[Τρίτη άποψη] Εφθασε η ώρα επιλογής

Οι στιγμές είναι τόσο κρίσιμες που απαγορεύουν τις υπεκφυγές, τα μισόλογα, ακόμη και τις παρενθέσεις. Ο τόπος βρίσκεται μπροστά σε τρία πολιτικά διλήμματα, που θα κρίνουν την πορεία του και που είναι πολύ πιθανό τις αμέσως προσεχείς ημέρες να μεταβληθούν σε αδιέξοδα. Η διάσωση της μικρής πιθανότητας αναστροφής που μας απομένει πιστεύω ότι περνάει μέσα από την ανάδειξη όχι μόνο της κρισιμότητας αλλά και της ουσίας των ζητημάτων.

Αν δεχτούμε ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε συνέχεια εκλογές ώσπου να έρθει το «τέλειο» αποτέλεσμα και, επίσης, ότι καλύτερα μια χώρα να έχει κυβέρνηση, ιδίως στα πολύ δύσκολα, παρά να μην έχει, τότε πρέπει να αναρωτηθούμε από ποιον ή ποιους, και πότε, θέλουμε να κυβερνηθούμε. Ο συσχετισμός δυνάμεων της 6ης Μαΐου έχει ένα όνομα, «κατακερματισμός», έναν αδιαμφισβήτητο ρυθμιστή, τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά κανένα πρόσημο και καμία πιθανότητα «κυβερνησιμότητας». Εκτός εάν συμπράξει ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος προφανώς δεν θέλει, αλλά και δεν μπορεί να συμπράξει, εφόσον και εντελώς απροετοίμαστος για την άσκηση της εξουσίας είναι και τη δυναμική του θα έχανε αν έμπαινε στο «μνημονιακό σύστημα». Από την άλλη, εκτός «μνημονιακού συστήματος», είτε μέσω «καταγγελίας» είτε μέσω «ριζικής επαναδιαπραγμάτευσης», η Ελλάδα θα εκδιωχθεί στην πράξη από την ευρωζώνη και, λίγο αργότερα, στα χαρτιά από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Δεν είναι μπλόφα, αλλά η πραγματικότητα: δάνειο, Μνημόνιο, ευρώ και Ευρωπαϊκή Ενωση κάνουν ένα. Τήρηση των συμφωνηθέντων από τις προηγούμενες κυβερνήσεις δεν σημαίνει ούτε πλήρης αδυναμία να αλλάξουν κάποιες παράμετροι ούτε βελτίωση της καθημερινότητας για τον επόμενο τουλάχιστον χρόνο. Ομως απαγκίστρωση από τη «μνημονιακή πολιτική» και συνέχιση της βοήθειας εντός της ευρωζώνης δεν μπορεί να υπάρξει. Οπως δεν μπορεί να υπάρξει και «ανάπτυξη», δηλαδή βελτίωση της καθημερινότητας, χωρίς έξωθεν βοήθεια.

Το δεύτερο επίπεδο είναι στρατηγικό. Πώς να μιλήσει κόντρα στο «πνεύμα της 6ης Μαΐου» χωρίς να θεωρηθεί είτε κινδυνολόγος είτε «συντηρητικός»; Πώς η λογική δεν θα εμφανιστεί ως εκβιασμός ή ως ηττοπάθεια; Πώς θα αποδομηθεί το ψυχολογικής υφής επιχείρημα ότι «χειρότερα δεν γίνεται» και ότι «τα ίδια έλεγε η καθεστηκυία τάξη για το ΠΑΣΟΚ το 1981»; Με επιμονή στην αλήθεια: η ζωή με τη δραχμή το 2012 θα είναι χειρότερη για όλους, εκτός από τους πολύ πλούσιους και τους απελπισμένους• παρά τη ρητορική του, το ΠΑΣΟΚ του 1981 στερέωσε την Ελλάδα στην Ευρώπη, ενώ με τις επιλογές του ο ΣΥΡΙΖΑ ετοιμάζεται να τη βγάλει. Με άλλης υφής και ποιότητας επιχειρηματολογία, εκφερόμενη και ενσαρκούμενη από άλλα πρόσωπα. Και με υπέρβαση, στη διάρκεια μιας εντελώς διαφορετικής κυβερνητικής θητείας ή μιας άλλου τύπου προεκλογικής εκστρατείας, των εσωτερικών στο «στρατόπεδο της αλήθειας» διαχωριστικών γραμμών. Φυσικά υπάρχει και θα υπάρχει Δεξιά και Αριστερά, υπάρχουν και θα υπάρχουν διαφορετικές αποχρώσεις οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, όμως το ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι η καθαρότητα της βασικής διαφοράς, της σχέσης δηλαδή με την Ευρώπη.

Γιατί, και αυτό είναι το τρίτο διαγραφόμενο αδιέξοδο, η σχέση προϋποθέτει ύπαρξη, όσο και αν η μέχρι στιγμής πορεία της ύπαρξης δεν ικανοποιεί. Ή θα μείνουμε μέσα και θα ελπίζουμε ότι θα συμμετάσχουμε ή και θα συμβάλουμε σε εσωτερικές αλλαγές, περισσότερο πιθανές παρά ποτέ, τη στιγμή που εξαγγέλλονται, με διαφορετικό ασφαλώς τρόπο, και από τις δύο μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης και από τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών οργάνων. Ή θα βγούμε έξω και θα πάρουμε τη μοίρα μας στα χέρια μας ελπίζοντας να έκαναν λάθος αυτοί που αγωνίστηκαν για να ανήκουμε σε μια κοινότητα εθνών και σκοπού. Και αυτή η «αλλαγή κόσμου» είναι θεμιτή. Και αυτή είναι, περισσότερο παρά ποτέ, πιθανή. Η επιλογή δεν πρέπει όμως να αφεθεί σε δημαγωγούς και καιροσκόπους, γιατί και αυτούς ο λαός τους επιλέγει, αλλά ούτε σε δημαγωγικά και καιροσκοπικά επιχειρήματα.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

www.botopoulos.gr