… και η προσωπική ιστορία που γίνεται λογοτεχνία

Η εξήγηση πάντως για τις επιλογές του Βαλτινού κρύβεται και μέσα σε αυτό το βιβλίο. Στις καταληκτήριες σελίδες του εξομολογείται πως παρότι μεγάλωσε με τον θάνατο να μπερδεύεται στα πόδια του, και παρότι τα γεγονότα εκείνα έμελλε να τον σημαδέψουν, δεν ένιωθε να τον αφορούν. «Τη σκέψη μου την απασχολούσαν κατά προτεραιότητα τα σκέλια της Αφρικάνας», γράφει, αναφερόμενος σε μια εφηβική μούσα – ηρωίδα άλλου βιβλίου του, που παραπέμπει ενδεχομένως και στην ίδια την τέχνη της ανεπιτήδευτης γραφής.

Ετσι, θυμάται εδώ τον φιλόλογό του που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1943 στο Μονοδέντρι μαζί με άλλους 98 και μια γυναίκα, αλλά επισημαίνει και το ξύπνημα της λαγνείας του στα δέκα του με την καθοδήγηση του μεγάλου του αδελφού (σ.σ. κατοπινού αρχίατρου στον ΕΔΟΕΑΠ). Περιγράφει πώς ύστερα από άκαρπες διαπραγματεύσεις οι Ταγματασφαλίτες της περιοχής του τουφέκισαν παραδειγματικά το γειτονόπουλό του στον Καραβά το 1944, επίσης πώς ξυλοκοπήθηκε ένας Εαμίτης ή πώς πυροβολήθηκε το 1946 στο Γύθειο ένας Χίτης δικηγόρος αλλά και το αγοράκι του, κι από εκεί περνά στη μύησή του στο σεξ στα πορνεία της Τρίπολης το 1948, και στην έκδοση με φίλους ενός μαθητικού λογοτεχνικού περιοδικού ενώ κορυφωνόταν ο Εμφύλιος. Μιλά επίσης για τον θείο του, παλιό τροτσκιστή, φαρμακοποιό στο Γύθειο, φίλο με έναν αρχηγό παραστρατιωτικών αντικομμουνιστών «όχι χασάπη», που δυο ομάδες του (ανάμεσά τους και ένας 17χρονος συμμαθητής του συγγραφέα) αποδεκατίστηκαν από τους αντάρτες το 1949. Αλλά παράλληλα μιλά για το πώς έκανε τον φαρμακοτρίφτη, πώς γοητεύθηκε από τον «Ζορμπά», πώς παρακολουθούσε την κυρία Λουίζα να λέει τον καφέ στη θεία του με έναν τρόπο ποιητικό. «Ασυνειδήτως», γράφει, «έπαιρνα ένα σπουδαίο μάθημα για το επιτήδευμα που επρόκειτο να ασκήσω αργότερα». Αυθαίρετη αλλά σίγουρα γοητευτική η μείξη αυτή της δημόσιας με την ιδιωτική ιστορία και τη λογοτεχνία.