[Φαινόμενα] Αξιοσημείωτες ζωές

Η αφήγηση μιας προσωπικής ιστορίας έχει πάντα εκείνο το συναρπαστικό, μυθιστορηματικό στοιχείο που κάνει την κάθε ζωή ξεχωριστή, τον καθένα μας ήρωα της προσωπικής του περιπέτειας. Κάπως έτσι διαμορφώνεται το πλαίσιο της σειράς των αυτοτελών ντοκιμαντέρ του Μενέλαου Καραμαγκιώλη «Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους» (ΕΤ1).

Εχει ενδιαφέρον η χρήση του χαρακτηρισμού «αξιοσημείωτοι» καθώς πρόκειται για μια ετερόκλητη εκ πρώτης όψεως σύνθεση ανθρώπων με διαφορετικές δραστηριότητες, ζωές, επιλογές, μικρά ή μεγαλύτερα επιτεύγματα, στόχους, ακόμη και αντιλήψεις που ομαδοποιούνται ανά εκπομπή με διαφορετικό κάθε φορά θέμα. Ετσι η εκπομπή μοιάζει να αναθέτει στον θεατή να ανακαλύψει το κοινό στοιχείο μεταξύ τους και με τον ίδιο.

Μια ανάγνωση που διευκολύνει είναι η αναζήτηση του παραδείγματος κάθε προσώπου. Αλλού είναι πιο ευανάγνωστο καθώς πρόκειται για ταλέντα σε έναν τομέα, π.χ. των μαθηματικών, όπου οι υψηλές επιδόσεις τους είναι το όπλο τους για να κερδίσουν τη μάχη με δυσκολίες της ζωής. Αλλού είναι πιο δυσανάγνωστο καθώς πρόκειται για καθημερινούς ανθρώπους, επαγγελματίες ή φοιτητές που όμως εξελίσσονται και διευρύνουν τους ορίζοντές τους, αλλάζουν ακόμη και αντιλήψεις, καθώς έρχονται σε επαφή με τον κόσμο και την πολιτισμική ποικιλομορφία του.

Υπάρχει ακόμη ένα κοινό χαρακτηριστικό, είναι όλοι Ελληνες. Και με τον διαφορετικό τους τρόπο καταθέτουν ο καθείς τη «ματιά» του στον κόσμο, συνθέτοντας έτσι, από επεισόδιο σε επεισόδιο, το μωσαϊκό των νοοτροπιών, των βιωμάτων, των μύθων που δίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά – εκτός της κοινής γλώσσας – στους ανθρώπους με κοινή καταγωγή.

Αλλά η καινοτομία της σειράς είναι ότι επιχειρεί να αναδείξει τα φαινόμενα που παράγει αυτό το οικοδόμημα της ελληνικότητας στο πέρασμα των χρόνων, στoν ψυχισμό των ανθρώπων που το φέρουν άλλοτε με στρεβλές ερμηνείες του παρελθόντος, άλλοτε με μια ιδιόμορφη αξιοποίησή του. Στόχος φιλόδοξος, δυσπρόσιτος αφηγηματικά, ανοιχτός σε ερμηνείες που μπορεί εύκολα να ανατρέψουν την ισορροπία και να θεωρηθούν ακόμη ένας ύμνος στην ελληνική ιδιαιτερότητα.

Τον ύμνο τον αποφεύγουν «Οι συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους». Είναι περισσότερο μια εξερεύνηση των αντιλήψεων των ανθρώπων που, πέρα από τις γονιδιακές τους εγγραφές, δεν σταματούν να αλλάζουν μέσα από τη διαρκή τους κίνηση στον κόσμο και τις αλλεπάλληλες συναντήσεις τους με το διαφορετικό.

Σε ένα επεισόδιο δύο θεωρητικοί της Πληροφορικής, ο Χρήστος Παπαδημητρίου και ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης από το Berckley και τo MIT, ανατρέπουν τη θεωρία των παιγνίων του Τζον Νας με παραδείγματα από τις εφαρμογές της στην καθημερινή ζωή. Σε ένα άλλο, δύο βραβευμένοι μαθητές για το μαθηματικό τους μυαλό, ο Νικόλας και ο Γιώργος που έχουν γίνει δεκτοί σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, ο τυφλός Αργύρης και ένας τρόφιμος των φυλακών της Αυλώνας, όλοι τους βραβευμένοι για τις μαθηματικές τους επιδόσεις, αποδεικνύουν πως η παιδεία είναι η δύναμη της ζωής και το μέλλον της.

Το πρόβλημα της σειράς είναι ότι φτάνει σε δυσπρόσιτους παραλληλισμούς, βαρυφορτωμένη συχνά από τις προσωπικές μαρτυρίες, από τις διαφορετικές λήψεις σε διαφορετικές ανθρώπινες δραστηριότητες, από αναζητήσεις μεταξύ της έννοιας της πατρίδας και της κληρονομιάς. Οπως για παράδειγμα ο παραλληλισμός της μάχης που δίνει καθημερινά ο ανθρώπινος οργανισμός για να αντιμετωπίσει επιθέσεις μικροβίων με την καθημερινή ανθρώπινη μάχη για την επιβίωση σε ένα περιβάλλον που διαρκώς αλλάζει και τον υποχρεώνει σε απρόσμενες συναντήσεις και συμβιβασμούς.

Εντέλει, οι «Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους» προσπαθούν να χωρέσουν όσο γίνεται περισσότερα ερωτήματα και απαντήσεις για τα πιο πολύπλοκα ζητήματα ύπαρξης και ταυτότητας που θέτει ο σύγχρονος τρόπος ζωής σε ένα σύνθετο παγκόσμιο περιβάλλον.