[Τρίτη άποψη] Πετάει η αράχνη;

Σε κάποια επιστημονικά εργαστήρια εξετάζονται οι ιδιαιτερότητες διαφόρων ζώων ή φυτών. Μέσα από τις διαδικασίες της εξέλιξης, το πέταγμα, η κίνηση, έχουν αποκτήσει πολυπλοκότητα «τεχνολογική» και ιδιοφυή αποτελεσματικότητα. Στόχος των ερευνητών είναι να μιμηθούν τεχνολογίες χρήσιμες και συμβατές με το περιβάλλον. Ετσι, αναπτύσσεται σταδιακά ένας νέος επιστημονικός κλάδος, η βιομιμητική.

Ας δούμε π.χ. την αράχνη. Ζει 400 εκατ. χρόνια στη Γη, αποδεικνύοντας ότι είναι ανθεκτικότατη και πείσμων. Πολλές ιδιαιτερότητές της είναι κι αυτές άξιες σεβασμού. Ας πούμε, με τις κεραίες, εκτελεί την εξωσωματική πέψη, αδράχνει τα θύματά της, τα οποία σκοτώνει μόνο για τροφή και όχι για εκδίκηση και εκτελεί το χρέος της για αναπαραγωγή. Ομως, έχει ένα κουσούρι. Μια και δεν είναι έντομο, δεν έχει φτερά.

Ωστόσο παρ’ όλ’ αυτά πετάει! Πώς; Πολύ έξυπνα. Κάποια είδη της υφαίνουν ιστούς σε σχήμα αλεξίπτωτου. Και την κατάλληλη στιγμή, τα σηκώνει ο αέρας.

Πώς μου ήρθαν όλα αυτά, την περίοδο που στη χώρα μας έχουμε τις επισκέψεις της τρόικας, του Ράιχενμπαχ και του επιτρόπου Χαν; Είναι απλό. Διάβασα ότι ο επίτροπος ζήτησε από την ελληνική Διοίκηση να επισπεύσει τις διαδικασίες για την αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ. Σε απελπισία μού φάνηκε και ο Ράιχενμπαχ, βλέποντας την ύφεση να βαθαίνει, τους ανέργους να πληθαίνουν, την τραπεζική ασφυξία και το ΑΕΠ να μειώνεται, γιατί ξέρει ότι τα επόμενα χρόνια επενδύσεις γιοκ. Δηλώνει επίσης ότι οι αποκρατικοποιήσεις είναι ανέφικτες στις παρούσες τιμές και η μόνη του ελπίδα για ανάπτυξη είναι οι πόροι του ΕΣΠΑ. Ακούω ότι καταπτοημένη είναι και η τρόικα – έστω κι αν τα μέτρα που εισηγείται είναι τα μόνα που επιτρέπουν οι αρχές του ΔΝΤ, οι κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν για όσα μέλη του ΔΝΤ βρεθούν στην ανάγκη δανεισμού εκτός αγορών, γεννήματα των απόψεων του νεοφιλελεύθερου Φρίντμαν, με έμφαση στην απελευθέρωση των αγορών, στην αυστηρή λιτότητα και χωρίς ίχνος παρέμβασης για την ανάπτυξη. Η έλλειψη ευελιξίας των αρχών του ΔΝΤ είναι που καθορίζουν την πολιτική του, όχι οι όποιοι πολιτικοί καλούνται να τα εφαρμόσουν για να αποφύγουν την πτώχευση. Και είναι κρίμα να βλέπουμε και την ΕΕ να υιοθετεί μόνο λιτότητα με τις πρόσφατες αποφάσεις της, και να μη δημιουργεί Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο με σύγχρονες πολιτικές και εργαλεία. Μόνο στους νόμους της εξέλιξης ή στην πίεση των αδηφάγων αγορών μπορούμε να έχουμε κάποια ελπίδα για αλλαγή της στρατηγικής στο μέλλον.

Κάτι κατάλαβαν πάντως οι Ευρωπαίοι. Γι’ αυτό αναγκάστηκαν να κινητοποιήσουν κοινοτικούς μηχανισμούς παράλληλους με το ΔΝΤ, προσανατολισμένους στην ανάπτυξη. Οπως η δημιουργία της «Ομάδας Δράσης», η αναθεώρηση αρχών και εθνικών συμμετοχών στο ΕΣΠΑ και η σύσταση άλλων, ακατανόητων ακόμη, δομών – ας τις πούμε δομές Φούχτελ.

Ολοι οι επισκέπτες μας λένε δυνατά ότι με αυτό το κράτος δεν γίνεται δουλειά. Για παράδειγμα. Αρμόδιοι του ΕΣΠΑ, για την ανάπτυξη της Πληροφορικής π.χ., αναρωτιούνταν «για ποια επιτάχυνση μπορούμε να μιλάμε, όταν απαιτείται χρόνος 18 μηνών για την ανάθεση έργου Πληροφορικής;». Το φαινόμενο είναι γενικευμένο σε όσες δραστηριότητες μπορούμε να φανταστούμε, οπως διαπιστώνει και ο ΟΟΣΑ. Λύσεις προτείνονται, όπως οι πρόσφατες προτάσεις της ΓΕΣΕΒΕ για την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, ή οι προτάσεις για υιοθέτηση της ηλεκτρονικής υπογραφής για μια σειρά από διαδικασίες, ή το νέο σύστημα έκδοσης οικοδομικών αδειών, ή η ηλεκτρονική συνταγογράφηση… Ολα όμως είναι κολλημένα στη βαριά και ασήκωτη παρουσία ενός κράτους με νομοθετική δραστηριότητα που έχει απλά δημιουργήσει ασφυξία.

Και αν δράσουμε όπως οι αράχνες; Να υφάνουμε δηλαδή ιστούς γύρω από κάθε αραχνιασμένη και νομοβαρή διαδικασία. Ετσι θα «πετάξει» και πάλι το λιπόθυμο κράτος. Κι έτσι θα πάψουν να αγχώνονται οι εκπρόσωποι της τρόικας και οι δομές Φούχτελ της όποιας κυβέρνησης θέλει να βοηθήσει. Ο ιστός αυτός μπορεί να ακούει στο όνομα Fast Track. Παντού. Ετσι κι αλλιώς, το Δημόσιο είναι απομονωμένο εδώ και χρόνια από τις πολιτικές εξουσίες, διαβρωμένο σε έναν βαθμό από τη διαφθορά, ανορθολογικά δομημένο και απαξιωμένο. Ας του δώσουμε τεχνητά φτερά. Κι ας τα πούμε όπως θέλετε. Δεν μας αρέσει η εικόνα του βιομιμητισμού; Ας βρούμε κάτι άλλο. Αλλά γρήγορα, και μάλιστα τώρα με την κοινή συναίνεση της συγκυβέρνησης, πριν από τις εκλογές, που θα μας γυρίσουν και πάλι στην παραταξιακή ωμοφαγία.

atrif@otenet.gr