…και η ανάδυση μιας νέας βαρβαρότητας στην Αθήνα

«Κανείς δεν δικαιούται να πει “Μαζέψτε τους, καθαρίστε την πόλη!”. Τα φαντάσματα είναι δικαιωματικά εδώ, όπως κι εμείς», γράφει ο Χρήστος Χρυσόπουλος, απαντώντας έμμεσα στις ψηφοθηρικές διακηρύξεις διαφόρων δημάρχων. «Είναι πολύ εύκολο», σχολιάζει, «να λες από τη θέρμη του σπιτιού σου ότι “οι άστεγοι έχουν επιλέξει να είναι άστεγοι”».

Η αλήθεια είναι ότι κάτι έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί στην Αθήνα. «Μια μεγάλη αράχνη τριγυρνά πεινασμένη στον ιστό της πόλης που μας φιλοξενεί. Ενα στραβοπάτημα, και οποιοσδήποτε από εμάς μπορεί να βρεθεί εγκλωβισμένος στο δίχτυ της». Η δυστοπική αυτή εικόνα που δημιουργεί ο συγγραφέας στο χρονικό του είναι ήδη εκεί, σε ένα γκραφίτι που βρίσκεται στην οδό Χαμοστέρνας και αναπαράγεται στο βιβλίο. Ο ίδιος το διαπίστωσε και το διαπιστώνει διαρκώς, όπως μου έλεγε, ότι «εμφανίζεται μια βαρβαρότητα που ως τώρα πιστεύαμε ότι είχε ξεπεραστεί ή κατασταλεί στο πλαίσιο της οργανωμένης κοινότητας». Βλέπει πλέον κανείς όχι τους “γραφικούς” κλοσάρ που ζεσταίνονταν στις σχάρες εξαερισμού του μετρό, αλλά κορμιά να κείτονται στον δημόσιο χώρο, δίχως καν να αναζητούν την προστασία μιας κόγχης. «Δεν φοβάμαι αυτόν τον εγκαταλειμένο άνθρωπο», μου εξήγησε. «Φοβάμαι τις κοινωνικές συνθήκες που επέτρεψαν σε αυτό το σώμα να είναι πεσμένο σε αυτή την κατάσταση». Ο Χρυσόπουλος δεν πολιτικολογεί, αλλά αντιτάσσεται στους νοσταλγούς των παλιών δήθεν ήσυχων ημερών της καταστολής, και ξεκαθαρίζει: «Η πόλη εξ ορισμού είναι μια ζώσα μορφή αταξίας. Περιλαμβάνει τα πιο ακραία διαλεκτικά ζεύγη ομορφιάς – ασχήμιας, βίας – γαλήνης, θορύβου – αταραξίας». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αφήνουμε αβοήθητους τους ανθρώπους-φαντάσματα. Για τους άστεγους, π.χ., «η έλλειψη δημόσιων αποχωρητηρίων και εγκαταστάσεων για να πλένονται είναι πρόβλημα εξίσου σημαντικό με το φαγητό τους». Ο Χρυσόπουλος επιμένει λοιπόν στην ανεπάρκεια και στην αδιαφορία των κοινωνικών υπηρεσιών, καταγράφοντας και τη στάση της Αστυνομίας που «παρενοχλεί και εκφοβίζει τους αστέγους, αντί να τους προστατεύει». «Ξεχνάμε», λέει, «ότι η ζωή είναι ένα απαράβατο ανθρώπινο δικαίωμα, και ότι ένα ευνομούμενο κράτος έχει υποχρέωση να διασφαλίζει τις βασικές βιοτικές ανάγκες των πολιτών. Ομως αυτό το κράτος είναι απολύτως απόν, και όταν του χτυπήσεις την πόρτα γίνεται απολύτως εχθρικό».