Γιορτάζουν την επιστροφή στα δισκάδικα

Αν ροκ σημαίνει δίσκοι, όπως έλεγε ο συγγραφέας Χρήστος Βακαλόπουλος, το ίδιο λένε για την εν γένει μουσική οι απανταχού πιστοί του βινυλίου. Γιατί μουσική σημαίνει δίσκος, ίσως πιο πολύ στη σημερινή εποχή των κατεβασμάτων και της μετατροπής του περιπτέρου σε δισκοπωλείο.

Η 21η Απριλίου είναι η ημέρα που όλα τα παραπάνω τίθενται επί τάπητος. Αυτή την ημέρα, για την ακρίβεια, θα οργανωθεί σειρά δράσεων για τους μουσικόφιλους, εκπτώσεις στα δισκάδικα, συναυλίες και εκδόσεις νέων δίσκων.

Από τα τριάντα δισκάδικα που έχουν απομείνει στην Αθήνα, συμμετέχουν στην Παγκόσμια Ημέρα Δισκοπωλείων τα 21. «Το βασικό είναι να πειστούν οι άνθρωποι να περάσουν από τα δισκοπωλεία», λέει στα «ΝΕΑ» ο δημοσιογράφος Μάκης Μηλάτος, από εκείνους που είχαν την ιδέα για τον εορτασμό.

Χαρτογραφώντας το σύμπαν των βινυλιανθρώπων σήμερα, σημειώστε πως στις μισές από τις πρωτεύουσες των νομών της Ελλάδας υπάρχει τουλάχιστον ένα δισκάδικο, ενώ στη Θεσσαλονίκη διασώζονται πέντε. Η χαρτογράφηση από τον Μάκη Μηλάτο βέβαια είναι σε εξέλιξη και η Παγκόσμια Ημέρα Δισκοπωλείων είναι απλά η αφορμή.

Η τάση της επιστροφής στο βινύλιο είναι η πραγματική αιτία. «Ομολογώ πως από τη μανία του ψηφιακού ήχου γεννιέται σιγά σιγά, τα τελευταία χρόνια, μια τάση στους πιτσιρικάδες να επιστρέφουν στο βινύλιο. Και όλα τα νέα εναλλακτικά σχήματα βγάζουν τις νέες δουλειές τους σε δίσκο. Εξάλλου η μανία με το κατέβασμα τραγουδιών ταυτιζόταν με την ευκολία της ρήσης “το έχω τη στιγμή που το θέλω”. Από την άλλη, το CD δεν είχε τη χάρη του δίσκου, ούτε τη χαρά του εξωφύλλου. Οι δίσκοι είναι φετίχ, εν γένει η ποπ κουλτούρα είναι κουλτούρα φετίχ και συμβόλων», εξηγεί.

Και μπορεί εν μέσω κρίσης το μουσικό προϊόν να έχει λιγοστά κέρδη, μπορεί στην Ελλάδα ειδικά η εισαγωγή πικάπ να έχει περιοριστεί μόνο στα πολύ ακριβά μηχανήματα Hi-End (περιορίστηκαν δραματικά τα πικάπ για μέσα ή χαμηλά βαλάντια), η εποχή όμως θέλει την επιστροφή στο παρελθόν και στη δοκιμασμένη ιεροτελεστία: μπαίνω στο δισκάδικο, ψάχνω για τον δίσκο, συζητώ με τους δισκοπώλες, ψηλαφίζω το εξώφυλλο, τον αγοράζω, τον παίζω ξανά και ξανά.

Κι αν η παραπάνω εικόνα σάς θυμίζει την ταινία «High Fidelity» του Στίβεν Φρίαρς με τον Τζον Κιούζακ, σήμερα παρά το πείσμα των καιρών κάποια δισκάδικα επιμένουν. Με παλιότερο το Record House στη Νέα Σμύρνη που υπάρχει από το 1971, με τον Ζαχαρία και το 7+7 στο Μοναστηράκι, το Rock and Roll Circus στο Κολωνάκι και άλλα, η ίδια η λειτουργία τους μοιάζει να επιτελεί μια αντίσταση στο γεγονός πως η νεότερη γενιά ταυτίζει το θαύμα της μουσικής με το YouTube και τα κατεβάσματα με τη μορφή MP3.

