[Φαινόμενα] Καρφωμένοι στις εξελίξεις

Εχει γίνει πλέον καθημερινή η επαφή μας με τον Σόιμπλε και τη Μέρκελ, με τον Μπαρόζο και τον Γιούνκερ.

Στο πλάνο μπήκε και ο Ολάντ, τα πρώτα βήματα του οποίου στην ευρωπαϊκή και διεθνή σκηνή παρακολουθούμε με προσήλωση που είχαν δεκαετίες να κερδίσουν πολιτικά πρόσωπα – ακόμη και τότε την κέρδιζαν κυρίως εκείνα της εσωτερικής πολιτικής σκηνής.

Δεν υπάρχει δήλωση που να μην καταγραφεί, δεν υπάρχει συνάντηση ηγετών που να μην αναδείξει «καυτές» ειδήσεις. Πολιτικοί που αναδείχθηκαν εποχές κατά τις οποίες οι πολίτες είχαν αποσυρθεί από τη δημόσια σφαίρα αδιαφορώντας για τις αποφάσεις οι οποίες λαμβάνονταν ερήμην τους, όσο αυτές τούς συντηρούσαν το όνειρο της προόδου και ευημερίας, αίφνης βρίσκονται υπερεκτεθειμένοι στα Μέσα και υπόκεινται διαρκώς στην κρίση ενός αναστατωμένου και υποψιασμένου κόσμου.

Μέσα σε λίγες ώρες το επεισόδιο με το τηλεφώνημα της Μέρκελ στην Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας είχε διαλευκανθεί, με τα ελληνικά μέσα να ανταποκρίνονται ταχύτατα στην ανάγκη της διασταύρωσης των πληροφοριών από κάθε δυνατή πηγή.

Είναι η πρώτη φορά που η πλήρης αξιοποίηση της επικοινωνιακής τεχνολογίας διευκολύνει έναν ευρωπαϊκό, και ταυτόχρονα παγκόσμιο, διάλογο που υπόκειται στον έλεγχο – σχεδόν την ίδια στιγμή της διεξαγωγής του – ενός κοινού που έχει εγκαταλείψει τον καναπέ της αφασικής ευφορίας, για να απαιτήσει λύσεις στα προβλήματα που εκείνη η περίοδος συσσώρευσε στη ζωή του. «Είναι η πρώτη φορά που γίνεται ένας πραγματικός ευρωπαϊκός διάλογος» δήλωνε ο Μόντι στις κάμερες, ανάμεσα στον οικείο πλέον αυταρχισμό των δηλώσεων Σόιμπλε για την Ελλάδα και των εμφανώς πολιτικά αντίρροπων των Ολάντ και Ομπάμα.

Ο ιταλός Πρωθυπουργός διαπίστωνε μια πραγματικότητα που πολύ πριν εκφραστεί σε επίπεδο ηγετών είχε διαμορφωθεί σε επίπεδο παγκόσμιας επικοινωνίας των πολιτών με τα social media να αρχίζουν πάντα το φρενιτιώδες γαϊτανάκι των μιντιακών εξελίξεων.

Ωστόσο, η μιντιακή λειτουργία απέχει μακράν από το να αποτελεί το τελετουργικό μιας νέα επικοινωνιακής «αγιοσύνης». Κάθε άλλο.

Πανίσχυρος παραμένει ο λαϊκισμός μέσων ενημέρωσης που παράγει πολιτικά αποτελέσματα. Εχουμε ιδίαν πείρα από τα εξώφυλλα των «Bild», «Spiegel», «Economist» κ.λπ. που κάθε τόσο αφιερώνονται στην «ελληνική υπόθεση» (από την Αφροδίτη της Μήλου με την άσεμνη χειρονομία μέχρι το κακέκτυπο του Παρθενώνα με το ευρώ να τον διαλύει δήθεν) με τρόπο που υπενθυμίζει ότι οι παγκόσμιοι όροι του μιντιακού θεάματος διαμορφώνουν μια επιλεκτική «διαφάνεια».

Δίνουν πάντα έμφαση στην εντυπωσιακή λεπτομέρεια, την τρομολαγνική εικόνα, την «ψυχαγωγική» προσέγγιση της επικαιρότητας.

Ολα αυτά αναδείχθηκαν την εποχή των «καταναλωτών του καναπέ», αναλύθηκαν, στηλιτεύθηκαν και βόλεψαν μια από τις πολύ γνωστές τάσεις του πολιτικού λαϊκισμού που θέλει, είτε για αδυναμίες των πολιτικών επιλογών είτε για επικοινωνιακό εντυπωσιασμό, να επιρρίπτει ευθύνες στο σύστημα των μέσων ενημέρωσης.

Πολύ απλοϊκό για να αποτυπώσει τη σύνθετη κρίση που έχει ξεσπάσει παγκοσμίως. Και με τον κίνδυνο για την ίδια την πολιτική που επανέρχεται στο προσκήνιο, αντί να αξιοποιήσει την ευρύτητα του πεδίου επικοινωνίας των Μέσων, να συντηρήσει τις ίδιες νοοτροπίες (ότι πάντα φταίνε άλλοι, σκοτεινοί κύκλοι, μυστική παγκόσμια κυβέρνηση, οι Νεφελίμ, τα ΜΜΕ).

Νοοτροπίες που γνωρίζουμε ότι αλλού ευνόησαν την ανευθυνότητα και αλλού την απογοήτευση και την απόσυρση των πολιτών από το δημόσιο πεδίο.