντιστέκεται στη χειραγώγησή του από τον νεόπλουτο μαικήνα και ζωγραφίζει ένα αριστούργημα πιστό μεν στην παραγγελία αλλά με διαφορετικό πνευματικό μήνυμα. Μήπως όμως ο αντίστοιχος σημερινός καλλιτέχνης είναι ανίσχυρος όταν βρεθεί αντιμέτωπος με τη νεοφιλελεύθερη αγορά; «Αυτό ισχύει, στον βαθμό που κάθε καλλιτεχνική έκφραση έχει ανάγκη χρηματοδότησης», παραδέχτηκε ο Αρντιτί. «Γι’ αυτό και είναι απαραίτητο η Πολιτεία να υποστηρίζει τις τέχνες ως αναντικατάστατο στοιχείο ισορροπίας και ευζωίας μιας κοινωνίας». Και πάλι όμως, όταν ο καλλιτέχνης συγχρωτίζεται με την εξουσία, κινδυνεύει να δηλητηριαστεί από αυτήν ή, αν της γυρίσει την πλάτη, κινδυνεύει να περιθωριοποιηθεί. Πράγματι, είπε ο Αρντιτί, ωστόσο «ο καλλιτέχνης θα μπορέσει να προστατέψει την τέχνη του με το ταλέντο του, το κουράγιο του και την αποφασιστικότητά του. Κανείς δεν είπε ότι είναι εύκολο να είσαι καλλιτέχνης. Πρόκειται για ένα τεράστιο προνόμιο και όπως όλα τα προνόμια έχει το τίμημά του».