Κατινούλα, ένα σύμβολο ζωής

Κάιρο, 2010. H Κατινούλα γέρασε, αλλά ακόμα υπηρετεί μια συνομήλική της Ελληνίδα της Αιγύπτου. Κάνει τις δουλειές του σπιτιού, παζαρεύει με τους Αιγύπτιους στην αγορά, τιμά την κάθε μέρα και ας έγιναν όλοι οι αγαπημένοι της γελαστές φωτογραφίες. Πού πήγαν τόσοι άνθρωποι; Πού πήγαν τα χρόνια; «Δεν βαριέσαι. Ασ’ τα να πάνε εκεί που πάνε…», ακούγεται η Κατινούλα να λέει στην κάμερα.

Κανονικά η Κατινούλα θα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, στο φόντο μιας ταινίας της Μύρνας Τσάπα στη σειρά ντοκιμαντέρ «Οι φιλοξενούμενοι» που έκανε για την κρατική ραδιοτηλεόραση. Η σκηνοθέτις με τη Ναντίνα Χριστοπούλου, η οποία είχε αναλάβει την έρευνα για τα πρόσωπα της σειράς, πήγαν στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα με σκοπό να κινηματογραφήσουν την αφεντικίνα της Κατινούλας, την Ευτυχούλα. «Οι “Φιλοξενούμενοι” ήταν μια σειρά με μικρές ιστορίες ανθρώπων. Στο επεισόδιο για την Αίγυπτο ψάχναμε έναν Ελληνα που ζει στο Κάιρο και μια Αιγύπτια που μένει στην Αθήνα. Αρχικά σκοπεύαμε να κινηματογραφήσουμε τη γυναίκα για την οποία δουλεύει η Κατινούλα».

Οταν όμως αντίκρισαν τη φιγούρα της 87χρονης οικιακής βοηθού αποφάσισαν μεμιάς να την κάνουν ηρωίδα της ιστορίας τους, σε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο το όνομα της αξιαγάπητης κυρούλας, το οποίο και προβλήθηκε στο 14ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Η κάμερα εστιάζει στο πρόσωπο της γιαγιάς με τις αδρές γραμμές και το κεφαλομάντιλο να κρύβει τα λευκά μαλλιά της, στα γαλανά μάτια της. Στην αγορά, όταν διαλέγει τα καλά φασολάκια. Στον αργό κοφτό βηματισμό της, προσπαθώντας να ισορροπήσει τις δύο τσάντες με τα ψώνια επιστρέφοντας στο σπίτι. «Παρακολουθήσαμε και κινηματογραφήσαμε αυτό που συνέβαινε», λέει η σκηνοθέτις. Η Κατινούλα ακούγεται κάποια στιγμή να τα βάζει με τον εαυτό της – μία από τις πολλές φορές στη διάρκεια της ημέρας -, απολαυστική όταν ψήνει τον πρωινό καφέ, να συγκινεί παρατηρώντας το άδειο διαμέρισμα της συγχωρεμένης αδελφής της.

Οι δύο ηλικιωμένες βρέθηκαν στο επίκεντρο των εξεγέρσεων του αιγυπτιακού λαού, στην Αραβική Ανοιξη. «Οταν τους τηλεφωνήσαμε να δούμε αν είναι καλά, μας είπαν ότι δεν ήταν διατεθειμένες να φύγουν από εκεί ό,τι και να γίνει. “Εχουμε περάσει και άλλα τέτοια”, μας είπαν. Φαντάζομαι ότι έχουν δει τόσο πολλά τα μάτια τους που δεν τρομάζουν εύκολα», θυμάται η σκηνοθέτις.