Ενα τέτοιο δισκάδικο που συμμετέχει στην Παγκόσμια Ημέρα Δισκοπωλείων (Record Store Day) είναι το Music Corner στην οδό Πανεπιστημίου της Αθήνας, το οποίο μετράει περίπου τέσσερις δεκαετίες λειτουργίας από την οικογένεια Μπουρτζίκου που τελευταία προχωρά και σε παραγωγές. Ο Τάκης Μπουρτζίκος μάς μυεί στον κόσμο των φαν των βινυλίων: «Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε δυναμική επανεμφάνιση των δίσκων ενώ και μεγάλα ονόματα εκδίδουν και σε βινύλιο νέες δουλειές τους. Επίσης, παρατηρώ νέα παιδιά να μας ζητούν όλο και περισσότερο βινύλια».

Από πού πηγάζει η προσήλωση των συλλεκτών στην παλιά φόρμα του βινυλίου; «Ο ήχος είναι το θέμα. Το βινύλιο είναι πολύ κοντά στον φυσικό ήχο, περισσότερο σίγουρα από το CD και κυρίως από το συμπιεσμένο MP3. Από τα κατεβάσματα τραγουδιών από το Ιντερνετ οι νεότεροι μαθαίνουν με λανθασμένο τρόπο να ακούν μουσική αφού χάνεται πολλή από την ποιότητα».

Ετσι δεν είναι τυχαίο που και έλληνες καλλιτέχνες εκδίδουν νέες δουλειές τους σε δίσκο. Ο Κωνσταντίνος Βήτα εξέδωσε τη νέα δουλειά του «Χρυσαλίδα» και σε βινύλιο, όπως και ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου τον «Ελάχιστο εαυτό».

«Στο CD και στο MP3 χάνεται ένα τμήμα από τη μουσική πληροφορία. Ο δίσκος είναι από μόνος του αντικείμενο τέχνης», μας λέει ο συλλέκτης Κώστας Χρηστίδης που έχει παραπάνω από 10.000 δίσκους, με έμφαση στο ελληνικό ρεπερτόριο του ’60. Σημειώνει, δε, πως η καρδιά για τους συλλέκτες χτυπάει στο Μοναστηράκι, αν και ταξίδια στην Κύπρο ή την ελληνική περιφέρεια πολλές φορές κρίνονται επιβεβλημένα.

«Στο σπίτι είχαμε πάντα δίσκους και πικάπ και πιο παλιά γραμμόφωνο. Στην όποια μορφή τους οι δίσκοι ακολουθούν τα μουσικά ρεύματα της εποχής. Θεωρώ πώς η χρυσή εποχή για τη δισκογραφία στην Ελλάδα είναι η περίοδος 1958-1962 που ταυτίζεται και με την παντοδυναμία του Καζαντζίδη», συμπληρώνει ο Κώστας Χρηστίδης.

Και μερικά μυστικά από τη συλλογή δίσκων, που ο ίδιος μας ξεκλειδώνει: «Θεωρώ πως ο δίσκος “Καζαντζίδης Νο 3” του 1971, ο “Βασίλης Τσιτσάνης” του 1961 με τα κλειδιά στο εξώφυλλο, όπου είχαμε επανεκτελέσεις των μεγάλων επιτυχιών του, αλλά και ο δίσκος 45 στροφών των Χιώτη – Καζαντζίδη με το κομμάτι “Ανθρωπε δυστυχισμένε” (His Master’s Voice) είναι πολύ σημαντικοί δίσκοι, ενώ υπάρχουν και πολλά ακυκλοφόρητα τραγούδια που ηχογραφήθηκαν μόνο στο στούντιο αλλά δεν δισκογραφήθηκαν. Ενα τέτοιο είναι “Ο Ελληνας” του Στράτου Διονυσίου, γνωστό στους συλλέκτες».